سلام به دنیای عجایب محمد زینالی اناری اخبار رسمی از تردد خودروهای خارجی با پلاک مناطق آزاد استانهای مجاور در جاده‌های اردبیل و دشت مغان حکایت دارد؛ خودروهایی که شاید تا دیروز تنها تصویری از آن‌سوی نمایشگرها بودند، حالا در کنار سبلان و در میان مزارع مغان، گردوخاک جاده‌ها را به هوا بلند می‌کنند. این تصویر تازه، تنها یک رویداد ترافیکی یا گمرکی نیست، بلکه نشانه‌ای است از پرتاب شدن ما به جهانی دیگر؛ جهانی که در آن مرزها نه با دیوار، که با سرعت و تعامل بازتعریف می‌شوند. اردبیل از آن شهرستان کوچک و آرام دیروز، راهی طولانی پیموده است.یک زمانی ما در اردبیل شهرستان کوچکی بودیم و گردشگری در آن معنا نداشت. با دیدن یک رهگذر اهل هلند که کنجکاوی مردم کوچه و بازار را برانگیخته بود، طعم تماشای یک «دیگریِ» واقعی را چشیدیم. بعدها گردشگری رونق یافت و دیدن آدم‌های متفاوت در اینجا دیگر عجیب نبود. قدرت تعامل مردم بالاتر رفت و یک زمانی سوال این بود که چه می‌توان کرد تا رفتار بهتری با مشتری‌ها و میهمانان داشته باشیم.اکنون اما ماجرا فرق کرده است. منطقه آزاد شکل گرفته و این مشتری‌ها، دیگر تنها گردشگران کنجکاو نیستند؛ آنها مشتری‌های اقتصادی خاصی خواهند بود، به‌ویژه در منطقه مغان که نیاز به توسعه فرهنگی ویژه‌ای برای تأسیس امکانات گردشگری، رفتارهای مشتری‌مدارانه، افزایش تعامل و تقویت نظارت اقتصادی دارد. ما به کنترل بهتر جامعه از آسیب‌های اجتماعی نیز نیازمندیم، چرا که هر گشایشی، هم فرصت خواهد داشت هم چالش.پس از طی شدن دوره ارتقا از شهرستان ساده به یک کلانشهر مسافرپذیر، اکنون به سوی دروازه‌های یک جهان بی‌مرز پرتاب می‌شویم. اگر دیروز تنها با مسافری که بقصد سیاحت آمده روبه‌رو بودیم، امروز در معرض تاجران، سرمایه‌گذاران و مبتکران جهانی برای داد و ستد و احیانا شراکت در تولید خواهیم بود. برای اینکه بتوانیم برابرتر از زمان کنونی با جهانیان برخورد کنیم، نیاز به افزایش ظرفیت تحمل، روحیه پذیرش دیگران و قبول هنجارهای متفاوت داریم. این یک جهش فرهنگی تمام‌عیار است.جهان رنگارنگی پیش پای ما گشوده خواهد شد. اگر زمانی رستوران‌های ما از چلوکباب ساده به غذاهای گیلانی و جنوبی ارتقا پیدا کرد، اکنون ممکن است رستوران‌های چینی، آفریقایی و حتی پدیده‌های مریخی را هم شاهد باشیم. اگر روزگاری از درون‌همسری داخل روستا پرتاب شدیم به ازدواج با اقوام و قبایل ایرانی، حال ممکن است عروس‌های سیاه‌پوست و زردپوست یا دامادهای روسی و آمریکای لاتین را نیز در آغوش خانواده‌هایمان بپذیریم. این دیگر یک خیال دور نیست؛ نشانه‌هایش در همان خودروهایی که امروز از خیابان‌هایمان می‌گذرند، دیده می‌شود.منطقه آزاد اردبیل جهان رنگارنگی را پیش پای ما قرار خواهد گذارد و ممکن است باعث بهت و تعجب و حیرت ما شود. این حیرت اما می‌تواند سرآغاز یک بلوغ تاریخی باشد. و ما، مانند آلیس که به سرزمین عجایب پرتاب شد، یا سیندرلا که پایش را در کفش تقدیر گذاشت، در آستانه جهانی تازه ایستاده‌ایم؛ جهانی که بوی نان تازه و بنزین را به استشمام عطرهای جذاب خارجی خواهد داد. سلام بر دنیای تازه، دنیای رنگارنگ، دنیای عجیب. سلام بر مریخسلام بر عطارد@ardabilnote