چه کسی جریان معنا را کنترل می‌کند؟✍️🏻 امیرعباس تقی‌پور/مدیرمسئول❇️قدرت همیشه با تغییر فناوری، شکل ج

چه کسی جریان معنا را کنترل می‌کند؟✍️🏻 امیرعباس تقی‌پور/مدیرمسئول❇️قدرت همیشه با تغییر فناوری، شکل جدیدی پیدا کرده است. روزگاری مالکیت زمین، سپس سرمایه و بعد سازمان و بوروکراسی، منابع اصلی قدرت بودند. با ظهور فناوری اطلاعات، «اطلاعات» به منبعی راهبردی تبدیل شد و اکنون در عصر شبکه و هوش مصنوعی، پرسش مهم‌تری پیش روی ماست: چه کسی جریان اطلاعات، توجه و معنا را کنترل می‌کند؟❇️«نتوکراسی» مفهومی است که برای توضیح بخشی از این جابه‌جایی در کانون قدرت مطرح شده است؛ جامعه‌ای که در آن توانایی ایجاد، مدیریت و جهت‌دهی به شبکه‌ها، اطلاعات و جریان‌های ارتباطی، به یکی از مهم‌ترین منابع قدرت تبدیل می‌شود. اما نتوکرات امروز الزاماً فرد یا گروهی مشخص نیست؛ می‌تواند پلتفرم، شرکت فناوری، دولت، رسانه، الگوریتم، تولیدکنندهٔ محتوا یا ترکیبی از این‌ها باشد.❇️تغییر بزرگ‌تر آنجاست که شبکه‌ها دیگر فقط «پیام را منتقل نمی‌کنند»؛ بلکه در تعیین اینکه چه چیزی دیده شود، چه چیزی شنیده شود و چه چیزی به حاشیه رانده شود نیز نقش دارند. الگوریتم‌ها به دروازه‌بانان جدید عرصه عمومی تبدیل شده‌اند و هوش مصنوعی این توانایی را بیش از پیش گسترش داده است. در جامعهٔ شبکه‌ای، قدرت فقط در توانایی تولید پیام نیست؛ در توانایی شکل‌دادن به مسیر حرکت پیام نیز هست.❇️در چنین شرایطی، مسئله فقط «دسترسی به اطلاعات» نیست؛ مسئله، دسترسی به واقعیت‌های متفاوت است. اگر هر کس متناسب با رفتار، علایق و شبکهٔ ارتباطی خود، جهانی متفاوت از اطلاعات دریافت کند، آیا هنوز می‌توان از یک «افکار عمومی» واحد سخن گفت؟❇️این پرسش، دموکراسی را نیز با چالشی جدید مواجه می‌کند. دموکراسی بر انتخاب آگاهانهٔ شهروندان استوار است؛ اما امروز باید پرسید چه کسی، پیش از انتخاب، میدان انتخاب را طراحی می‌کند؟❇️از این منظر، نتوکراسی را نباید صرفاً جایگزین تکنوکراسی یا بوروکراسی دانست. مسئله عمیق‌تر است؛ قدرت در حال عبور از مالکیت منابع به کنترل جریان‌هاست. کنترل جریان اطلاعات، توجه و معنا می‌تواند به همان اندازهٔ مالکیت منابع، تعیین‌کنندهٔ مناسبات قدرت باشد و درست در همین نقطه، ارتباطات به قلب مسئلهٔ قدرت بازمی‌گردد. حالا دیگر روابط ‌عمومی فقط مدیریت پیام و تصویر سازمان نیست؛ بلکه با شبکه‌ها، داده‌ها، الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی و مهم‌تر از همه، با اعتماد عمومی مواجه می‌شود.🗞این مطلب در شماره ۱۹۵ ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. می‌توانید نسخه کاغذی ماهنامه را از سیمای شرق سفارش دهید. ▫️▫️▫️@cm_magazine