⚫.قمی در تفسیر خود به نقل از حریز، از امام صادق علیه السلام روایت کرده است، که در مورد فرمایش خداوند متعال: ( وأوحى ربك إلى الخل ) - و پروردگارت به زنبور عسل وحی (الهام) فرستاد - فرمود: به خدا سوگند! ما «النحل» و زنبور عسلی هستیم که خداوند بر او وحی نمود،( و أن اتخذی من الجبال بيوتا )این که در کوه ها خانه و آشیانه ای برای خود فراهم ساز - به ما دستور داده تا از بین عرب ها شیعیانی را فراهم گردانیم، (ومن الشَّجر ) - و از بین درختان - يعنی و از بين عجم (نیز شیعیانی را برگزینیم)، ( ومما يعرشُون)- و از بلندی هایی که مردم بر پا می دارند . (یعنی) از بين موالی (نیز برگزینیم)، ...(ويخرج من بطونها شراب مختلف ألونه) - از درون شکم هایشان شرابی بیرون می آید که دارای رنگهای گوناگونی می باشد به منظور علوم مختلفی است که از ما (اهل بیت رسالت علیهم السلام) صادر و منتشر می گردد. ✒امام صادق (سلام الله علیه)در رابطه با این آیه ( در حدیث قبل) فرمود: مقصود از «النحل»، ائمه(علیهم السلام) هم هستند و «الجبال»، عربها می باشند و «الشجره، موالی (بردگان آزاد شده) خواهند بود «ومما يعرشون»، فرزندان و برده هایی که آزاد نشده اند، هستند، البته در صورتی که از موالیان و دوست داران خداوند متعال، رسول خدا و ائمه (علیهم السلام )باشند.و منظور از( شراب مختلف ألونه) ، آشامیدنی که به رنگ های مختلف می باشد ، انواع علم هایی است که ائمه به شیعیان خود می آموزند، (وفيه شفاء للناس )۔ در آن برای مردم شفا می باشد . یعنی در این فراگیری علم، شفا (و هدایت) برای مردم است و منظور از «الناس»، ( در این مورد) شیعیان هستند و اما غیر ایشان را خداوند می داند که چه کاره خواهند بود.سپس فرمود: اگر منظور از «شراب» همان عسلی است که مردم می خورند، باید هر بیماری که آن را می خورد شفا یابد؛ زیرا تخلفی در فرمود: خداوند نخواهد بود، ولی شفا و درمان، در علوم قرآن می باشد، همچنان که خداوند فرموده:( وننزل من القرءان ما هو شفاء ورحمة للمؤمنين ) ۔ و ما از قرآن چیزهایی را نازل می گردانیم که برای مؤمنین شفا و رحمت می باشد - (و هرگز وعده خداوند تخلف نمی شود).پس این نکات را مورد تأمل و تدبر قرار بده و از این که تأويل شراب های مذموم و ناپسند، به علوم دشمنان ائمه علیهم السلام و اظهار علاقه به آنها، امکان پذیر هست، غافل نشو و مشابه آن، نکته ای است که در (بحث کلمه) «الماء» مطرح خواهد شد.📚سوره نحل:۶۸و۶۹📚تفسیر قمی :ج۱ص۳۸۷📚سوره اسراء:۸۲📚تفسیر عیاشی:ج۲ص۲۶۳ح۴۳🅰️@exeer_e_aazam