بورس ۱۴۰۵؛ وقتی بازار از گذشته عبور کرده استبورس ۱۴۰۵ دیگر آن بازاری نیست که بتوان رفتار امروز آن را با خاطرات سال‌های ۹۹ تا ۱۴۰۴ توضیح داد. بخش مهمی از سردرگمی این روزهای بازار نیز از همین‌جا می‌آید؛ اینکه هنوز بسیاری از فعالان با نقشه‌ای قدیمی به سراغ بازاری آمده‌اند که مختصاتش تغییر کرده است. البته این تغییر به معنای حذف ریسک‌ها نیست، اما جنس بازار، جنس پول و حتی رفتار شرکت‌ها نسبت به گذشته تفاوت محسوسی پیدا کرده است.بازار سهام امروز، حتی پس از رشد اخیر، از منظر ارزش نسبی همچنان در محدوده‌ای قرار دارد که نمی‌توان آن را با معیارهای گذشته یک بازار گران و حبابی دانست. فاصله ارزش بورس با اندازه نقدینگی، دلار و ظرفیت اقتصاد همچنان قابل توجه است و همین موضوع باعث می‌شود رشد بازار لزوماً به معنای ورود به محدوده‌های خطرناک نباشد. در چنین شرایطی اصلاح قیمت‌ها نیز بیشتر می‌تواند بخشی از فرآیند طبیعی بازار باشد تا نشانه‌ای از پایان یک دوره.در سوی دیگر ماجرا، خود شرکت‌ها تغییر کرده‌اند. سال‌ها تحریم، محدودیت صادرات، قطعی برق، بحران انرژی، نوسان ارز و تصمیم‌های ناگهانی اقتصادی، شرکت‌های بزرگ را ناخواسته به بنگاه‌هایی مقاوم‌تر تبدیل کرده است. مدیران این شرکت‌ها یاد گرفته‌اند چگونه با بحران کنار بیایند، هزینه‌ها را کنترل کنند، مسیر فروش را تغییر دهند و در شرایطی که اقتصاد هر روز با یک چالش تازه روبه‌رو می‌شود، همچنان سود بسازند. همین تاب‌آوری یکی از تفاوت‌های مهم بورس امروز با گذشته است.همزمان، اقتصاد نیز به سمت واقعی‌تر شدن نرخ‌ها حرکت کرده و این اتفاق برای بسیاری از شرکت‌های بورسی اهمیت زیادی دارد. هرچه فاصله میان نرخ‌های دستوری و واقعیت اقتصادی کمتر شود، صورت‌های مالی شرکت‌ها نیز تصویر شفاف‌تری از قدرت واقعی کسب‌وکار آنها ارائه می‌کند. به همین دلیل در بورس ۱۴۰۵ درآمد، سودآوری و جریان نقد شرکت‌ها بیش از گذشته در مرکز توجه قرار گرفته است.از طرف دیگر، خود بازار نیز حرفه‌ای‌تر شده است. بخش بزرگی از سرمایه‌گذارانی که امروز در بورس حضور دارند، دوره‌های سخت بازار را تجربه کرده‌اند و دیگر با هر شایعه‌ای تصمیم نمی‌گیرند. صندوق‌ها و نهادهای مالی بزرگ‌تر شده‌اند، منابع بیشتری در بازار گردش می‌کند و حضور بازیگران حرفه‌ای‌تر باعث شده عمق و نقدشوندگی بازار افزایش پیدا کند. صندوق‌های تثبیت و توسعه نیز در ساختار جدید بازار نقش یک ضربه‌گیر مهم را دارند و همین عمق بیشتر باعث می‌شود بازار در برابر شوک‌ها رفتار متفاوتی نسبت به گذشته نشان دهد.یک تفاوت مهم دیگر نیز وجود دارد؛ سهامدار امروز فقط به افزایش قیمت سهم نگاه نمی‌کند. شرکت بورسی اگر درست انتخاب شود، می‌تواند علاوه بر رشد ارزش دارایی، از محل سود تقسیمی نیز جریان نقدی ایجاد کند. در اقتصادی که تورم و کاهش ارزش پول، تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری را دشوار کرده، ترکیب سودآوری، تقسیم سود و امکان رشد ارزش دارایی، سهام را همچنان به یکی از جدی‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری تبدیل می‌کند.البته هیچ‌کدام از این موارد به معنای نادیده گرفتن ریسک‌های سیاسی، تحریم، انرژی، نرخ بهره یا تصمیم‌های اقتصادی نیست. بورس همچنان می‌تواند تحت تأثیر این متغیرها نوسان کند و حتی دوره‌های اصلاحی جدی داشته باشد. تفاوت در این است که امروز پشت بازار، شرکت‌هایی مقاوم‌تر، سرمایه‌گذارانی باتجربه‌تر، نهادهای مالی بزرگ‌تر و ساختاری عمیق‌تر قرار گرفته است.به همین دلیل مقایسه مداوم بورس امروز با سال ۹۹ یا حتی سال‌های رکودی اخیر، چندان کمکی به فهم آینده نمی‌کند. بازار نه آن هیجان کور سال‌های اوج گذشته را دارد و نه آن شکنندگی و کم‌عمقی سابق را. بورس ۱۴۰۵ بیشتر به سمت بازاری حرکت کرده که در آن انتخاب سهم، کیفیت سود، جریان نقد، ارزندگی و چشم‌انداز شرکت اهمیت بیشتری از هیجان عمومی بازار دارد.شاید مهم‌ترین ویژگی بورس ۱۴۰۵ همین باشد؛ بازاری که قرار نیست الزاماً همه سهم‌ها را با خود بالا ببرد، اما برای شرکتی که سود واقعی، ترازنامه مناسب، جریان نقد سالم و چشم‌انداز روشن دارد، همچنان ظرفیت ساختن بازدهی قابل توجه وجود دارد.این بازار را باید با مختصات خودش شناخت؛ نه با ترس‌های به‌جامانده از گذشته و نه با هیجان‌های کوتاه‌مدت امروز. بورس ۱۴۰۵ هنوز ریسک دارد، اما در کنار ریسک، پشتوانه‌هایی دارد که در سال‌های قبل با این قدرت وجود نداشتند. شاید به همین دلیل، نگاه دقیق‌تر به بازار امروز بیش از آنکه ناامیدی را نشان دهد، تصویری از بازاری بالغ‌تر، مقاوم‌تر و آماده‌تر برای یک دوره متفاوت از رشد ارائه می‌کند. @buorsepress