🔸 معادله چند مجهولی🔹 درگذشت مهسا امینی ضرورت بررسی و بازبینی سیاست ها در مقوله حجاب را یادآوری می کند. فراتر از آنچه در متن این حادثه اتفاق افتاده است، این سنخ حوادث هزینه زا است و چه بسا در آینده نیز اتفاق بیفتد.🔹 در مورد حجاب، ابعاد و سطوح مختلف مساله، تفکیک و جداگانه بررسی نمی شود. به عبارت دیگر نگاهی ناقص به مساله را شاهد هستیم. به اشتباه، تعیین تکلیف در یک بُعد، مانع از دیدن ابهام در سایر ابعاد می شود.  به همین علت هر تلاشی از قبیل گشت ارشاد و مجازات یا جریمه و ... به نتیجه نمی رسد بلکه نتیجه معکوس به دنبال خواهد داشت.🔹 یک بعد مساله، حکم شرعی حجاب است. این وظیفه دانش فقه است که تعیین تکلیف نماید.🔹 بعد دیگر مساله، تکلیف نظام اسلامی در مورد این حکم شرعی است. حکومت اسلامی، خود یک مکلّف مستقل، غیر از فرد مسلمان است. در این سطح، مجموعه شرایط اجتماعی و امکانات نظام اسلامی در مشخص کردن نوع و مرتبه تکلیف حکومت، موثر خواهد بود. هر چند حکومت اسلامی در مورد حجاب و به طور کلی سلامت محیط اجتماعی تکلیف دارد اما چه بسا لزوما به جرم انگاری و تعیین مجازات و جریمه و ... منجر نمی شود. در این سطح، سهم دانش فقه، پر رنگ است اما به ویژه ارزیابی شرایط، موضوع شناسی در زمینه های مختلف و طراحی اقدامات مناسب، نیاز به سایر دانش ها را توضیح می دهد.🔹 و سر انجام شیوه ترویج و تبلیغ و تثبیت حجاب در گستره فردی و اجتماعی، مساله دیگری است که اصالتا از دایره دانش فقه مصطلح خارج است. 🔹 این سه بعد، سه مساله مستقل هستند که حل هر کدام، مبادی و روش خود را می طلبد. تکرار احکام شرعی و یادآوری و مطالبه وضع مطلوب، ما را از رفع ابهام در مورد حدود تکلیف نظام اسلامی و نیز چگونگی ترویج حجاب بی نیاز نمی کند. 🔹 اول، عدم رفع ابهام از شرایط و چگونگی تکلیف حکومت اسلامی به عنوان یک مکلّف مستقل و دوم، فقه بسندگی، اکتفا به رویکرد انتظامی و انضباطی و غفلت از لوازم و زمینه های ترویج و تثبیت حجاب، اصلی ترین کاستی های چند دهه سیاست نظام در خصوص حجاب است. آنها که به ابعاد مختلف موضوع توجه نمی کنند، ساده انگارانه حجاب را یک معادله تک مجهولی فرض می کنند؛ هر چند پر سر و صدا ظاهر شوند اما نمی توان گامی در بهبود از آنها انتظار داشت، بلکه وضعیتی خراب تر تحویل خواهند داد.🔸 یادداشت مرتبطhttps://t.me/babaee_ehsan/1604@babaee_ehsan