دربارهٔ واژهٔ غلیان / قلیانچنان‌که دیگران نیز گفته‌اند، غَلْیان / قَلْیان برگرفته از واژهٔ عربیِ غَل

دربارهٔ واژهٔ غلیان / قلیانچنان‌که دیگران نیز گفته‌اند، غَلْیان / قَلْیان برگرفته از واژهٔ عربیِ غَلَیان به معنی «جوشش» است. زیرا به‌هنگام تدخین غلیان، آب در مخزن آن غلغل می‌کند (عبدالرحیم ۱۴۰۱، ذیل غلیون). آنچه نگارنده ندیده در جایی گفته شود این است که در فارسی، حذف واکۀ a از هجای دومِ وام‌واژه‌ای عربی و ادغام هجای اول و دوم نمونه‌های دیگری هم دارد، مانند جَرْیان (از عربیِ جَرَیان) و جَوْلان (فارسی معاصر: jo:lân؛ از عربیِ جَوَلان) و حَیوان (از عربیِ حَیَوان) و دَوْران (فارسی معاصر: do:rân؛ از عربیِ دَوَران) و غَثْیان (از عربیِ غَثَیان) و هَذْیان (از عربیِ هَذَیان). در عربی واژهٔ غلیون نیز کاربرد دارد (Wehr 1994, p. 799: water pipe, narghile, hubble-bubble). غلیون برگرفته از صورت شکستهٔ غَلْيون / قَلْيون در فارسی است (عبدالرحیم ۱۴۰۱، ذیل غلیون).منابع عبدالرحیم، ف. (۱۴۰۱)، فرهنگ واژه‌های دخیل در زبان عربی معاصر و لهجه‌های آن، ترجمه و تحشیهٔ محمدعلی سلمانی مروست و فاطمه جمشیدی، تهران، امیرکبیر. Wehr, Hans (1994), A Dictionary of Modern Written Arabic (Arabic-English), Edited by J. Milton Cowan, 4th Edition, Otto Harrassowitz.١۴۰۵/۰۴/۳۰▫️فرهاد قربان‌زاده@azvirayesh