🗣 درنگ#دکتر_علی_فیروزآبادی. روان‌پزشک‌ جنگ و سیستم دلبستگی واکنش انسان‌ها به شرایط نامعمول‌ و ناپای

🗣 درنگ#دکتر_علی_فیروزآبادی. روان‌پزشک‌ جنگ و سیستم دلبستگی واکنش انسان‌ها به شرایط نامعمول‌ و ناپایدار اجتماعی که فشاری جمعی را به آحاد جامعه وارد می‌کند از یادگیری‌های گذشته و مسیری که فرد در زندگی طی کرده‌ تاثیر می‌گیرد. جان باولبی روانکاو نامدار بریتانیایی در تئوری دلبستگی خود به مدل‌هایی اشاره می‌کند که ما بر اساس تجربه، از خود و دنیا در زمان کودکی می سازیم که شیوه‌ی نگرش ما را در آینده شکل می‌دهد. این مدل‌ها البته صلب و سخت نبوده و قابلیت انعطاف دارند و می‌توانند در آینده تحت تاثیر یادگیری‌های جدید تغییر کنند. باولبی چنین می‌گوید که در شرایط بهینه، دلبستگی امنی شکل می‌گیرد که در نتیجه‌ی آن، کودک درکی مثبت از خود و دنیا دارد اما زمانی که محیط چندان مناسب نیست و برای کودک اضطراب‌زا و ناامن است سه نوع دلبستگی ناامن می‌تواند ظهور کند، به قرار زیر.حس منفی به خود و حس مثبت به دنیا مشکلات، ناشی از خود من و تقصیر من است، و بقیه مشکلی ندارند. اگر بابا اخلاق بدی دارد به خاطر این است که من زیاد اذیت می‌کنم.حس مثبت به خود و حس منفی به دنیا من مشکلی ندارم هرچه که هست به دیگران مربوط است. این دیگران هستند که مسبب این وضع هستند. حس منفی به خود و دنیا هیچ چیز مثبتی وجود ندارد این دنیا جایی نیست که به ان بتوان امید بست. اگر از بعد فردی فراتر برویم و به جامعه‌ای فکر کنیم که بر آن سایه‌ی جنگ، ناامنی و ویرانی افتاده است می‌توان پیش‌بینی کرد که با فعال شدن سیستم دلبستگی افراد در این شرایط حس و حال‌های متفاوتی را در آن‌ها ببینیم و حرکت جامعه تحت‌تاثیر تعامل این بردارهای چهارگانه قرار گیرد.گروهی که در کودکی سیستم دلبستگی امن داشتند، علیرغم همه چیز به خود و دنیا خوش‌بین هستند‌. شاید بتوان چنین گفت که این خوش‌بینی را به آینده‌ی انسان و انسانیت دارند و بروز شرارت و جنایت از سوی بعضی انسان‌ها را به حساب کل انسانیت نمی‌گذارند. به توان خود برای غلبه بر چنین شرایط ناامنی ایمان دارند و قادر به دیدن نور در دل این دالان تاریک هستند.آن‌ها که حسی منفی به خود و حسی مثبت به دنیا دارند، به اشتباهات تاریخی جامعه‌ی خودی و عوامل درونی که منجر به شکل‌گیری چنین وضعیتی شده اشاره می‌کنند. شاید در بعضی موارد حق با آن‌ها باشد اما نگاهی تک‌بعدی پیدا می‌کنند که می‌تواند تفکر آن‌ها را به سمتی سوق دهد که راه‌حل را در دخالت دیگران ببینند. آن‌ها از یک حس حقارت تاریخی رنج می‌برند.در سیستم دلبستگی سوم با انسان‌هایی سروکار داریم که برعکس گروه قبل هر مشکلی را که دارند به دیگری و دخالت بیگانگان نسبت می‌دهند. آن‌ها قادر به دیدن نقاط ضعف خود نیستند و با نگاهی متفرعنانه و خودشیفتگانه به جوامع دیگر نگاه می‌کنند که در اشکال افراطی خود به نژادپرستی می‌رسد.و در نهایت در سیستم چهارم انسان‌هایی را می‌بینیم که در این شرایط نگاهی پوچ‌گرایانه، بدبینانه و گوشه‌گیرانه اتخاذ می‌کنند و ناامیدی و یاس بر آن‌ها غلبه می‌کند. آنها امید خود به هر تغییر و انسانیت انسان را از دست می‌دهند و از اتفاقاتی که در پیرامون خود می‌بینند چنین نتیجه می‌گیرند که هر امیدی به آینده‌ای روشن بیهوده و عبث است.همان طور که در ابتدا گفته شد این واکنش‌ها شکلی پویا و انعطاف‌پذیر دارند در بعد فردی تجارب روانکاوان نشان داده که سیستم دلبستگی فرد در اتاق درمان و در رابطه با درمانگر می‌تواند تغییر کند. حتی با تغییرات مثبت در زندگی فرد هم چنین تغییری را می‌توان مشاهده کرد. (به طور مثال زنی که در کودکی پدری خشن و محیطی ناامن داشته و اکنون همسری حمایت‌گر و امن دارد). در گستره‌ی اجتماع نیز آن چه تعیین‌کننده‌ی واکنش نهایی یک جامعه و ملت است از آن‌چه از سوی صاحبان فرهنگ و خرد و قدرت به مردم داده می‌شود تاثیر می‌پذیرد. در شرایط نابهنجار اجتماعی بروز همه‌ی واکنش‌های بالا قابل درک است. آن‌ها را باید درک کرد و دید و در مورد آن‌ها به گفت و گو نشست تا از دل آن حس امنیت دوباره را به جامعه برگرداند. در سایه‌ی چنین حسی است که می‌توان به اینده امیدوار بود و ویرانه‌ها را دوباره آباد کرد .#تجربه‌های_روان‌پزشکانه