📌شانگهای در مدار مسکو؛ روسیه چگونه از اجلاس تیانجین برای شکستن انزوای غرب بهره گرفت؟🔹اجلاس اخیر سا

📌شانگهای در مدار مسکو؛ روسیه چگونه از اجلاس تیانجین برای شکستن انزوای غرب بهره گرفت؟🔹اجلاس اخیر سازمان همکاری شانگهای در تیانجین را باید فراتر از یک نشست تشریفاتیِ منطقه‌ای تحلیل کرد؛ این اجلاس صحنه‌ای مهم جهت بازنمایی قدرت، تثبیت پیوندهای اوراسیایی و مقابله با روایت غرب درباره انزوای مسکو بود. حضور ولادیمیر پوتین در کنار رهبران چین، هند، ایران و کشورهای آسیای مرکزی نشان داد که روسیه، علی‌رغم فشارهای فزاینده سیاسی و اقتصادی غرب، همچنان خود را بازیگری مرکزی در معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی اوراسیا می‌داند.🔹 از منظر کرملین، سازمان همکاری شانگهای دیگر صرفاً نهادی برای هماهنگی‌های امنیتی نیست؛ بلکه به بستری برای شکل‌دهی به نظم چندقطبی و بازتعریف مناسبات قدرت در جهان تبدیل شده است.🔹موضع روسیه در این اجلاس بر چند محور اصلی استوار بود: مخالفت با یک‌جانبه‌گرایی غرب، رد تحریم‌های اقتصادی، کاهش وابستگی به دلار، استفاده گسترده‌تر از ارزهای ملی، ایجاد سازوکارهای پرداخت مستقل و توسعه همکاری‌های انرژی و ترانزیتی. این رویکرد را نباید صرفاً در چارچوب ادبیات تبلیغاتی ضدغربی تفسیر کرد. 🔹مسکو در واقع می‌کوشد فشارهای خارجی را به فرصتی برای بازسازی موقعیت اقتصادی و راهبردی خود در شرق تبدیل کند. روسیه با تکیه بر روابط راهبردی با چین، همکاری‌های فزاینده با ایران، تعامل حساب‌شده با هند و پیوندهای تاریخی خود در آسیای مرکزی، در پی ایجاد شبکه‌ای از وابستگی‌های متقابل است؛ شبکه‌ای که بتواند آثار تحریم‌ها را کاهش دهد و ظرفیت مانور ژئوپلیتیکی کرملین را افزایش دهد.🔹با این حال، اهمیت اجلاس تیانجین نباید به معنای شکل‌گیری یک «ناتوی شرقی» یا ائتلافی منسجم علیه غرب تلقی شود. سازمان همکاری شانگهای همچنان مجموعه‌ای ناهمگون از دولت‌هایی است که در برخی اهداف کلان، مانند مخالفت با هژمونی یک‌جانبه و دفاع از چندجانبه‌گرایی، اشتراک نظر دارند؛ اما در منافع ملی، اولویت‌های امنیتی و برداشت از آینده نظم جهانی، تفاوت‌های جدی میان آنان وجود دارد. 🔹رقابت چین و هند، احتیاط کشورهای آسیای مرکزی و نگرانی اعضا از تبدیل‌شدن سازمان به ابزاری در خدمت سیاست خارجی یک قدرت خاص، ظرفیت همگرایی این نهاد را محدود می‌کند. ازاین‌رو، رویکرد روسیه را باید تلاشی واقع‌گرایانه برای تثبیت یک ائتلاف منعطف و چندلایه دانست؛ ائتلافی که بیش از آنکه هنوز نظم جدیدی را به‌طور کامل بنا کرده باشد، در حال فرسایش انحصار نظم غرب‌محور و فراهم‌کردن زمینه‌های ظهور معماری تازه‌ای در سیاست جهانی است.✍حمزه🇷🇺@Center_for_Russian_Studies