- پیکرِ این دو ایرانیِ میهن‌پرست، این دو شاه را به خاکِ ایران بدهکاریم«برای ایران زیست، و برای ایران مُرد.»این جمله‌ای‌ست که روزگاری محمدرضاشاه دربارهٔ پدرش رضاشاه گفته بود. شاید از پسِ نیم‌قرن و یک‌قرن رساترین توصیفی که بتوان از این هردو شاهِ میهن‌پرست کرد و تاریخِ زندگی‌شان را با آن به یاد آورد همین جمله باشد. و شاید رازِ رازهای سربلندی و خوشنامیِ هردو شاه در تاریخِ ما همین است: زیستن برای ایران، مُردن برای ایران.شاه در همان سخنرانیِ تاریخیِ نوروزی گفته بود «در پیشگاهِ تاریخِ ایران اعلام می‌دارم که ما خاندانِ پهلوی مهری جز مهرِ ایران و عشقی جز سرافرازیِ ایرانیان نداریم و وظیفه‌ای جز خدمت به کشور و ملّتِ خویش برای خود نمی‌شناسیم. ما از میانِ ملّتِ ایران برخاسته‌ایم، در خاکِ مقدسِ ایران زاده شده‌ایم، و در همین سرزمینِ مقدس نیز به خاک خواهیم رفت.» این عبارتِ آخر را هنوز که هنوز است به تاریخ و به ایران بدهکاریم: هیچ‌یک از این دو ایرانیِ میهن‌پرست در خاکِ مقدسِ ایران به خاک نرفتند؛ پیکرِ یک شاه دوهزار کیلومتر آن‌سوتر در مسجد رفاعی‌ست و پیکرِ یک شاه پیدا نیست که در خاکِ خود کجاست.ما نشان دادیم که خطای پدرانمان تقدیرِ ملّتِ ایران نیست. نشان دادیم که سزای میهن‌پرستان این نیست. نشان دادیم که این «سرزمینِ فروغِ جاوید» شاید ضحاک‌خیز باشد اما توأمان آرش‌گاه است، کاوه‌آباد است، فریدون‌زاست.  شاه قضاوتِ نهایی را با تاریخ و ملّتِ ایران دانسته بود. و ملّتِ ایران در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه قضاوتِ خود را اعلام کرد. اعلام کرد و دیر یا زود حکمِ خود را اجرا خواهد کرد. سال‌هاست تکرار می‌کنم که آن زمان این خاک به آرام و قرار بازخواهد گشت که این دو میهن‌پرستِ راستین در میانِ دریای ملّت‌شان آن‌گونه که سزاوارِ دو سردارِ بزرگ است به خاک سپرده شوند: بزرگ‌ترین تشییعِ تاریخِ ایران. این را به تاریخ و به خاک و به روحِ ایران بدهکاریم.عکس از این دو مرد بسیار است. اما من یکی دوست دارم آنها را با عکسی که می‌بینید به یاد بیاورم. این عکس را بهترین عکسِ تاریخِ عکاسیِ ایران می‌دانم. این عکس نیست، تاریخ است. قاب‌بندیِ یک تاریخ و یک رؤیاست. تصویری از ارادهٔ انسانِ ایرانی برای باززایی و پیروزیِ ایران است. تصویری از این دو ایرانیِ میهن‌پرست، این دو شاه، دلمشغولِ رؤیای مشترک‌شان: ایران.آزاد عندلیبیشب‌خوانـــــــــــــــــــــــ•• اگر دوستانی مشتاق خواندن دارید، لطفاً شناسهٔ کانال را در اختیارشان قرار دهید:@andiiishe