۱. سیستم روانکاری سیلندر (Cylinder Lubrication System)این حیاتی‌ترین و حساس‌ترین بخش روانکاری در موت

۱. سیستم روانکاری سیلندر (Cylinder Lubrication System)این حیاتی‌ترین و حساس‌ترین بخش روانکاری در موتورهای دو زمانه بزرگ است، زیرا روغن سیلندر یک سیستم «مصرفی» (Total Loss) دارد و پس از تزریق، همراه با محصولات احتراق خارج می‌شود.● بالانس شیمیایی و عدد بازی کل (TBN Matching): روغن سیلندر باید دارای «عدد بازی» (Base Number) کافی برای خنثی‌سازی اسید سولفوریک (H₂SO₄) حاصل از احتراق گوگرد سوخت باشد. با ورود سوخت‌های کم‌گوگرد (VLSFO با گوگرد <0.5%)، استفاده از روغن‌های با TBN بالا (مثلاً 70-100) منجر به «سایش قلیایی» (Alkaline Wear) و رسوب‌گذاری سخت (Hard Deposits) روی رینگ‌های پیستون می‌شود. امروزه از روغن‌های تطبیق‌پذیر (Adaptive) با TBN حدود 40-50 و سیستم‌های تزریق هوشمند (مانند Alpha Lubricators) استفاده می‌شود که نرخ تزریق (Feed Rate) را بر اساس بار موتور و نوع سوخت به صورت دوزبندی شده (Dosing) تنظیم می‌کنند.● پدیده خراشیدگی (Scuffing) و خوردگی سرد (Cold Corrosion): در بارهای جزئی (Partial Load)، دمای دیواره سیلندر (Liner Wall Temperature) ممکن است به زیر نقطه شبنم اسید (Acid Dew Point) سقوط کند. اگر فیلم روغن (Oil Film) به دلیل نرخ تزریق ناکافی یا گرانروی (Viscosity) نامناسب پاره شود، پدیده Scuffing (چسبندگی و کندن فلز دیواره) رخ می‌دهد. روغن‌های مدرن دارای افزودنی‌های «ضد سایش فشار بالا» (Extreme Pressure - EP) و عامل‌های فعال سطحی هستند که در دمای بالای نقطه مرده بالا (TDC) فعال می‌شوند.● مکانیزم تزریق (Quill Injection): نازل‌های تزریق (Quills) باید دقیقاً در موقعیت مکانی بهینه نسبت به رینگ‌های پیستون نصب شوند تا روغن در زمان عبور رینگ‌ها و ایجاد حداکثر فشار هیدرودینامیک، روی دیواره سیلندر پخش شود. گرفتگی یا نشتی این کوئل‌ها مستقیماً به الگوی سایش خطی (Linear Wear Pattern) منجر می‌شود. ۲. سیستم روانکاری روغن سیستم / کارتر (System Oil / Crankcase Lubrication)این یک سیستم «چرخشی» (Recirculating) است که وظیفه روانکاری، خنک‌کاری و تمیزکاری یاتاقان‌های اصلی (Main Bearings)، یاتاقان‌های گژن‌پین (Crankpin Bearings)، یاتاقان‌های کراس‌هد (در موتورهای دو زمانه)، چرخ‌دنده‌های تایمینگ و پمپ‌ها را بر عهده دارد.■ ویژگی‌های رئولوژیکی و هیدرودینامیک: روغن سیستم باید «شاخص گرانروی» (Viscosity Index - VI) بالایی داشته باشد تا در دمای عملکردی (معمولاً ۵۰ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد در ورودی یاتاقان‌ها)، ضخامت فیلم روغن (Oil Film Thickness) برای تحمل بارهای ضربه‌ای (Shock Loads) ناشی از احتراق حفظ شود.■ قابلیت جدایش آب (Demulsibility): به دلیل نشتی احتمالی از کولرهای روغن یا نفوذ رطوبت، روغن باید بتواند آب آزاد را به سرعت جدا کند. روغن‌های با خاصیت دمولسیفیکاسیون ضعیف، امولسیون شیری‌رنگ (Milky Emulsion) تشکیل داده که باعث کاویتاسیون در یاتاقان‌های فلز سفید (White Metal Babbitt) و خوردگی می‌شود.■ پایداری در برابر اکسیداسیون و رسوب (Oxidation & Varnish): دمای موضعی بالا در نزدیکی پیستون‌ها می‌تواند باعث اکسیداسیون روغن و تشکیل لاک (Varnish) یا رسوبات صمغی روی سوپاپ‌ها و مجاری روغن شود. افزودنی‌های آنتی‌اکسیدان و پاک‌کننده (Detergent/Dispersant) در این روغن‌ها حیاتی هستند.■ سیستم تصفیه مداوم (Purification): روغن سیستم باید به صورت ۲۴ ساعته از سانتریفیوژهای تصفیه‌کننده (Purifiers) عبور کند تا ذرات جامد (بیش از ۱۰-۱۵ میکرون) و آب آزاد حذف شوند. عملکرد نادرست پولی‌های سانتریفیوژ (مانند تنظیم نادرست صفحه‌ها یا دبی ورودی) عامل اصلی افزایش ذرات سایشی در روغن است. ۳. سیستم روانکاری توربوشارژر (Turbocharger Lubrication System)اگرچه گاهی از روغن سیستم مشترک استفاده می‌شود، اما الزامات روانکاری توربوشارژر به دلیل سرعت چرخش بسیار بالا (تا ۱۰۰,۰۰۰+ RPM در برخی مدل‌ها) کاملاً متمایز است.○ پایداری حرارتی بالا (Thermal Stability): روغن در معرض دمای بسیار بالای پوسته توربین قرار دارد. اگر جریان روغن هنگام خاموش کردن موتور (Shutdown) به درستی قطع نشود (پدیده Soak-back Heat)، روغن باقیمانده در یاتاقان‌ها دچار پیرولیز و «کوکینگ» (Coking) می‌شود که مجاری روغن را مسدود کرده و باعث قفل شدن یاتاقان‌های ژورنال (Journal Bearings) می‌گردد.○ فیلتراسیون فوق‌العاده دقیق: یاتاقان‌های توربوشارژر دارای لقی (Clearance) بسیار کمی هستند. هرگونه ذره سخت بالای ۵ تا ۱۰ میکرون می‌تواند باعث سایش سریع و نابودی یاتاقان شود. استفاده از فیلترهای تمام‌جریانی (Full-flow) با راندمان بتا (β) بالا در این مدار الزامی است.ادامه مقاله 👇 @alborztadbirkaran