‍ آخرین نفس هایی که به بند می افتد./ مرگ هیرمند و هامون، نزدیک است.عباس نورزائی رودخانه ی هیرمند، یک رودخانه ی فرامرزی است. ۱۱۰۰ کیلومتر طول آن است که از کوه های بابا در افغانستان به سمت آبریزگاه هامون در سیستان ایران سرازیر می باشد و به طور متوسط سالیانه آوردی معادل ۹۳ هزار میلیون مترمکعب دارد.در افغانستان سد کجکی با ظرفیت آبگیری ۲۸۰۰ میلیون مترمکعب بر روی این رودخانه بسته شده است و بر روی یکی دیگر از شاخه های آن نیز ۶۶ سال قبل سددهله در محلی به نام ارغندآب با ظرفیت ۲۸۸ میلیون مترمکعب آبگیری مترمکعب ساخته شده است که هم اینک حجم مفید آن ۱۶۰ میلیون مترمکعب می باشد.مجموع كل كشت محصولات آبي در منطقه ی افغانی، طی سالیان اخیر حدود ۶۲ درصد افزايش يافته، به طوری كه مقدار آن از رقم ۱۰۳ هزار هكتار در سال ۱۹۹۰ به حدود ۱۳۲ هزار هكتار در سال ۲۰۰۱ و سپس در سال ۲۰۱۱ به حدود ۱۶۷ هزار هكتار رسيده است.هم اینک سد خاکی با نام بندکمالخان در فاصله ی ۸۵ کیلومتری مرز ایران، مراحل ساختش رو به اتمام است. این بند، با ظرفیت ذخیره ی ۵۲ میلیون مترمکعب ساخته شده است.علاوه بر آن تعداد زیادی انهار فرعی و ایستگاه های پمپاژ بین راهی، کار برداشت از این رودخانه را از سد کجکی تا محل ورود آب به ایران یعنی جریکه، انجام می دهند که با فرض برداشت سالیانه ۵۰ میلیون مترمکعب، مجموع آبهای مورد استفاده در افغانستان به طور تقریب ۳۱ هزار میلیون مترمکعب را شامل می شود.این بدان معنی است که مابقی این آب به دلیل عدم توانایی افغانستان در ذخیره سازی، به طور طبیعی در قالب سیلاب ها به سمت آبریزگاه طبیعی خود در ایران سرازیر می شود.احداث بند کمالخان، از نظر ظرفیت شاید حائز اهمیت نباشد، اما در مواقع کم آبی و خشکسالی، جلوی رساندن آب حداقلی هیرمند به سمت ایران را خواهد گرفت که در این شرایط، حیات در سیستان را به مخاطره خواهد انداخت.از سوئی سد بخشاباد در ۱۰۰ کیلومتری شهر فراه برای ذخیره سازی ۱۳۶۰ میلیون مترمکعب در دست ساخت است. این سد مانع جریان سیلابها به سوی دریاچه‌های پوزک و سابوری، محوری ترین دریاچه های هامون خواهد بود که با اثرات کاهش آب هیرمند، در محاصره ی زیست محیطی سیستان نقش حیاتی خواهد داشت.با این توصیف به نظر می رسد دولتمردان و مجموعه ی نظام جمهوری اسلامی برای سکنه ی نیم میلیونی سیستان ایران، باید تدبیری اساسی کنند.کانال تخصصی مهندس عباس نورزائی واتساپ، تلگرام و ایتا  anoorzaei@