🏮 آیا «دغدغه» یک ویژگی تصادفیِ زندگی انسان است یا بخشی ساختاری از روان او. 1- آیا انسانِ «بی‌دغدغه» ممکن است؟در ظاهر شاید تصور کنیم اگر همه نیازها، نگرانی‌ها و فشارها حذف شوند، به یک وضعیت آرامِ کامل می‌رسیم. اما تجربه‌ی روانی انسان این را تأیید نمی‌کند. ذهن انسان یک «سیستم ایستا» نیست؛ بلکه یک سیستم زنده و تولیدکننده‌ی معناست. وقتی محرک‌های بیرونی کم می‌شوند، ذهن شروع می‌کند به تولید محرک‌های درونی.این را در روانکاوی می‌توان با مفهومی نزدیک به «بازگشت امر سرکوب‌شده» یا حتی میلِ دائمی به ابژه توضیح داد: روان همیشه به سمت «چیزی برای درگیر شدن» حرکت می‌کند. 2-چرا ذهن دوباره دغدغه تولید می‌کند؟از دید روانکاوانی مثل فروید، انسان فقط موجودی برای «کاهش تنش» نیست؛ بلکه موجودی است که درونش تنش، میل و تعارض تولید می‌شود. حتی اگر نیازهای اولیه تأمین شوند، میل جای خود را عوض می‌کند، نه اینکه خاموش شود.مثلاً:اگر دغدغه بقا حذف شود → دغدغه معنا ظاهر می‌شوداگر معنا تثبیت شود → دغدغه ارزش، جایگاه یا هویت می‌آیداگر همه این‌ها هم آرام شوند → ذهن به سمت خیال‌پردازی، نگرانی‌های کوچک یا حتی وسواس‌های بی‌موضوع می‌رودیعنی روان انگار «خلأ» را تحمل نمی‌کند. 3-آیا این یک ویژگی تکاملی است؟تا حد زیادی بله، اما نه به معنای اینکه «دغدغه خودش هدف بوده». بیشتر می‌توان گفت:ذهن انسان برای پیش‌بینی، حل مسئله و بقا در محیط پیچیده اجتماعی تکامل یافته است.در محیط طبیعی:اگر دغدغه نداشته باشی → خطر را نمی‌بینی → نمی‌مانیاگر ذهن فعال برای شبیه‌سازی خطر نداشته باشی → تصمیم‌گیری دیر می‌شودپس مغز انسان طوری ساخته شده که همیشه:در حال اسکن آینده استدر حال ساختن سناریو استدر حال پیش‌بینی «چه می‌شود اگر…» استاین ساختار، ناخواسته «دغدغه‌زایی» تولید می‌کند.به بیان ساده‌تر:دغدغه محصول جانبی یک سیستم پیش‌بینی‌گر است. 4-آیا «دغدغه» مثل عضو بدن است؟تشبیه جالبی است، و از یک جهت می‌شود آن را پذیرفت، اما با دقت:دغدغه عضو ثابت نیست، اما کارکرد ثابتِ سیستم ذهنی است.مثل:قلب خون پمپاژ می‌کندذهن هم «ابهام تولید و حل می‌کند»اگر ابهام نباشد، ذهن خودش ابهام می‌سازد، چون در حالت «بی‌ابهامی مطلق» عملاً کارکردش خاموش می‌شود.  5-آیا انسان به دغدغه نیاز دارد؟باید تفکیک کنیم بین دو نوع:دغدغه‌ی سالم (تنشِ معنادار)مثل هدف، رشد، عشق، پروژه، یادگیریدغدغه‌ی بیمارگونه (نشخوار ذهنی، اضطراب بی‌هدف)روان انسان به نوع اول نیاز دارد، نه دومی.در روانشناسی وجودی (مثل ویکتور فرانکل)، انسان بدون «معنا» دچار خلأ و رنج می‌شود، نه آرامش. بنابراین یک سطحی از درگیری ذهنی نه‌تنها اجتناب‌ناپذیر، بلکه سازنده است.6- جمع‌بندی فلسفیاگر بخواهیم خیلی دقیق و فشرده بگوییم:انسان موجودی «بی‌دغدغه» نیست، چون ذهن او ماشین تولید معنا و پیش‌بینی استدغدغه از بیرون تحمیل نشده، بلکه از ساختار تکاملی ذهن برمی‌خیزداما همه‌ی دغدغه‌ها ضروری یا مفید نیستندآرامش واقعی احتمالاً حذف دغدغه نیست، بلکه تغییر رابطه با آن‌هاست