محمود دولت‌آبادی دربارهٔ هاروکی موراکامی، نویسندهٔ ژاپنی، در گفت‌وگویی با لیلی گلستان می‌گوید:«من هم موراکامی را دوست ندارم. مدام دارد مجیز آمریکا را می‌گوید و کشور خودش را نکوهش می‌کند. یک تکه‌اش را خواندم و دیگر ادامه ندادم.» (۱)این جملات پیش و بیش از آنکه دربارهٔ موراکامی چیزی به مخاطب بگوید، پرده از ذهنیت غبارگرفتهٔ دولت‌آبادی برمی‌دارد. او نویسنده‌ای را تنها با خواندن «یک تکه» از آثارش محاکمه می‌کند، زیرا به‌ زعم او از آمریکا خوش گفته و جامعهٔ خودش را نقد کرده است؛ اما خود او سال‌ها در برابر یکی از خون‌بارترین دستگاه‌های سرکوب و کشتار در خاورمیانه، یعنی رژیم اسلامی، نه‌ فقط سکوت کرده، بلکه سرداران جانی آن را هم ستوده است.دولت‌آبادی در سال ۱۳۹۴ صریحاً گفت: «هم ظریف می‌خواهیم و هم قاسم سلیمانی.» این عبارت آن‌قدر برایش مهم بود که خواست بدون پرده‌پوشی منتشر شود. (۲) پس از کشته‌شدن سلیمانی نیز او را «فرزند شایستهٔ ایران» نامید و نوشت که در اندوه از دست‌دادن انسانی که «دورادور دوستش می‌داشته»، سوگوار است. (۳)وقتی مردم به خاطر این سخنان به او اعتراض کردند، نه‌ تنها عقب ننشست، بلکه قاسم سلیمانی را «حافظ مرزهای ایران» معرفی کرد و مدعی شد او نقشی در سرکوب اعتراض‌های داخلی نداشته است. (۴) یک سال بعد نیز دوباره تأکید کرد: «اگر آن دلسوختگی را برای سرباز مملکتم، زنده‌یاد سردار سلیمانی انجام دادم، به آن باور داشتم.» (۵)دولت‌آبادی فرمانده نیروی قدس سپاه را از ساختاری که در آن خدمت می‌کرد جدا می‌کند، عملیات منطقه‌ای و نیابتی آن را به «حفاظت از مرزهای ایران» فرو می‌کاهد و درست همان روایتی را تحویل جامعه می‌دهد که دستگاه تبلیغاتی جمهوری اسلامی سال‌ها برای تطهیر سپاه تولید کرده بود.طنز تلخ ماجرا آنجاست که ستایش او از سلیمانی درست پس از کشتار آبان ۹۸ منتشر شد و منتقدان، سکوتش در برابر کشته‌شدن هزاران معترض ایرانی را با سوگواری پرحرارتش برای فرمانده سپاه مقایسه کردند.وقتی دولت‌آبادی با صدای بلند منتقدان مواجه می‌شود، در پاسخ می‌گوید که دربارهٔ آبان ۹۸ هم متنی نوشته و به روزنامه‌ای داده، اما آن روزنامه آن را منتشر نکرده است؛ پاسخی که چیزی جز ابله فرض کردن مخاطب نیست. گویی بوی خون تنها زمانی به مشام استاد می‌رسد که با دستگاه ایدئولوژیک کمونیستی او سازگار باشد.دولت‌آبادی در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۹۳ نیز دربارهٔ غزه موضع گرفت و از «کشتار» و «خون‌پاشی» گفت. (۶ و ۷)محمود دولت‌آبادی پای سفرهٔ افطار حسن روحانی نیز نشست و آنجا هم منتقدانش را به هیچ گرفت که از این موضوع می‌گذرم. (۸)مسئله این نیست که جناب نویسندهٔ چپ چرا از غزه حمایت کرده است؛ سخن این است که چرا دفاع دولت‌آبادی از «مظلومان» تنها منحصر به کسانی است که رژیم اسلامی و پروپاگاندای آن، آنان را مظلوم شناسایی کرده باشند؟دولت‌آبادی حق دارد موراکامی را دوست نداشته باشد؛اما کسی که تنها «یک تکه» از آثار نویسنده‌ای خوانده، صلاحیت صدور حکم کلی دربارهٔ او را ندارد. بدتر آنکه «مجیزگویی آمریکا» را عیب موراکامی بداند، اما خود در برابر فرمانده سپاه قدس مرثیه بخواند و روایت جمهوری اسلامی را دربارهٔ او تکرار کند.و امروز نیز کوبیدن موراکامی به جرم «مجیزگویی آمریکا» را نمی‌توان جدا از همان سابقه دید. این آمریکاستیزیِ کهنه، ادامهٔ همان دستگاه فکری‌ای است که دولت‌آبادی را بارها با روایت‌های مطلوب جمهوری اسلامی هم‌صدا کرده است. با این تفاوت که امروز، پس از این‌همه کشتار و ویرانی و پس از آنکه «مرگ بر آمریکا» دهه‌ها یکی از ستون‌های ایدئولوژیک جمهوری اسلامی بوده، تکرار این روایت دیگر حتی آن ژست روشنفکریِ سابق را هم ندارد. امروز رژیم برای هر صدایی که آمریکا را بکوبد و آمریکاستیزی را زنده نگه دارد، دستمزدی به‌مراتب بیشتر از گذشته می‌پردازد؛ اگر نه همیشه به پول، دست‌کم به اعتبار، تریبون، امنیت و امکان حضور در ساختار رسمی فرهنگی.این دیگر «جای خالی سلوچ» نیست؛ این جای خالی وجدان انسانی و اخلاقی در کارنامهٔ یک نویسنده است؛ نویسنده‌ای که به دست‌بوسی «ارباب بی‌مروت» رژیم اسلامی می‌رود.✅@behzadmehrani77