━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🔬🛢️ پست آموزشی ۱ از ۲ 🛢️🔬 سلام و احترام خدمت مدیران و کارشناسان محترم وا

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🔬🛢️ پست آموزشی ۱ از ۲ 🛢️🔬 سلام و احترام خدمت مدیران و کارشناسان محترم واحدهای نت، روانکاری و پایش وضعیت در صنایع مختلف 🙋‍♂️ شرکت البرز تدبیرکاران با بیش از ۳۰ سال تجربه در حوزه خدمات آنالیز روغن و تحقیقات پایش وضعیت انواع ماشین‌آلات و ترانسفورماتورهای برق در ایران، صدها هزار نمونه روغن از صنایع معدنی، سیمان، فولاد، نیروگاهی، نفت و گاز، راهسازی و حمل‌ونقل و صنایع سنگین را آنالیز و تحلیل نموده است.یکی از پرتکرارترین تماس‌هایی که با آزمایشگاه ما گرفته می‌شود این است:> «مس روغن ما بالا رفته. نگران باشیم یا نه؟»و پاسخ کارشناسان فنی ما همیشه یک سؤال است:این مس، محلول است یا ذره؟چون ریشه مشکل، سرعت پیشرفت و اقدام اصلاحی این دو حالت، کاملاً متفاوت است. 👇━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🟢 مسِ محلول – خوردگی شیمیاییدر این حالت، مس به‌صورت یونی و در سطح مولکولی وارد روغن شده است. یعنی یک عامل شیمیایی، آلیاژ مسی (بوش برنزی، یاتاقان، مبدل حرارتی، واشر، لوله‌های خنک‌کننده) را «حل» کرده.🔹 عوامل اصلی ایجاد:• اسیدی شدن روغن (افت شدید TBN، اکسیداسیون پیشرفته)• آلودگی به آب یا نشتی مایع خنک‌کننده (Coolant)• ترکیبات گوگردی ناشی از احتراق یا سوخت بی‌کیفیت• ناسازگاری افزودنی‌ها یا انتخاب روغن نامتناسب با شرایط کاری• دمای کاری بیش‌ازحد و طولانی‌مدت🔹 نشانه‌های همراه در گزارش آنالیز:• TAN بالا / TBN پایین• افزایش آلودگی آب• افزایش هم‌زمان سدیم، بور، سیلیس (نشانه نشتی کولانت)• تغییر ویسکوزیته غیرعادی• معمولاً ذره‌ای در فرروگرافی دیده نمی‌شود━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🔴 مسِ ذره‌ای (Particulate Cu) – فرسایش مکانیکیاینجا تکه‌های فیزیکی و قابل‌مشاهده آلیاژ مسی دارد از سطح قطعه کنده می‌شود و وارد چرخه روغن می‌گردد. یعنی یک قطعه باربر دارد فیزیکی تخریب می‌شود.🔹 عوامل اصلی ایجاد:• سایش بوش‌ها و یاتاقان‌های برنزی/مسی• خرابی تراست واشرها و رینگ‌های سایشی• سایش چرخ‌دنده‌ها با آلیاژ مسی• عدم‌تنظیمی، بار ضربه‌ای، بار بیش‌ازحد• شکست فیلم روانکار (Starvation)• آلودگی ذرات سخت خارجی که سایش سه‌جسمی ایجاد کرده‌اند🔹 نشانه‌های همراه در گزارش آنالیز:• ذرات مسی در فرروگرافی با اندازه و شکل مشخص• روند صعودی و شتاب‌دار ppm مس• احتمالاً همراه با افزایش سرب (Pb)، قلع (Sn)، آلومینیوم (Al)• در موارد شدید: افت فشار روغن، صدای غیرعادی، لرزش━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🔬 چطور در آزمایشگاه تفکیک می‌کنیم؟ (جعبه‌ابزار آنالیزی)این بخش بسیار حیاتی است. در البرز تدبیرکاران، ما از ترکیب چند روش استفاده می‌کنیم:📌 آنالیز عنصری RDE-AES:مس محلول و ذرات بسیار ریز (تا ۸ میکرون) را اندازه می‌گیرد.⚠️ محدودیت مهم: ذرات بزرگ‌تر از ۸ میکرون را نمی‌بیند. پس اگر RDE عدد ۱۵ ppm مس نشان داد، ممکن است واقعیت ۵۰ ppm باشد چون ذرات ۲۰ یا ۴۰ میکرونی ثبت نشده‌اند.📌 فرروگرافی تحلیلی (Analytical Ferrography):ذرات را روی لام شیشه‌ای می‌نشاند. اندازه، شکل، رنگ و جنس ذره زیر میکروسکوپ مشخص می‌شود. بهترین ابزار برای تشخیص ذرات مسی.📌 شمارش ذرات (ISO 4406 / Particle Count):تعداد و توزیع سایز ذرات را می‌دهد ولی جنس شیمیایی را مشخص نمی‌کند..━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━🎯 قانون طلایی تفسیر:✅ آنالیز عنصری RDE مس بالا + فرروگرافی بدون ذره مسی ← احتمالاً محلول (خوردگی شیمیایی)✅ آنالیز عنصری RDE مس بالا + فرروگرافی با ذرات مسی ۲ تا ۵۰+ میکرون ← فرسایش مکانیکی فعال✅ آنالیز عنصری RDE مس کمی بالا + فرروگرافی با ذرات بزرگ مسی ← RDE ذرات بزرگ را از دست داده! وضعیت واقعی بدتر از عدد گزارش‌شده است.⚠️ توصیه جدی:هرگز به RDE به‌تنهایی اکتفا نکنید. برای عناصری مثل مس، سرب، قلع و آلومینیوم که در آلیاژهای یاتاقانی کاربرد دارند، حتماً RDE + فرروگرافی را هم‌زمان درخواست کنید.━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━📩 در پست بعدی، به این سؤال پاسخ می‌دهیم:کدام مس خطرناک‌تر است و چه اقدام فوری باید انجام دهید؟✍️ منتظر پست ۲ باشید. @alborztadbirkaran