نکات مهم آزمونی | خسارت تأخیر تأدیه محکوم‌به ناشی از ضمان درکسؤال مهم:آیا خسارت تأخیر تأدیه نسبت به مبلغی که دادگاه به دلیل ضمان درک (مستحق‌للغیر درآمدن مبیع) محکوم کرده است، قابل مطالبه است؟پاسخ:بله؛ زیرا باید بین منشأ اولیه طلب و وضعیت دین پس از صدور حکم قطعی تفاوت قائل شد.در ابتدا، طلب خریدار ناشی از ضمان درک و آثار عقد بیع است؛ اما پس از صدور حکم قطعی، این طلب تبدیل به یک دین مسلم، قطعی، حال‌شده و معین از نوع وجه رایج می‌شود.بنابراین اگر محکوم‌علیه با وجود توانایی مالی، از پرداخت محکوم‌به خودداری کند، تأخیر او موجب ورود خسارت ناشی از کاهش ارزش پول خواهد بودنکته اول: اشتباه در تفکیک دو مرحلهیکی از اشتباهات مهم این است که مرحله تعیین خسارت را با مرحله اجرای حکم قطعی یکسان بدانیم.مرحله اول: قبل از صدور حکم قطعیبحث درباره منشأ مسئولیت و میزان خسارت است.ممکن است ایراد «خسارت از خسارت» مطرح شود.مرحله دوم: بعد از صدور حکم قطعیدیگر موضوع، تعیین خسارت نیست.دادگاه قبلاً میزان محکوم‌به را مشخص کرده است.مبلغ محکوم‌به تبدیل به یک دین قطعی و قابل اجرا شده است.پس از این مرحله، تفاوتی بین این دین و سایر دیون پولی وجود ندارد.نکته دوم: اطلاق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنیطبق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، در صورت وجود شرایط قانونی، خسارت تأخیر تأدیه قابل مطالبه است.شرایط مهم: ✅ دین از نوع وجه رایج باشد.✅ طلبکار آن را مطالبه کرده باشد.✅ مدیون توانایی پرداخت داشته ولی امتناع کرده باشد.✅ تغییر فاحش شاخص قیمت‌ها وجود داشته باشد.نکته آزمونی:ماده ۵۲۲ هیچ محدودیتی از جهت منشأ دین قرار نداده است؛ بنابراین مهم نیست دین ابتدا از قرارداد، ضمان قهری یا سبب قانونی دیگری ایجاد شده باشد.ملاک، وجود یک دین قطعی و پولی در زمان مطالبه است.نکته سوم: ماهیت ضمان درکبرخی تصور می‌کنند ضمان درک یک مسئولیت صرفاً مدنی و خارج از قرارداد است؛ در حالی که این برداشت صحیح نیست.مطابق ماده ۳۶۲ قانون مدنی، ضمان درک از آثار عقد بیع است.یعنی:فروشنده باید مالکیت صحیح مبیع را تضمین کند.اگر مشخص شود مال متعلق به دیگری بوده، فروشنده مسئول است.استرداد ثمن و جبران کاهش ارزش آن، نتیجه عدم تحقق یکی از آثار اصلی عقد بیع است.بنابراین حتی از نظر منشأ نیز، ضمان درک ارتباط مستقیم با عقد بیع دارد.نکته چهارم: نظریات مهم حقوقی📌 نظریه مشورتی شماره ۲۳۶/۱۴۰۳/۷خسارت تأخیر تأدیه ناشی از الزامات خارج از قرارداد نیز پس از صدور حکم قطعی و ابلاغ آن، در حکم دین بوده و با وجود شرایط ماده ۵۲۲ قابل مطالبه است.📌 نظریه مشورتی شماره ۲۵۳۳/۹۲/۷پس از صدور حکم قطعی و امتناع محکوم‌علیه از اجرای حکم، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه امکان‌پذیر است.جمع‌بندی طلایی آزمون:🔹 ضمان درک از آثار عقد بیع است.🔹 بعد از صدور حکم قطعی، محکوم‌به تبدیل به دین قطعی و وجه رایج می‌شود.🔹 برای اجرای ماده ۵۲۲، منشأ اولیه دین ملاک نیست؛ شرایط فعلی دین ملاک است.🔹 تأخیر محکوم‌علیه در پرداخت محکوم‌به، پس از قطعیت حکم، می‌تواند موجب خسارت تأخیر تأدیه شود.⭐ عبارت کلیدی تستی:«پس از قطعیت حکم، محکوم‌به ماهیت یک دین نقدی پیدا می‌کند و منشأ اولیه ایجاد آن مانع اعمال ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی نیست.»با ما همراه باشید...👇بانک حقوق 💎ایتا بله روبیکا تلگرام‌@bankehoghogh👍|👎|❤|🙏