چکیده صحبتم در «شب شورابیل»محمد زینالی اناری در کتاب «میراث ایران»، ویراسته‌ی آرتور جان آربری باغ‌ها

چکیده صحبتم در «شب شورابیل»محمد زینالی اناری در کتاب «میراث ایران»، ویراسته‌ی آرتور جان آربری باغ‌های ایران به عنوان میراث ملی این مردم ذکر شده‌اند. ادبیات شرق‌شناسی محدود به ملیت ایرانی مانده و تاریخ در خصوص اردبیل به چیزی بیش از جنگ‌‌وگریزهای شهری اشاره نمی‌کند. شهری که در دشتی پر از اسطوره‌های طبیعت و فرهنگی ادبی و حکمت‌های اخلاقی آن‌طور که بارت و ژاپنش از امپراطوری نشانه‌های آن رشک می‌کرد نه مطالعه شده و نه به سمتی می‌رود که بتوان به بازشناسی فرهنگ و اخلاق در آن امید داشت. دریاچه‌ی طبیعی شورابیل یک نمونه از این نشانه‌ها است که دال آن به مدد مدرنیزاسیون شهری به پوچی رسیده است. دریاچه‌ای که به اسم منطقه‌ی گردشگری به ظاهر آباد اما با تبدیل کردن آن از نیزار به پارکی پر از درختان آب‌بر روح اسطوره‌ای خود را از دست داده است. «پارک»، ستوده‌ی شارل بودلر، پدیده‌ای بی‌روح است که اگرچه اشیاء خیره کننده‌ی آن می‌درخشند، اما مثل جسدی بی‌روح می‌ماند، در مقابل، باغ‌های ایرانی ستوده‌ی ایرانشهری مستشرقان بوده که به مدد مکدونالیزم در صنعت شهرسازی همه‌شان تبدیل به پارک‌های بی‌روح و تولید انبوه شهرسازان تبدیل شده‌اند. جان میلتون مدرنیته را بهتر می‌شناسد؛ انسانی که شهرش را بر گور طبیعت ساخته، همچون شیطان است. در قطعه‌ی 355 می‌گوید: « هنگامی که گناه، اعمال بشر را سرشار از غرور و خودپسندی کرد، همه‌ی چیزهای بیهوده و موقت و ناپایدار مانند بخار هوا از داخل زمین برون زدند» و تجلی این سخنان، آلودگی، تحریم و فسادی است که به اسم شهرسازی، تجارت، صنعت و توسعه به خورد زمین داده‌ایم تا طبیعت ایران فقط در نقاشی‌ها یافت شود. پارک به ما بازی و خوردنی‌های ارزان قیمت خوش‌مزه تقدیم می‌کند، اما شورابیل، آن بستر نیزار کهن امروز به چیزی غیر خود، یک مصنوع مکانیکی و مصرفی تبدیل شده است. بچه‌ها بازی می‌کنند، سیرکی به اسم کنسرت روباز برگزار می‌شود و قطارنشینان با هلهلهه بوق می‌زنند. به بیان بری ریچاردز، در بازی‌های ترسناک احساسات فروخفته مردم فرافکن شده و شادی تصنعی خلق میشود. متل‌ها برای میهمانان آراسته شده و دورتادور آن خیابان کشی و بالای شهرسازی شود. آن‌چه اینک شورابیل تجربه می‌کند، تبدیل شدن از یک حیات طبیعی، اسطوره‌ی خلقت و همهمه‌ی نیرزارها، به یک شیئ مصرفی و برای شهرداری و شهرسازان یک ابزار پولساز است. اما به دلیل پوچی هر حرکت تعییرطلبانه‌ای در اردبیل، هیچ بازاندیشی و تأملی نخواهد بود تا وقتی که شورابیل مانند شیئی مصرفی و سودآور به طور کامل فروخته شده و کاملاً تمام شود. @ardabilnote