🔺️اگر خدا نباشد همه چیز مجاز است؟🟤 برادران کارامازوف را شاید بتوان عمیق‌ترین و پیچیده‌ترین اثر داس

🔺️اگر خدا نباشد همه چیز مجاز است؟🟤 برادران کارامازوف را شاید بتوان عمیق‌ترین و پیچیده‌ترین اثر داستایوفسکی دانست. اثری که اگر خواننده تاریخ خلق آن را نداند می‌تواند چنین برداشت کند که نویسنده ان را تحت‌تاثیر فرضیات روانکاوی فرویدی نوشته است. برداشتی که در مورد اثار روانکاوانه برخی نویسندگان دیگر مانند اشتفان تسوایگ یا آرتور شنیتسلر صادق است. اما در حقیقت این داستایوفسکی است که در این اثر و دیگر آثار خود در مقام معلمی که فروید تحت‌تاثیر او بوده ظاهر شده است. 🟤 اسمردیاکف در دیالوگی درخشان با ایوان او‌ را با ضمیر پنهانش روبرو می‌کند. این که هم دیمیتری هم ایوان آرزوی نابودی پدر را در سرداشتند. دیمیتری آشکار و ایوان پنهان، اسمردیاکف تنها عامل اجرای تمایل آنها بود.🟤 داستایوفسکی به شکلی تلویحی به تمایلی اشاره می‌کند که فروید اساس فرضیه خود را بر آن بنا کرد.  اسمردیاکف در حقیقت شاگرد ایوان بود. داستایوفسکی به ما می‌گوید رفتار اسمردیاکف نتیجه این آموزه‌ی ایوان بود که : اگر خدا نباشد همه چیز مجاز است. چند صفحه بعد در گفت و گویی که ایوان با شیطان دارد (در حقیقت بخشی از وجود خود) داستایوفسکی توضیح می‌دهد که برداشت اسمردیاکف یک برداشت سطحی بوده. در حقیقت او به این سوال جواب می‌دهد که مجاز برای چه کسی؟ :"همین که تمام انسان ها منکر خدا شوند .....انسان‌ها متحد می‌شوند و از زندگی تمام چیزهای گرفتنی را می‌گیرند. منتها برای سعادت و لذت در دنیای حاضر. ...انسان - خدا ظهور می کند. انسان فتح طبیعت را به مدد اراده و دانش ساعت به ساعت گسترش می‌دهد و چنان لذتی احساس می‌کند که تمام رویاهای دیرینه اش در مورد لذات آسمانی جبران می‌شود هرکسی خواهد دانست که فانی است و مرگ را مانند هریک از خدایان با آرامش و غرور خواهد پذیرفت. غرورش به او می‌آموزد که گشودن لب به شکایت از کوتاهی عمر بی‌فایده است. و برادرش را بدون نیاز به پاداش دوست خواهد داشت. دوست داشتن برای یک دم از عمر هم بس خواهد بود. اما آگاهی از زودگذر بودنش آتش آن را تیزتر می کند. آتشی که رویاهای عشق جاودانی آن سوی گور مجال شعله‌ور شدن به آن نمی‌دهد".🟤 در این جملات، همزمان هم ابرمرد نیچه را می‌‌بینیم و هم صدای فلاسفه و نویسندگان  اگزیستانسیال مثل سارتر و کامو را می‌شنویم. ایوان در حقیقت در این دیالوگ پرده از آن جمله خود برمی دارد که اگر خدا نباشد همه چیز مجاز است. در حقیقت می‌گوید این انسان-خدا پس از این،  افعالش به سمت قدر دانستن زندگی، همبستگی میان انسانها در جهت فتح طبیعت و چشیدن لذت حیات تا زمانی که شعله می کشد پیش می رود ولی ذهن آدمی مثل اسمردیاکف را به آشوب می‌کشد 🟤اگر خدا نباشد همه چیز مجاز است. این ترسناک و اضطراب‌زا است اما در عین حال بار مسئولیت و آزادی را هم بر دوش انسان می گذارد. https://t.me/alifiroozabadi1344