تکیه‌های قاجاری▪️دبا: حصاربوعلی از معدود محله‌های شمیران است که دارای دو تکیه است. در ادامه فرازی از مدخلی دربارۀ این ابنیه در دانشنامۀ تهران بزرگ نوشتۀ حسن موسوی‌زاده را می‌خوانیم.▪️«تکیۀ پایین که از تکیۀ بالا کهن‌‌تر است و برخی از آگاهان محلی پیشینۀ آن را به دورۀ ناصری بازمی‌گردانند، جنب مسجد جامع حصاربوعلی واقع شده است. معماری این تکیه هماهنگ با معماری دورۀ قاجار مشتمل بر مصالح خشت و گِل بوده است. در ضلع جنوبی این تکیه یک مجموعۀ پلکانی دیده می‌شود که با چراغهای تک‎پایه و شمعدانهای برنز و ترمه‌های یزدی و گلدانهای گل تزیین شده است. دوگوشوارۀ دوطبقه در دو طرف این مجموعۀ پلکانی و همچنین یک طاق‌نما، ضلع جنوبی را تکمیل می‌کنند. ▪️ضلع خاوری نیز با ۳ طاق‎نما و یک تالار فوقانی با سقف چوبی پیش‌ رو ست. شمال تکیه، تالار بزرگ سراسری است. ضلع باختری هم با ۳ طاق‌نما و دو گوشواره در دو طبقه در دو سوی سردرِ ضربی نمایان است. در مرکز تکیه نیز سکویی چهارگوش به بلندی ۷۰ سانتی‌متر وجود دارد که صحنۀ نمایش تعزیه است. در این تکیه در مراسم سوگواری، علامت‎گردانی نیز می‌کنند.▪️به‌موجب حکایتی که اهالی محل از دورۀ رضا شاه نقل می‌کنند، در آن دوره به بهانۀ ساختن مدرسه و یا بنای دیگری دستور تخریب مسجد جامع و تکیه داده شده بود، اما در همان ابتدای کار، و پس از وارد کردن ضرباتی به دیوارهای خشتی و گلی تکیه، از میان دیواره‌ها زنبورهایی به بیرون پراکنده شدند و کارگران از ترس نیش آنها از محل دور شدند. پس از این واقعه کارگران به حرمت این تکیه دست از کار کشیدند و آنجا را ترک کردند و این تکیه به همان صورت باقی ماند.هر سال در دهۀ اول و دوم ماه محرم در تکیۀ پایین و مسجد جامع حصاربوعلی مراسم سوگواری و سخنرانی برگزار می‌شود. ▪️تکیۀ دیگر محلۀ حصار بوعلی تکیۀ بالا یا تکیۀ آقا یا حسینیۀ حصاربوعلی نام دارد. این تکیه ظاهراً از یادگارهای کامران میرزا نایب‌السلطنه ــ فرزند ناصرالدین شاه قاجار ــ بوده است. گفته می‌شود که باغ کامرانیه پس از مرگ کامران میرزا، در ۱۳۰۷ ش به دست ورثۀ او فروخته شد، اما قطعه‌زمینی به مساحت ۰۰۰‘۱ مـ۲ از آن باغ باقی ماند و برای ساختن تکیه‌ای در نظر گرفته شد.»▪️متن کامل این نوشتار را در صفحات ٣٩٠ تا ٣٩٢ از جلد نخست دانشنامۀ تهران بزرگ و هم‌چنین پیوند آن در تارنمای مرکز بخوانید:https://www.cgie.org.ir/fa/article/238293@cgie_org_ir