🧫🦠💊⚖️ تازه های علمی: آزمایش میکروبیوم روده، می‌تواند همچنان آثار ناشی از مصرف داروهایی را نشان ده

🧫🦠💊⚖️ تازه های علمی: آزمایش میکروبیوم روده، می‌تواند همچنان آثار ناشی از مصرف داروهایی را نشان دهد که فرد سال‌ها پیش مصرف آن‌ها را قطع کرده است:✔️ داروهای رایج می‌توانند حتی مدت‌ها پس از قطع مصرف، موجب تغییر در میکروبیوم روده شوند. به تازگی، پژوهشگران مؤسسه ژنومیک دانشگاه تارتو در استونی 🇪🇪 بر روی بیش از ۲۵۰۰ نفر، تغییرات پایدار در ترکیب میکروبیوتای روده را شناسایی کردند که تنها به مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها محدود نبود، بلکه با مصرف داروهایی مانند ضدافسردگی‌ها، بتابلوکرها، داروهای کاهنده اسید معده و بنزودیازپین‌ها نیز ارتباط داشت. برخی از این تغییرات حتی سال‌ها پس از آخرین نوبت مصرف دارو همچنان قابل تشخیص بودند. ✔️ این یافته‌ها نشان می‌دهند که سابقه مصرف دارو می‌تواند تأثیر قابل‌توجه و طولانی‌مدتی بر ترکیب و ساختار جمعیت باکتریایی روده افراد داشته باشد و احتمالاً در تعیین ویژگی‌های میکروبیوم روده در زمان حال نقش مهمی ایفا کند.✔️ این یافته‌ها که در ۵ سپتامبر ۲۰۲۵ در مجله mSystems، "مجله انجمن میکروبیولوژی آمریکا" (ASM) منتشر شده، نشان می‌دهند که سابقه مصرف داروهای تجویزی یک فرد ممکن است به توضیح تفاوت‌های موجود در میکروبیوم روده، حتی سال‌ها بعد، کمک کند. میکروبیوم روده شامل مجموعه گسترده‌ای از باکتری‌ها و سایر میکروارگانیسم‌هایی است که در دستگاه گوارش زندگی می‌کنند و می‌توانند بر هضم غذا، سوخت‌وساز، عملکرد سیستم ایمنی و دیگر جنبه‌های سلامت تأثیر بگذارند.✔️ پژوهشگران نمونه‌های مدفوع و سوابق تجویز دارو را در بیش از ۲۵۰۰ شرکت‌کننده از بانک زیستی استونی که در «کوهورت میکروبیوم استونی» مشارکت داشتند، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار دادند. نتایج نشان داد که مصرف بیشتر داروهای مورد بررسی با تغییراتی در میکروبیوم روده، یعنی مجموعه جوامع میکروبی ساکن دستگاه گوارش، ارتباط دارد.✔️ در مورد شمار قابل‌توجهی از این داروها، تغییرات ایجادشده در ترکیب میکروبیوم حتی سال‌ها پس از قطع مصرف دارو نیز قابل شناسایی بود. این آثار پایدار تنها به آنتی‌بیوتیک‌ها محدود نمی‌شد؛ آنتی‌بیوتیک‌ها پیش‌تر به‌خوبی به‌عنوان داروهایی شناخته شده‌اند که می‌توانند جمعیت و تنوع باکتری‌های روده را مختل کنند. همچنین، داروهای ضدافسردگی، بتابلوکرها، مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIs) و بنزودیازپین‌ها نیز با الگوهای متمایزی در ترکیب میکروبیوم روده همراه بودند؛ به‌گونه‌ای که برای هر گروه از این داروها می‌توان «اثر انگشت میکروبی» "fingerprints" مشخصی را در جمعیت باکتری‌های روده مشاهده کرد.✔️ جالب توجه است که بنزودیازپین‌ها ــ که معمولاً برای درمان اضطراب تجویز می‌شوند ــ اثراتی بر میکروبیوم روده نشان دادند که از نظر میزان اختلال، با اثرات آنتی‌بیوتیک‌های وسیع‌الطیف مشابه بود. همچنین، نتایج نشان می‌دهند که داروهای متعلق به یک گروه دارویی واحد و مورد استفاده برای یک بیماری مشابه، مانند دیازپام و آلپرازولام، ممکن است از نظر میزان تأثیر و ایجاد اختلال در میکروبیوم روده با یکدیگر تفاوت داشته باشند.✔️ این یک ارزیابی جامع و نظام‌مند از تأثیرات بلندمدت داروها بر میکروبیوم است که با استفاده از سوابق پزشکی واقعی بیماران انجام شده است. امیدواریم این پژوهش، پژوهشگران و پزشکان را تشویق کند که هنگام تفسیر داده‌های مربوط به میکروبیوم، سابقه مصرف دارو را نیز در نظر بگیرند.✔️ پیش‌تر مشخص شده است که میکروبیوم روده، یعنی مجموعه باکتری‌ها و سایر میکروارگانیسم‌های موجود در دستگاه گوارش، نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ها حساس است. آنچه این مطالعه به دانش موجود می‌افزاید، شواهدی است مبنی بر اینکه دامنه بسیار گسترده‌تری از داروها نیز می‌توانند بر ساختار و ترکیب این جامعه میکروبی تأثیر بگذارند و این تغییرات ممکن است حتی پس از پایان دوره مصرف دارو نیز برای مدتی طولانی باقی بمانند. اکثر مطالعات مربوط به میکروبیوم، تنها داروهایی را که فرد در زمان مطالعه مصرف می‌کند در نظر می‌گیرند؛ اما نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که سابقه مصرف دارو در گذشته نیز می‌تواند به همان اندازه اهمیت داشته باشد و به‌طرز شگفت‌آوری، عامل قدرتمندی در تبیین تفاوت‌های فردی میان میکروبیوم‌های افراد باشد.✅ Oliver Aasmets, Nele Taba, Kertu Liis Krigul, Reidar Andreson, Elin Org, Mait Metspalu, Andres Metspalu, Lili Milani, Tõnu Esko. A hidden confounder for microbiome studies: medications used years before sample collection. mSystems, 2025; 10 (10) DOI: 10.1128/msystems.00541-25✍🏻 دکتر مهدی شاهمیرانیhttps://t.me/balindaroo  💊💊💊®®®@balindaroo