در خیابان بیش از حد محافظت‌شده، در اینترنت رهاشدهتناقض بزرگ کودکی معاصر در نگاه جاناتان هایتیکی از م

در خیابان بیش از حد محافظت‌شده، در اینترنت رهاشدهتناقض بزرگ کودکی معاصر در نگاه جاناتان هایتیکی از مهم‌ترین گزاره‌های جاناتان هایت درباره کودکی معاصر این است:بزرگسالان در جهان واقعی بیش از حد از کودکان محافظت کرده‌اند، اما در جهان آنلاین کمتر از حد لازم از آنان محافظت می‌کنند.در جهان واقعی، آزادی حرکت کودک کاهش یافته است. بسیاری از کودکان کمتر از گذشته بدون نظارت مستقیم بزرگسالان در محله رفت‌وآمد می‌کنند، با دوستانشان بازی می‌کنند، مسیر مدرسه را می‌پیمایند، تصمیم می‌گیرند یا با خطرهای کوچک و قابل‌کنترل روبه‌رو می‌شوند.بزرگسالان با نیت مراقبت، بسیاری از تجربه‌های مستقل را محدود کرده‌اند: بالا رفتن، دورشدن کوتاه‌مدت، بازی پرتحرک، حل اختلاف با همسالان و پذیرش مسئولیت. نتیجه این است که کودک در فضای واقعی، آزادی کمتری برای تجربه، خطا و یادگیری دارد.اما همین کودک ممکن است ساعت‌ها با تلفن هوشمند در فضایی حضور داشته باشد که بزرگسالان شناخت و کنترل اندکی بر آن دارند؛ فضایی که در آن با ناشناس‌ها، الگوریتم‌ها، تبلیغات پنهان، محتوای خشونت‌آمیز یا جنسی، مقایسه اجتماعی، تحقیر عمومی و طراحی‌های اعتیادآور مواجه می‌شود.این وارونگی عجیب است:در پارک، والدین نگران‌اند کودک چند متر از آن‌ها فاصله بگیرد؛ اما در اینترنت، همان کودک ممکن است بدون همراهی کافی وارد جهانی شود که مرز، زمان تعطیلی و نظارت روشنی ندارد.خطر واقعی کجاست؟هایت میان «ریسک» و «خطر» تفاوت می‌گذارد.بالا رفتن از یک وسیله بازی، شکست در مسابقه، اختلاف با دوست یا انجام مستقل یک مسئولیت، ریسک‌هایی محدود و قابل‌مشاهده‌اند. کودک می‌تواند آن‌ها را ارزیابی کند، تجربه بیاموزد و در صورت نیاز از بزرگسال کمک بگیرد.اما خطرهای فضای دیجیتال اغلب نامرئی‌اند. کودک نمی‌داند چرا محتوایی به او پیشنهاد شده، چه کسی داده‌هایش را جمع‌آوری می‌کند، چگونه الگوریتم توجه او را نگه می‌دارد یا تصویری که منتشر کرده تا چه اندازه قابل‌کنترل است.در جهان واقعی، خطر معمولاً محدود به یک مکان و زمان است؛ اما آسیب آنلاین می‌تواند دائمی، گسترده و شبانه‌روزی باشد.تمسخر در حیاط مدرسه ممکن است با پایان زنگ تمام شود، اما یک تصویر یا پیام تحقیرآمیز می‌تواند ثبت، بازنشر و بارها دیده شود. مقایسه با همسالان نیز دیگر به کلاس و محله محدود نیست؛ کودک ممکن است خود را با هزاران تصویر گزینش‌شده و ویرایش‌شده مقایسه کند.مسئله فقط رفتار والدین نیستاین وضعیت را نمی‌توان صرفاً به تصمیم نادرست چند خانواده نسبت داد. والدین در یک مسئله جمعی گرفتار شده‌اند.اگر همه همسالان کودک تلفن هوشمند و شبکه اجتماعی داشته باشند، محروم‌کردن یک کودک ممکن است به انزوای او منجر شود. اگر مدرسه استفاده از تلفن را محدود نکند، تصمیم یک خانواده اثر محدودی خواهد داشت. اگر پلتفرم‌ها برای حفظ توجه طراحی شوند، انتظار خودکنترلی کامل از کودک واقع‌بینانه نیست.به همین دلیل، هایت بر اقدام جمعی تأکید می‌کند: توافق خانواده‌ها، سیاست روشن مدرسه، مسئولیت شرکت‌های فناوری و قوانین متناسب با سن کودک.بازگرداندن آزادی به جهان واقعیپاسخ هایت فقط محدودکردن تلفن نیست. او معتقد است هم‌زمان باید آزادی واقعی کودک افزایش یابد.کودک باید فرصت داشته باشد متناسب با سن خود:به‌تنهایی مسئولیتی انجام دهد؛با دوستانش بازی کند؛درباره قواعد مذاکره کند؛اختلاف‌های معمول را حل کند؛در مدرسه و ورزش نقش بگیرد؛شکست بخورد و دوباره تلاش کند.هدف، رهاکردن کودک نیست؛ هدف، انتقال تدریجی مسئولیت در محیطی امن است.مدرسه و ورزش چه نقشی دارند؟مدرسه می‌تواند به‌جای نظارت دائمی، استقلال هدایت‌شده ایجاد کند: زنگ تفریح واقعی، فعالیت دانش‌آموزمحور، مسئولیت‌های جمعی و محیطی که تلفن مرکز ارتباطات نباشد.ورزش دانش‌آموزی نیز می‌تواند کودک را دوباره به بدن، فضا و رابطه حضوری بازگرداند. در زمین ورزش، کودک نتیجه تصمیم خود را می‌بیند، با دیگری هماهنگ می‌شود، شکست را تجربه می‌کند و برای ادامه بازی راهی پیدا می‌کند.البته ورزش زمانی چنین نقشی دارد که تمام آن به دستورهای مربی و فشار نتیجه محدود نشود. کودک باید در ورزش نیز سهمی از انتخاب، گفت‌وگو، مسئولیت و خودتنظیمی داشته باشد.مسئله اصلی این نیست که کودک را در همه‌جا محدود یا در همه‌جا آزاد کنیم؛ مسئله این است که آزادی و حفاظت را درست توزیع کنیم:آزادی بیشتر در جهان واقعی، همراه با مسئولیت و تجربه؛حفاظت بیشتر در جهان آنلاین، همراه با مرز، آموزش و تنظیم‌گری.کودکی سالم نه در محاصره دائمی بزرگسالان شکل می‌گیرد و نه در رهاشدگی دیجیتال؛ بلکه در تعادلی میان استقلال واقعی و حمایت هوشمندانه رشد می‌کند.