💊🧬⏳ تازه های علمی: «داروی شگفت‌انگیز»؛ دانشمندان می‌گویند یک داروی رایج دیابت ممکن است شیوهٔ پیرشد

💊🧬⏳ تازه های علمی: «داروی شگفت‌انگیز»؛ دانشمندان می‌گویند یک داروی رایج دیابت ممکن است شیوهٔ پیرشدن انسان را دگرگون کند:✔️ پژوهشگران بر این باورند که یک داروی رایج که از دههٔ ۱۹۵۰ برای درمان بیماران مورد استفاده قرار گرفته است، می‌تواند ظرفیت تحول‌آفرینی در حوزهٔ سلامت انسان داشته باشد. در یک مقالهٔ مروری جدید، دانشمندان حتی از این دارو به‌عنوان یک «داروی شگفت‌انگیز» "wonder drug" بالقوه یاد کرده‌اند؛ بااین‌حال، تأکید دارند که برای درک دقیق‌تر چگونگی بهره‌گیری از این دارو در پزشکی نوین، به مطالعات و تحقیقات بیشتری نیاز است. این موضوع به‌ویژه در ارتباط با قابلیت احتمالی آن برای کند کردن روند پیری زیستی biological aging اهمیت دارد.✔️ داروی مورد نظر، متفورمین است؛ دارویی که بعنوان درمان خط اول در مدیریت دیابت نوع ۲ به‌کار می‌رود و در "فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت" World Health Organization's Essential Medicines نیز جای دارد. با توجه به اینکه متفورمین نخستین بار بیش از یک قرن پیش توسط دانشمندان سنتز شد و طی سالیان متمادی در زمره پرمصرف‌ترین داروهای تجویزی در ایالات متحده آمریکا قرار داشته است، شاید انتظار رود که دانش پزشکی دربارهٔ این دارو به سطحی رسیده باشد که تقریباً تمامی ابعاد آن به‌خوبی شناخته شده باشد.✔️ بااین‌حال، این دیدگاه ممکن است نادرست باشد. در سال‌های اخیر، شواهد علمی فزاینده‌ای نشان داده‌اند که ظرفیت واقعی متفورمین هنوز به‌طور کامل شناخته و بهره‌برداری نشده است. پژوهشگران دریافته‌اند که این دارو از طریق سازوکارهایی اثر می‌گذارد که پیش‌تر به‌طور کامل شناخته نشده بودند. مهم‌تر از همه، مطالعات نشان داده‌اند که متفورمین ممکن است در انسان و نیز در مدل‌های حیوانی دارای خواص قابل‌توجه ضدپیری باشد؛ هرچند هنوز در مراحل ابتداییِ شناخت سازوکارهایی هستیم که از طریق آن‌ها متفورمین میتواند چنین اثراتی را ایجاد کند.✔️ در مقاله‌ای که در ۱۰ اوت ۲۰۲۶ در نشریه Aging منتشر شده است، پژوهشگران به بررسی دانش و شواهد موجود درباره متفورمین پرداخته و سازوکارهای احتمالی این دارو در ایجاد اثرات ضدپیری و افزایش طول عمر را مورد بررسی قرار داده‌اند. گروه پژوهشی به سرپرستی جارا منّه (Jarra Manneh)، پژوهشگر حوزه ژنومیک در دانشگاه حمد بن خلیفه در قطر 🇶🇦، در این مطالعه توضیح می‌دهد: «متفورمین، علاوه بر نقش اصلی خود در کاهش سطح گلوکز خون، نشان داده است که در سطح مولکولی نیز دارای اثرات متعددی است.»✔️ جارا منّه افزود: یکی از مهم‌ترین سازوکارهای اثر متفورمین، نقش آن در فعال‌سازی پروتئین کیناز فعال‌شونده با آدنوزین مونوفسفات (AMP-activated protein kinase; AMPK) در سلول‌ها است. فعال‌سازی AMPK علاوه بر کمک به کاهش غلظت گلوکز خون، پیامدهای متعددی در تنظیم فرایندهای متابولیک سلولی دارد. از جمله این پیامدها می‌توان به مهار مسیر پیام‌رسانی هدف مکانیکی راپامایسین (mechanistic target of rapamycin; mTOR) اشاره کرد که در پی آن، فرآیند اتوفاژی autophagy افزایش می‌یابد. اتوفاژی فرایندی سلولی است که طی آن، اجزای آسیب‌دیده، فرسوده یا غیرضروری سلول شناسایی، تجزیه و بازیافت می‌شوند. همچنین، فعال‌سازی AMPK می‌تواند با کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود حساسیت به انسولین همراه باشد. در مجموع، این شواهد نشان می‌دهند که اثرات متفورمین فراتر از کنترل گلوکز خون بوده و از طریق تعدیل مسیرهای متابولیک و فرایندهای سلولی، می‌تواند در حفظ هومئوستاز سلولی نیز نقش داشته باشد.✔️ تمامی این فرایندها در مجموع به کند شدن روند پیری سلولی کمک می‌کنند؛ فرایندی که به‌طور بالقوه می‌تواند به افزایش طول عمر در حیوانات منجر شود. اگرچه نقش و مسیر این سازوکار در انسان همچنان تا حد زیادی در حد یک فرضیه باقی مانده است، مطالعات نشان داده‌اند که افزایش سطح AMPK می‌تواند طول عمر کرم‌ها را افزایش دهد، درحالیکه غیرفعال‌سازی ژنِ کُدکنندهٔ این آنزیم در موش‌ها، موجب کاهش طول عمر آن‌ها می‌شود.✔️ یک مطالعهٔ برجسته و پیشگامانه با عنوان «هدف‌گیری روند پیری با متفورمین» Targeting Aging with Metformin (TAME)، با هدف بررسی تأثیرات متفورمین، حدود ۳۰۰۰ شرکت‌کننده را در قالب مجموعه‌ای از کارآزمایی‌های بالینی که در ۱۴ مؤسسهٔ پژوهشی در ایالات متحده انجام خواهند شد، طی یک دورهٔ شش‌ساله مورد مطالعه قرار خواهد داد. در صورت آغاز کارآزمایی بالینی TAME یا سایر کارآزمایی‌های مشابه، این مطالعات می‌توانند سرانجام شواهد محکمی فراهم کنند که مؤید مجموعه قابل‌توجهی از شواهد و یافته‌های امیدوارکننده‌ای باشد که تاکنون به دست آمده‌اند.✅ Metformin at the convergence of aging and longevity | Aginghttps://www.aging-us.com/article/206407/text✍🏻 دکتر مهدی شاهمیرانیhttps://t.me/balindaroo  💊💊💊®®®@balindaroo