━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🔬🛢️ پست آموزشی ۲ از ۲ 🛢️🔬🚨 چک‌لیست اقدام فوری + توصیه‌های عملی━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━سلام مجدد خدمت مدیران و کارشناسان محترم نت، روانکاری و پایش وضعیت 🙋‍♂️امروز می‌خواهیم به مهم‌ترین سؤال عملی پاسخ دهیم:> کدام مس خطرناک‌تر است و وقتی گزارش رسید، دقیقاً چه کار کنیم؟━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🚨 مس ذره‌ای (فرسایش مکانیکی) به‌مراتب خطرناک‌تر است.در ۳۰ سال فعالیتی که در البرز تدبیرکاران داشته‌ایم و هزاران گزارش آنالیز صادر کرده‌ایم، موارد بحرانی و توقف‌های ناگهانی ماشین‌آلات، تقریباً اکثر اوقات با مس ذره‌ای مرتبط بوده‌اند. دلایل:🔴 ۱. تخریب فیزیکی فعال و پیشرونده:وقتی ذره مسی کنده می‌شود، یعنی یک سطح باربر (بوش، یاتاقان، تراست واشر) دارد فیزیکی از بین می‌رود. این فرآیند متوقف‌شدنی نیست مگر با مداخله مکانیکی.🔴 ۲. سایش سه‌جسمی تصاعدی:ذرات کنده‌شده خودش مثل سنباده عمل می‌کنند، وارد فیلم روانکار می‌شوند و سایش را چند برابر می‌کنند. روند تخریب نمایی است نه خطی.🔴 ۳. ریسک خرابی ناگهانی و فاجعه‌بار:بوش برنزی که ذره می‌دهد، ممکن است ظرف ۵۰ تا ۲۵۰ ساعت کاری به قفل شدن شفت، شکستن محور، یا تخریب کامل گیربکس برسد. در دامپ‌تراک‌های معدنی و توربین‌های نیروگاهی، این یعنی *میلیاردها تومان خسارت و هفته‌ها توقف تولید.*🔴 ۴. غیرقابل بازگشت با تعویض روغن:خوردگی شیمیایی را با تعویض روغن و رفع آلودگی می‌شود متوقف کرد. اما قطعه‌ای که فیزیکی ساییده شده، دیگر با هیچ روغنی درست نمی‌شود. تعمیر یا تعویض مکانیکی اجتناب‌ناپذیر است.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🟦 مس محلول هم بی‌خطر نیست، اما «زمان» دارید:● یون‌های مس کاتالیزور قوی اکسیداسیون روغن هستند و عمر روغن را به‌شدت کاهش می‌دهند.● نشان‌دهنده یک مشکل شیمیایی سیستماتیک هستند که اگر رفع نشود، در درازمدت به تخریب فیزیکی هم منجر می‌شود.● اما معمولاً هفته‌ها فرصت دارید برای اصلاح شیمی روغن، رفع نشتی آب/کولانت، یا تعویض روغن.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━📋 چک‌لیست اقدام فوری وقتی گزارش مس بالا رسید:🔲 مرحله ۱ – بررسی روند (Trend):ppm مس را در ۳ تا ۶ نمونه متوالی مقایسه کنید.• ثابت یا کند ← نظارت• شتاب‌دار (مثلاً ۵۵ → ۳۸ → ۱۲ → ۵) ← وضعیت بحرانی🔲 مرحله ۲ – بررسی فرروگرافی:آیا ذره مسی گزارش شده؟ چه سایزی؟ چه شکلی؟○ براده‌ای (Cutting) ← سایش فعال شدید○ لامی/پوسته‌ای (Laminar) ← خستگی سطحی○ کروی (Spherical) ← احتمالاً جوشکاری سرد یا حرارت موضعی🔲 مرحله ۳ – بررسی پارامترهای شیمیایی:TAN، TBN، درصد آب، سدیم، بور، سیلیسیم، اکسیداسیون و نیتراسیون را چک کنید.🔲 مرحله ۴ – بازرسی میدانی:• فیلتر روغن را باز کنید. براده مسی روی عنصر فیلتر هست؟• صدای یاتاقان‌ها و بوش‌ها را گوش دهید.• ارتعاش سنجی انجام دهید.• دمای کاری یاتاقان‌ها را بررسی کنید.🔲 مرحله ۵ – تصمیم‌گیری:🟢 (مس محلول، روند ثابت) ← تعویض یا تصفیه روغن + رفع منبع آلودگی + نمونه‌گیری ماهانه🟡 (مس محلول، روند صعودی) ← نمونه‌گیری هر ۲ هفته + بررسی جدی‌تر منبع آلودگی🟡 (مس ذره‌ای ریز (<۱۰μm)، روند کند) ← نمونه‌گیری هر هفته + برنامه‌ریزی تعمیر در PM بعدی🔴 (مس ذره‌ای، روند شتاب‌دار) ← نمونه‌گیری هر ۵۰ ساعت + توقف برنامه‌ریزی‌شده فوری + تعمیر🟤 (مس ذره‌ای بزرگ (>۲۵μm) + شتاب‌دار) ← توقف فوری ماشین. ریسک خرابی فاجعه‌بار. ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━💡 نکات تکمیلی:📍 هرگز RDE را تنها ملاک قرار ندهید. برای مس، سرب، قلع و آلومینیوم حتماً فرروگرافی هم‌زمان بخواهید.📍 حد هشدار ثابت برای همه ماشین‌ها معنا ندارد. مس ۲۰ ppm در یک گیربکس صنعتی ممکن است طبیعی باشد ولی در یک سیستم هیدرولیک حساس، بحرانی. حدود را بر اساس نوع ماشین، آلیاژ قطعات و تاریخچه تنظیم کنید.📍 فقط عدد را نبینید؛ روند را ببینید. مس ۱۳ ppm که ثابت مانده، نگران‌کننده نیست. مس ۵ ppm که در دو ماه به ۱۸ رسیده، هشدار جدی است.📍 آلودگی ذرات خارجی (سیلیس، گردوغبار) را جدی بگیرید. ذرات سخت خارجی، سایش سه‌جسمی ایجاد می‌کنند و آلیاژهای مسی را تخریب می‌کنند. فیلتراسیون و آب‌بندی مناسب، ارزان‌ترین بیمه شماست.📍 اگر در صنعت معدن، سیمان یا فولاد کار می‌کنید، شرایط کاری سخت‌تر و آلودگی محیطی بیشتر است. فواصل نمونه‌گیری را کوتاه‌تر و حساسیت به روندها را بیشتر در نظر بگیرید.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━💬 سخن پایانی:آنالیز روغن بدون تفسیر صحیح، فقط یک عدد روی کاغذ است.تفسیر بدون شناخت ماشین و شرایط کاری، حدس و گمان است.و اقدام بدون اولویت‌بندی ریسک، هدررفت منابع است.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━☎️ تماس با ادمین: 09192059207@alborztadbirkaran