توضیحات تکمیلی زیر در متن اصلی مقاله نیامده است و در پاورقی مقاله به آن اشاره شده است که می تواند به شناخت و درک بهتر پیچیدگی های موجود در صادرات گاز روسیه به ایران کمک نماید. نکته اول: شرکت گازپروم روسیه دارای دپارتمان‌ها و کمیته‌های تخصصی برای مدیریت ریسک‌های عملیاتی، مالی، اعتباری، حقوقی، زیست‌محیطی و ژئوپلیتیکی است که مستقیماً به مدیریت شرکت گزارش می‌دهند. به نظر می رسد بخش ارزیابی ریسک گازپروم روسیه عبور خط لوله گاز صادراتی به ایران، مسیر جمهوری آذربایجان را بر مسیر گرجستان و ارمنستان ترجیح داده است. علاوه بر این که زیرساخت این خط لوله از دوره اتحاد جماهیر شوروی وجود دارد و البته نیاز به بازسازی در بخش هایی از آن است، منافع گازپروم روسیه ایجاب می کند که مسیر خط لوله گاز صادراتی به ایران از کشورهای مصرف کننده گاز در قفقاز جنوبی یعنی گرجستان و ارمنستان عبور نکند. این نکته از این جهت اهمیت دارد که تا دو دهه قبل، روسیه تامین کننده اصلی- بالای ۹۰ درصد- گاز هر دو کشور بود. اما پس از حمله نظامی روسیه به مناطق آبخازیا و اوستیای جنوبی گرجستان در آگوست ۲۰۰۸، صادرات گاز روسیه به گرجستان قطع شد و شرکت نفت دولتی سوکار جمهوری آذربایجان، در عمل جایگزین گازپروم روسیه در بازار گاز گرجستان شد. لذا ارمنستان تنها مقصد گاز صادراتی روسیه در قفقاز جنوبی است و لذا گازپروم روسیه با هدف حفظ انحصار خود در بازار گازی ارمنستان، با اعمال فشار توانست قطر خط لوله گاز صادراتی ایران به ارمنستان در سال ۲۰۰۹ را از حدود ۱۷۰۰ میلی متر به ۷۵۰ میلی متر کاهش دهد تا از افزایش حجم گاز صادراتی ایران به ارمنستان و همچنین گرجستان جلوگیری کند. لذا این منطق همچنان در رویکرد گاز پروم در قبال ارمنستان برقرار است و ۹۰ درصد گاز وارداتی ارمنستان از روسیه و کمتر از ۱۰ درصد از ایران تامین می شود. ضمن این که در شرایط کنونی روس ها به شدت نگران هستند در روند فاصله گرفتن روزافزون ارمنستان از روسیه، اتفاقی مشابه گرجستان در ارمنستان روی دهد و این کشور به سمت تنوع بخشی در منابع گاز وارداتی حرکت کند و با کاهش سهم گاز وارداتی از روسیه، بخش مهمی از گاز مورد نیاز را از کشورهایی مانند جمهوری آذربایجان، ایران و حتی ترکمنستان تامین کند. نکته مهم این که گرجستان نیز درصدد کاهش وابستگی شدید – بالای ۹۰ درصد- به گاز وارداتی از جمهوری آذربایجان است. لذا در چنین شرایطی، از دیدگاه گازپروم روسیه انتقال گاز صادراتی به ایران از مسیر گرجستان و ارمنستان با ریسک بالایی همراه است و این احتمال می رود که با تغییر شرایط سیاسی و اقتصادی از جمله برطرف شدن ناترازی گاز در داخل ایران و افزایش ظرفیت تولید و صادرات، ایران بتواند از همین مسیر خط لوله، اقدام به صادرات گاز در حجم بالا به ارمنستان و گرجستان نماید. لذا گازپروم روسیه برای جلوگیری از چنین ریسکی، ترجیح می دهد که خط لوله گاز صادراتی به ایران از کشور تولیدکننده گاز در قفقاز جنوبی یعنی جمهوری آذربایجان عبور کند و به ایران برسد تا منافع بلندمدت این شرکت در قفقاز جنوبی با تهدید و ریسک مواجه نشود.