" خاطره روایی از چکنه "" استا عزیز خیاط: "قسمت اول""مردی در انتهای تنهایی"شهر چکنه آن سال‌ها روس

" خاطره روایی از چکنه  "" استا عزیز خیاط:    "قسمت اول""مردی در انتهای تنهایی"شهر چکنه آن سال‌ها روستایی بود با کوچه‌هایی خاکی، دیوارهایی کاهگلی و خانه‌هایی که صبح‌ها بوی نان و هیزم و چای از آن‌ها بلند می‌شد. زندگی ساده بود و آدم‌ها یکدیگر را می‌شناختند؛ اگر کسی چند روزی در کوچه دیده نمی‌شد، حتماً کسی سراغش را می‌گرفت. مغازه‌ها کوچک بودند، اما قصه‌های بزرگی در دل خود داشتند.در یکی از خیابان‌های اصلی روستا، تقریباً در میانه راه، دو سه مغازه بعد از مغازه مرحوم حاجی دادور، مغازه‌ای بود که اگر کسی برای نخستین بار آن را می‌دید، شاید باورش نمی‌شد که سال‌ها محل کار و زندگی یک انسان است.مغازه استاد عزیز بود.استاد عزیز را همه به همین نام می‌شناختند؛ پیرمردی حدود هفتاد، هفتاد و پنج ساله، قدی متوسط اندکی خمیده و نسبتا لاغر اندام، با ریش و سبیلی بلند حنایی‌رنگ و متصل به هم، پیراهنی آبی و عمامه‌ای بر سر؛  روحانی نبود. خیاط بود و سال‌های سال لباس مردم چکنه را می‌دوخت.مغازه‌اش کوچک بود؛ شاید یک متر و نیم عرض داشت و دو سه متر بیشتر طولش نبود. درِ چوبی کوتاهی داشت و برای وارد شدن باید یک پله بالا می‌رفتی.اما عجیب‌ترین چیز، خود مغازه بود.وقتی وارد می‌شدی، کف زمین تقریباً دیده نمی‌شد. تکه‌های پارچه، نخ‌های بریده، پوره چایی، خرده‌ریزها و ته‌سیگارها سال‌ها روی هم جمع شده بودند؛ انگار زمان در آن اتاق محقر متوقف شده بود و کسی جرئت نکرده بود دست به آن بزند.سمت چپ، کنار در، چرخ خیاطی قدیمی قرار داشت؛ همان چرخ‌هایی که با فشار آرام پا حرکت می‌کردند و سوزنشان بالا و پایین می‌رفت.استاد عزیز پشت همان چرخ می‌نشست، پایش را روی رکاب می‌گذاشت و چرخ را به حرکت درمی‌آورد.تق‌تق‌تق...صدای چرخ با صدای خس خس و سرفه‌های پیرمرد در فضای کوچک مغازه می‌پیچید.سیگار تقریباً همیشه میان دو لبش بود. حتی وقتی حرف می‌زد، سیگار از دهانش جدا نمی‌شد. دود آرامی بالا می‌رفت و در هوای سنگین مغازه گم می‌شد و خاکستر آن بدون تحمیل اراده می ریختگاهی مشتری وارد می‌شد و می‌گفت:ـ استاد عزیز، شلوار ما چی شد؟پیرمرد بدون اینکه سرش را بلند کند، نخ را از سوراخ سوزن رد می‌کرد و می‌گفت:ـ می‌شه... عجله نکن.ـ استاد از پارسال آوردیم!پیرمرد لبخندی می‌زد و با همان صدای گرفته و خس‌خس‌دار آرام جواب می‌داد:ـ خب... پارسال هم بالاخره می‌گذره!مشتری هم می‌خندید. کسی از او دلگیر نمی‌شد. مردم استاد عزیز را همین‌طور پذیرفته بودند؛ با همان کندی، همان سیگار، همان مغازه شلوغ و همان وعده‌هایی که گاهی ماه‌ها طول می‌کشید تا عملی شود.پشت مغازه، تخت فنری قدیمی کوچکی گذاشته بود؛ که شب‌ها روی آن می‌خوابید.یعنی این اتاق کوچک هم مغازه بود، هم کارگاه، هم خانه.در کنار دیوار چراغ والوری قرار داشت و کنار آن یک قوری زردرنگ و یک لیوان. چای استاد عزیز ساعت‌ها روی چراغ می‌ماند و آن‌قدر می جوشید که رنگش از چای به چیزی نزدیک به جوهر تبدیل می‌شد!اگر کسی می‌گفت:ـ استاد، این چایت چرا این‌قدر پررنگه؟می‌گفت:ـ چای پررنگ آدم رو بیدار نگه می داره!و شاید واقعاً هم لازم بود بیدار بماند؛ چون شب و روزش در همان اتاق کوچک می‌گذشت.روی دیوار کاهگلی مغازه، جایی با پلاستیک برای آویزان کردن لباس‌ها درست کرده بود. چند شلوار و لباس که مردم برای دوخت یا تعمیر آورده بودند، مدت‌ها همان‌جا می‌ماندند.بعضی لباس‌ها آن‌قدر قدیمی می‌شدند که آدم فکر می‌کرد جزئی از اثاثیه مغازه‌اند.یک‌بار لباسی را دیدم با نخ سوزنی رویش که مدت‌ها همان‌جا آویزان بود. گرد و خاک روی آنها با ضخامت چند میلی متر نشسته بود، انگار سال‌ها پیش استاد عزیز وسط کار دست از دوختن کشیده و همان‌طور رهایش کرده بود.من با خودم فکر می‌کردم:«این نخ و سوزن چند سال است همین‌جا مانده؟»استاد که در پاسخ دادن به موضوعات اجتماعی اظهار فضل می کرد سرش را بالا آورد و گفت شاید سی سال باشد.در آن روزگار این حرف اصلا باورم نمیشد، اما حالا که به سن او دارم نزدیکتر میشوم  به صحت حرف ایشان باور دارم.مغازه استاد عزیز، آرام‌آرام شبیه خودش شده بود؛ پیر، خاموش، ساده و پر از خاطره.اما در میان آن همه شلوغی و بی‌نظمی، خودش آدم آرامی بود. نرم‌خو بود و کمتر کسی از او دلخوری به یاد داشت. اگر کسی با او شوخی می‌کرد، لبخند می‌زد. با حاج حسن سیفی و همسایه ها هم گاهی شوخی و مزاح داشتند و صدای خنده‌شان از کنار آن مغازه بلند می‌شد.و همین‌جا بود که آدم متوجه یک چیز عجیب می‌شد:استاد عزیز در میان مردم بود، اما تنها زندگی می‌کرد.مردم او را می‌دیدند؛ اما شاید کمتر کسی می‌دید که وقتی شب می‌شود و درِ چوبی مغازه بسته می‌شود، این پیرمرد در همان اتاق کوچک، کنار چرخ خیاطی و چراغ والوری و قوری زردرنگ، چه تنهایی عمیقی را تجربه می‌کند.محمود صادقی