🇿🇦⚖️🇿🇦⚖️🇿🇦❇️ وقتی «با اهالیِ محل مشورت نشده» کافی است تا مجوزِ یک ابرپروژهٔ نفتی باطل شود.✅ دی

🇿🇦⚖️🇿🇦⚖️🇿🇦❇️ وقتی «با اهالیِ محل مشورت نشده» کافی است تا مجوزِ یک ابرپروژهٔ نفتی باطل شود.✅ دیوان قانون اساسی جمهوری آفریقای جنوبی برنامهٔ اکتشافِ فراساحلیِ شرکت شل در ساحلِ وحشی را متوقف کرد؛ دیوان تشخیص داد با جوامعِ متأثر به‌درستی مشورت نشده و تصمیمِ پیشین را که اجازهٔ ادامهٔ کار داده بود نقض کرد.موضوعِ این رأی نفت نیست، آیین است. دیوان دربارهٔ سود و زیانِ اقتصادیِ طرح داوری نکرده؛ گفته است تصمیمی که بدونِ مشورتِ واقعی گرفته شود، از آغاز بی‌اعتبار است. اینجا مشورت از یک اختیار اداری به شرطِ اعتبارِ تصمیم ارتقا یافته است.در مقایسه با دیگر نظام‌ها، این همان خانوادهٔ قواعدی است که با «رضایتِ آزادانه، پیشین و آگاهانه» (free, prior and informed consent) شناخته می‌شود و ریشه‌اش در مقاولهٔ شمارهٔ ۱۶۹ سازمان بین‌المللی کار است. جمهوری کلمبیا آن را «مشورتِ پیشین» (consulta previa) می‌نامد و کانادا «تکلیفِ مشورت» (duty to consult): هرچه اثرِ طرح بر جامعهٔ محلی سنگین‌تر باشد، شدتِ تکلیف بیشتر می‌شود.توضیحِ جزئیات: سه پله را نباید یکی گرفت — اطلاع‌رسانی: به شما خبر می‌دهیم؛ مشورت: نظرتان را می‌گیریم و باید پاسخ دهیم؛ رضایت: بدونِ موافقتِ شما پیش نمی‌رویم. بیشترِ نظام‌ها روی پلهٔ دوم ایستاده‌اند و دعوای اصلیِ جهانی بر سرِ فاصلهٔ پلهٔ دوم تا سوم است.🇮🇷 در قانون اساسی جمهوری ایران همین پرسش پاسخِ دیگری گرفته است: اصل ۴۵ انفال و ثروت‌های عمومی را در اختیارِ حکومت قرار می‌دهد و اصل ۵۰ حفاظتِ محیطِ زیست را وظیفهٔ عمومی می‌خواند. اصول ۱۰۰ تا ۱۰۶ نیز شوراهای محلی را پیش‌بینی کرده‌اند، اما نقشِ آن‌ها عمدتاً اداری و مشورتی است و متن، مشورتِ پیشین با جامعهٔ محلی را شرطِ اعتبارِ مجوزِ بهره‌برداری قرار نداده است؛ مسیرِ اعتراض به تصمیمِ اداری هم عمدتاً از دیوانِ عدالتِ اداری می‌گذرد (اصل ۱۷۳).#حقوق_اساسی #حقوق_تطبیقی #قانون_اساسی #آفریقای_جنوبی #ایران #دیوان_قانون_اساسی #دیوان_عدالت_اداری #حقوق_بومیان #محیط_زیست #نظارت_قضایی ✔️ گاهداد