روان‌شناسی شخصیت «گدا» در مهمونی؛ وقتی فقر، فقط نداشتن پول نیست...قسمت نهماگر این بار به جای گوش داد

روان‌شناسی شخصیت «گدا» در مهمونی؛ وقتی فقر، فقط نداشتن پول نیست...قسمت نهماگر این بار به جای گوش دادن به حرف‌های گدا، فقط به بدن شخصیت‌ها نگاه کنیم، صحنه معنای تازه‌ای پیدا می‌کند.گدا خمیده است.فامیل دور با شنیدن آواز او به‌تدریج خودش را رها می‌کند و در وضعیت گریه فرو می‌رود.و طهماسب...ایستاده می‌ماند.این فقط تفاوت سه حالت بدنی نیست.اگر صحنه را نمادین بخوانیم، انگار با سه وضعیت روانی روبه‌رو هستیم:فروپاشی، هم‌فروپاشی و ایستادن.گدا از ابتدا در وضعیت «پایین» قرار دارد.او فقط از نظر جایگاه اجتماعی پایین نیست.بدن او هم این وضعیت را حمل می‌کند.لباس، کلاه، حالت سر، حرکت بدن و نحوه حضورش، تصویری از انسانی می‌سازند که انگار خودش را در سطح پایین‌تری از دیگران تعریف کرده است.اینجا یک نکته مهم وجود دارد:گاهی انسان ابتدا خودش را کوچک احساس می‌کند...بعد بدنش همان احساس را اجرا می‌کند.سر پایین می‌آید.شانه‌ها جمع می‌شوند.حرکت محدود می‌شود.صدا شکل خاصی پیدا می‌کند.و بعد این وضعیت بدنی، دوباره همان احساس را تقویت می‌کند.روان روی بدن اثر می‌گذارد و بدن هم روی روان.اما اتفاق جالب درباره فامیل دور چیست؟او فقط گریه نمی‌کند.بدنش هم همراه با گریه تغییر می‌کند.انگار ایستادن برایش دشوار می‌شود.به سمت گدا خم می‌شود.و در نهایت از آن حالت محکم و معمول خودش فاصله می‌گیرد.اینجا می‌توانیم یک سؤال مهم بپرسیم:چرا بعضی احساسات، فقط ذهن ما را تغییر نمی‌دهند؛ بدن ما را هم تغییر می‌دهند؟وقتی انسان غمگین است، فقط فکر نمی‌کند:«من ناراحتم.»بدنش هم ناراحتی را اجرا می‌کند.حرکت آهسته‌تر می‌شود.شانه‌ها پایین می‌آیند.نگاه تغییر می‌کند.تنفس تغییر می‌کند.بدن گاهی قبل از اینکه ما بتوانیم احساسمان را توضیح بدهیم، آن را نشان می‌دهد.و درست، طهماسب ایستاده است.اینجا به نظرم یکی از زیباترین تصاویر این سکانس شکل می‌گیرد.یک نفر در پایین‌ترین وضعیت است.یک نفر در واکنش به او فرو می‌رود.و یک نفر همچنان ایستاده و بیرون از این فرو رفتن باقی مانده است.این بار نمی‌خواهم دوباره بگویم «او ناظر است».آن را در قسمتهای قبل گفتیم.اینجا یک چیز دیگر می‌بینم:مسئله فقط مشاهده کردن نیست؛ مسئله حفظ وضعیت خود در حضور هیجان دیگری است.این تفاوت خیلی مهم است.ممکن است من غم تو را ببینم...بدون اینکه غمگین شوم.ممکن است خشم تو را بفهمم...بدون اینکه خشمگین شوم.ممکن است اضطراب تو را احساس کنم...بدون اینکه اضطراب تو را مال خودم کنم.این یعنی:همدلی بدون فرو رفتن.در زندگی واقعی چقدر این توانایی را داریم؟تصور کن فرزندت از نتیجه امتحانش شکست خورده و گریه می‌کند.اگر تو هم فوراً مضطرب شوی:«وای، حالا چه کار کنیم؟! آینده‌اش چی می‌شه؟»دو نفر مضطرب داریم.اما اگر بگویی:«می‌بینم خیلی ناراحتی. بیا ببینیم چی شده.»تو احساس او را انکار نکرده‌ای.ولی در احساس او هم غرق نشده‌ای.تو هنوز روی زمین خودت ایستاده‌ای.همین موضوع در رابطه عاطفی حتی مهم‌تر است.همسرت عصبانی است.تو هم عصبانی می‌شوی.او صدایش را بالا می‌برد.تو صدایت را بالاتر می‌بری.او عقب می‌کشد.تو هم قهر می‌کنی.در چند دقیقه، دو نفر تبدیل شده‌اند به دو سیستم عصبیِ درگیر.اما گاهی بلوغ رابطه یعنی یک نفر بتواند بگوید:«می‌فهمم ناراحتی؛ ولی لازم نیست من هم برای اینکه تو را بفهمم، فرو بریزم.»این بی‌احساسی نیست.اتفاقاً ممکن است عمیق‌ترین شکل حضور باشد.حالا دوباره به تصویر نگاه کنیم.گدا پایین است.فامیل دور خم می‌شود.طهماسب ایستاده.اگر این را صرفاً یک شوخی تلویزیونی ببینیم، فقط چند عروسک و یک مجری می‌بینیم.اما اگر مثل یک تصویر روانی نگاه کنیم، می‌توانیم آن را به سه شکل حضور در برابر رنج بخوانیم:رنج کشیدن.در رنج دیگری فرو رفتن.و در کنار رنج ماندن، بدون اینکه خودت فرو بریزی.و شاید این آخری چیزی باشد که بسیاری از ما در روابطمان کم داریم.نه بی‌تفاوتی.نه نجات دادن.نه غرق شدن.بلکه:«کنار تو می‌مانم، اما خودم را از دست نمی‌دهم.»📌 ادامه دارد...✍️ 👤 #مهدی_شفیعی#Mahdi_Shafiei🌗 ژرفای ناخودآگاه را دریابیم...📌 کانال‌های مکمل:مهدی شفیعی | کارل گوستاو یونگ | سمبل‌ها و اسطوره‌ها | گروه مشاوره📲 اینستاگرام🔗 @carljung ©️