جریان شناسی اندیشه چپ - بخش (5)چپ، اقتدار و تروما: ریشه‌های روان‌شناختی یک خطای سیاسیآیدین آرتادر ب

جریان شناسی اندیشه چپ - بخش (5)چپ، اقتدار و تروما: ریشه‌های روان‌شناختی یک خطای سیاسیآیدین آرتادر بخش پنجم از سمینار جریان‌شناسی چپ، مسئله ایران نه به‌عنوان یک نمونه تاریخی، بلکه به‌مثابه یک «آزمون تشخیصی» برای سنجش توان یا ناتوانی برخی جریان‌های چپ در مواجهه با رنج واقعی مردم تحلیل می‌شود. در این بخش توضیح می دهیم که در نگاه کمپ‌گرا، اولویت همواره با موضع‌گیری در برابر امپریالیسم است، نه دیدن سرکوب، زندان، ترس و زندگی روزمره مردمی که زیر فشار یک دولت ایدئولوژیک زندگی می‌کنند. از این منظر، هر جنبش آزادی‌خواهانه‌ای که الزاماً در تضاد مستقیم با غرب یا امپریالیسم تعریف نشود، مشکوک تلقی می‌شود و گاه به‌عنوان پوششی برای سلطه یا دخالت خارجی نام‌گذاری می‌گردد.در ادامه، بحث بر این نکته متمرکز می‌شود که چگونه ضد امپریالیسم، وقتی به «چارچوب مادر» تحلیل تبدیل شود، حقیقت را مسطح و تک‌بعدی می‌کند. در این وضعیت، پرسش اصلی دیگر این نیست که چه بر سر بدن‌ها، آزادی‌ها، حقوق مدنی و زندگی مردم آمده است؛ بلکه نخستین پرسش این می‌شود که روایت اعتراض، سرکوب یا کشتار به سود کدام اردوگاه ژئوپلیتیک تمام می‌شود. در گام بعد ایران را به‌عنوان یک پارادوکس جدی برای این جریان‌ها معرفی می‌کنیم: حکومتی که خود را در برابر غرب تعریف می‌کند، اما هم‌زمان در برابر مردم خود نیز ایستاده است؛ نظامی که زبان استقلال و مقاومت به کار می‌گیرد، اما شهروندان خود را از ابتدایی‌ترین حقوق مدنی محروم می‌کند؛ ساختاری که خود را جبهه مقاومت می‌نامد، اما با زن، دانشجو، روزنامه‌نگار و معترض خود همچون دشمن رفتار می‌کند. از این جهت، ایران تنها میدان نزاع بر سر آزادی سیاسی نیست، بلکه صحنه بحرانی عمیق‌تر میان معنا و قدرت، حقیقت و مشروعیت، و ملت و دولت است.در بخش پایانی، بر این نکته تمرکز می کنیم که این خطا را صرفاً یک اشتباه نظری یا مفهومی نیست، بلکه دارای ریشه‌های روان‌شناختی عمیق در نسبت فرد و جمع با اقتدار، پدرسالاری و کهن‌الگوی پدر است. ما میان اقتدار مشروع و اقتدارگرایی تمایز می‌گذاریم و توضیح می‌دهیم که اقتدار سالم می‌تواند با قانون، مسئولیت، مرز، پاسخ‌گویی و بلوغ آزادی پیوند داشته باشد، در حالی که اقتدار مستبدانه قانون را از حقیقت و عدالت جدا می‌کند و خود را جایگزین آن‌ها می‌سازد. از این منظر، جوامع و جریان‌هایی که تجربه عمیق سرکوب، استعمار، پدرسالاری تحقیرآمیز یا دولت پلیسی را از سر گذرانده‌اند، ممکن است نسبت به هر نوع ساختار عمودی، قانون، سنت یا مرز دچار حساسیت تروماتیک شوند و آن را نه امکان نظم‌بخشی، بلکه نشانه بازگشت ستمگر ببینند.لینک دسترسی به سمینار:https://youtu.be/ZGvYcf1hrFw@AydinAreta