@cgie_org_irبنگاهِ نشرِ ١٢۵ ساله♦️دبا: «انتشارات اسلامیّه»، از قدیم‌ترین ناشران و کتاب‌فروشان تهران واقع در خیابان پانزده خرداد، نرسیده به چهارراه مصطفى خمینی (سیروس سابق) است. آن‌چه در پی می‌خوانید مدخلی است دربارۀ این ناشر و کتاب‌فروش در دانشنامۀ تهران بزرگ نوشتۀ مسعود تاره.🔹«انتشارات اسلامیه، شامل کتاب‌فروشی و چاپخانه، متعلق به خانواده‌ای است که در تهران از اواخر دورۀ ناصری در حوزۀ چاپ و نشر کتاب فعالیت داشته‌اند. سیدابوالقاسم تاجر کتاب‌فروش شیرازی نخستین فرد از این خانواده است که به شغل کتاب‌فروشی پرداخت. پس از او، پسرش سیدمحمدعلی تاجر کتاب‌فروش، مؤسس کتاب‌فروشی علمیۀ اسلامی، این حرفه را در تیمچۀ حاجب‌الدوله ادامه داد. او بعدها، در دورۀ پهلوی، نام خانوادگی «کتابچی» را برگزید. در روزنامه‌های دورۀ قاجار، در ۱۳۱۸ ق، چند آگهی درج شده که در آنها به «حجرۀ سلالة‌السادات و الاطیاب آقامیرزامحمدعلی تاجر کتاب‌فروش شیرازی» درتیمچۀ کتاب‌فروشان، واقع در تیمچۀ حاجب‌الدوله اشاره شده است.🔸سیدمحمدعلی کتاب‌فروش چندی بعد از مشروطه، هنگامی‌که خیابان ناصریه (ناصرخسرو کنونی) به مرکز جدید کتاب‌فروشان تهران تبدیل شد، حجرۀ کتاب‌فروشی خود را از تیمچۀ حاجب‌الدوله به این خیابان منتقل کرد که در این دوره نخست با نام علمیۀ اسلامیه، و از ۱۳۱۶ ش با نام کتاب‌فروشی اسلامیه فعالیت داشت؛ از آثاری که در این دوره منتشر ساخت، می‌توان از دیوان معزی، ذیل تاریخ عالم‌آرای عباسی، شرح‌ حال مسعود سعد سلمان، و پندنامۀ عطار نیشابوری یاد کرد. در ۱۳۱۹ ش، شماری از کتاب‌فروشان خیابان ناصریه به‌سبب طرح بنای مجموعۀ وزارت دارایی، مجبور به ترک این محل شدند. 🔹کتاب‌فروشی اسلامیه در این تغییر مکان اجباری به خیابان باب‌همایون انتقال یافت. چندی پس از آن، سیداحمد کتابچی، پسر سیدمحمدعلی، محلی در خیابان بوذرجمهری (پانزده خرداد کنونی) رو‌به‌روی پامنار خریداری کرد و کتاب‌فروشی اسلامیه به آنجا انتقال یافت و تاکنون نیز در همان‌جا قرار دارد. سیدرضا کتابچی، پسر دوم سیداحمد، از ۱۳۴۱ ش، در کنار پدر به ادارۀ کتاب‌فروشی پرداخت. او تا زمان درگذشت در ۱۳۹۲ ش، مدیر کتاب‌فروشی اسلامیه بود.🔸انتشارات اسلامیه به چاپ و نشر کتابهای اسلامی اختصاص داشت [که] می‌توان به ۶۰ چاپ قرآن کریم و ۴۰ چاپ مفاتیح الجنان، منتهی‌الآمال، حلیة‌المتقین، عین‌الحیوة و حیات‌القلوب اشاره کرد.»▫️متن کامل این نوشتار را در صفحات ٣٩١ تا ٣٩٢ از جلد سوم دانشنامۀ تهران بزرگ و هم‌چنین پیوند آن در تارنمای مرکز بخوانید:https://www.cgie.org.ir/fa/article/272331/%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87%D8%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA@cgie_org_ir