‍ 🔻تاب‌آوری یا فرسایش سرمایه‌ها🖊گفت‌وگو با فاطمه علمداربه کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید✅ جامعه، ش

‍ 🔻تاب‌آوری یا فرسایش سرمایه‌ها🖊گفت‌وگو با فاطمه علمداربه کانال چشم‌انداز ایران بپیوندید✅ جامعه، شبکه‌ای از روابط اجتماعی است که در طول زمان و مکان تداوم پیدا می‌کند. چگونه تداوم پیدا می‌کند؟ با تقسیم کار اجتماعی. آدم‌ها نیازهایی دارند و حق دارند که نیازهایشان برطرف شود. تقسیم کار اجتماعی یعنی اعضای جامعه نیازهای خودشان و دیگران را به رسمیت می‌شناسند و بر اساس تخصص و توانمندی‌شان، مسئولیت برطرف کردن نیازهای دیگران را برعهده می‌گیرند و حق آن‌ها را برای مطالبه پاسخ نیازهایشان به رسمیت می‌شناسند و در مقابل از دیگران هم انتظار دارند که به نیازهای آن‌ها پاسخ بدهند و حق مطالبه پاسخ را برایشان به رسمیت بشناسند. به‌این‌ترتیب شبکه‌ای از روابط اجتماعی حول نیازها و حقوق مشترک انسان‌ها شکل می‌گیرد که می‌تواند در طول زمان و مکان تداوم داشته باشد. ✅جوامع مختلف هرکدام با ویژگی‌های خودشان در راستای همین تداوم یافتن، نهادهایی مثل نهاد دین، دولت، بازار و آموزش را شکل داده‌اند و مجموعه‌ای از ارزش‌ها و معناها و باورها و نمادها و شیوه‌های زندگی را ساخته‌اند که هویت فرهنگی‌شان را شکل داده و بر اساس آن می‌توانند خودشان را «ما» تعریف کنند. پس ویژگی مهم جامعه این است که اعضای آن می‌توانند از «ما» حرف بزنند در ارجاع به خودشان.✅ وقتی می‌گوییم جامعه‌ای در حال فروپاشی است، یعنی چه؟ یعنی شبکه روابط اجتماعی در آن به‌گونه‌ای مستهلک‌شده یا در حال استهلاک است که تداوم آن در معرض خطر است. شبکه روابط چه طور فرسوده می‌شود؟ وقتی نیازهای مشترک و حقوق مشترک در جامعه پاسخ داده نشوند. وقتی توانایی‌های ساختاری مختل شود و نهادهایی مانند دولت، بازار و دین و… که باید مثل چسب حوزه‌های مختلف اجتماعی را به هم متصل نگه دارند نتوانند درست عمل کنند؛ وقتی هویت فرهنگی مشترک مختل شود و مردم دیگر حول سنن و باورها احساس انسجام نکنند و نتوانند بدون لکنت خودشان را «ما» خطاب کنند. ✅ در این نگاه، جامعه یک موجود زنده است که باید از آن مراقبت شود تا زنده و سالم بماند. رابطه اجتماعی مثل همه روابط دیگر مراقبت و توجه می‌خواهد. جامعه برای اینکه توان و سرزندگی‌اش را حفظ کند باید اعضایی داشته باشد که خود را کسی بدانند یعنی سه ویژگی در آن‌ها وجود داشته باشد: احساس ارزشمندی بکنند؛ اینکه نیازها و حقوقشان دیده می‌شود و به رسمیت شناخته شده؛ احساس فایده‌مندی بکنند؛ اینکه می‌توانند نقشی در برطرف کردن نیازها و استیفای حقوق در جامعه داشته باشند؛ و درنهایت احساس تعلق؛ اینکه بتوانند خودشان را «ما» تعریف کنند و احساس طرد و حذف نداشته باشند. مجموع این‌ها به فرد «حس کسی بودن» می‌دهد. جامعه‌ای که در آن حس کسی بودن ضعیف شده باشد، در مسیر فرسودگی قرار می‌گیرد.✅ وقتی می‌گوییم حضور مردم در خیابان نشانه تاب‌آوری اجتماعی بوده است، بازهم باید تعریفمان را از تاب‌آوری مشخص کنیم و ببینیم که آیا اتفاقی که دارد می‌افتد را می‌توان تاب‌آوری تعریف کرد یا خیر. ✅تاب‌آوری یک مفهوم مشخص در روان‌شناسی اجتماعی است. وقتی جامعه‌ای با بحرانی مواجه می‌شود، مثلاً سیل می‌آید یا زلزله اتفاق می‌افتد، اگر آن جامعه بتواند با آن وضعیت سازگار شود و خودش را بازسازی کند به‌گونه‌ای که نظم اجتماعی حفظ شود و عملکرد جامعه مختل نشود، توانسته آن بحران را مدیریت کند. ✅نکته مهم‌تر که بر اساس آن می‌توان گفت جامعه تاب آورده این است که بتواند خودش را بهبود ببخشد که در بحران‌های بعدی بهتر عمل کند. یعنی بتواند بفهمد که چرا این بحران پیش آمد و برای تکرار نشدن آن باید چه کرد. #تاب_آوری#جنبش_های_اجتماعی#فاطمه_علمدار#فروپاشی_اجتماعی🔻(متن کامل این گفت‌وگو را در نشریه چشم‌انداز ایران شماره 157 بخوانید)🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.ما را در اینستاگرام دنبال کنید.@cheshmandaz_iran