ایمانوئل کانت نظریه‌ای عجیب درباره‌ی موضوعات اعتقادی چون خداوند، طرح و تدبير خلقت، نفس، آزادی آن، و زندگی پس از مرگ دارد. او می‌گوید این‌ها به هیچ وجه متعلق معرفت ما نیستند. برای درک مفاهیم همواره به محتوای حسی نیاز است و کلماتی چون «نفس»، «خدا» و جاودانگی چون دارای هیچ محتوای حسیِ مشخصی نیستند، از لحاظ نظری، کلماتی فاقد دلالت‌اند؛ اما در عین حال عجیب این‌جاست که این کلمات معنای معین و مشخصی برای اعمال ما دارند. ما می‌توانیم به گونه ای عمل کنیم که گویی " خدایی وجود دارد”؛ به گونه‌ای احساس نماییم که گویی آزاد هستیم؛ طبیعت را به شکلی در نظر بگیریم که انگار سرشار از طرح‌های خاص است؛ تدابیر و نقشه‌هایی برای زندگی خود طرح کنیم که گویی جاودانه‌ایم. پس می‌بینیم که این کلمات در واقع در زندگیِ اخلاقی ما تغییراتی حقیقی ایجاد می‌کنند. ایمان ما به این‌که این موضوعات نامفهوم واقعا وجود دارند، همان طور که کانت می‌گوید از نظر‌گاه عملی برای شناخت چیستی آنها، کاملا مهم بوده و از این جهت مجاز به شناخت محصل آنها هستیم. بنابراین، بر اساس گفته کانت، ما دارای پدیده‌ی عجیبی در ذهن هستیم؛ یعنی این‌که با تمام قدرت به وجود واقعی مجموعه‌ای از امور اعتقاد داریم که در واقع از هیچ کدام از آنها تصوری نداریم.ویلیام جیمز/تنوع تجربه دینی@Beheshteketab