حالم، حالِ آن سنگ‌پشت است که وقتی آبگیر خشکید و دو مرغابیِ همسایه خواستند کوچ کنند، از ایشان خواست ا

حالم، حالِ آن سنگ‌پشت است که وقتی آبگیر خشکید و دو مرغابیِ همسایه خواستند کوچ کنند، از ایشان خواست او را هم همراه ببرند و چوب و سکوت و ادامۀ داستان. حتما خاطرتان هست. در «پنچاتنترا» ذیل داستان «اقیانوس و پرندۀ باران» سنگ‌پشت نگون‌بخت توصیۀ «دو قو» را پذیرفت و «به ایشان اطمینان کرد» و چوب را میان دهان گرفت و در پرواز بر هجو مردم تحمل نکرد و افتاد. این لاک‌پشت البته در «کرتکه و دمنکه» اسمش «کم بوگریوه» (گردن صدفی) است، همچنان‌که دو دوست «غاز»ش «سم کته» (لاغر) و «وی کته» (بدخلق) نام دارند. و او به لاغر و بدخلق اطمینان داد که «چنان کنم که بر کام شماست.» و نکرد و افتاد؛ چنان‌که در «داستان‌های بیدپای» گفت «شما را فرمانبردارم» و نبود و افتاد. در هر کتاب و به هر بیانی سرنوشت این سنگ‌پشت افتادن بود. من اما آن تعبیرِ بلند نصرالله منشی را دوست می‌دارم که از زبان سنگ‌پشت به دو بط گفت «می‌پذیرم که دم طَرقَم و دل در سنگ شکنم.» یعنی صبر می‌کنم اما به دشواری، به خونِ جگر خوردن و خاموش بودن، به دم درکشیدن و به‌قول مجتبی مینوی «دندان بر جگر گذاشتن.» همان‌ وصفی که تَنسَر در نامه‌اش به گُشنَسپ آورده و ابن اسفندیار برگردانده است «از ننگ آنکه هم‌راز و آواز مردم بی‌فرهنگ نشوند، دل در سنگ شکستند.» حالا که چند روزی است خبرهای سیاه از خوزستان و بندرعباس و بلوچستان می‌آید و مردمان بی‌پناه به آتش وحوش یانکی‌های جراره و پلیدی استبداد داخلی و بوالهوسیِ چرکِ اپوزیسیون خارج دچار خورده‌اند، بیشتر به آن سنگ‌پشت فکر می‌کنم که تا کجا می‌توان دل در سنگ شکست و ساکت بود.