📕تحلیلی بر تمایز میان سنت و بدعت در اعمال مذهبی۱. ماهیت بدعت‌های با ریشهٔ دیرینهدستهٔ دوم شامل اعما

📕تحلیلی بر تمایز میان سنت و بدعت در اعمال مذهبی۱. ماهیت بدعت‌های با ریشهٔ دیرینهدستهٔ دوم شامل اعمالی است که پیشینه‌ای قدیمی دارند؛ از جمله مجالس رایجِ میلاد یا برگزاری مراسم‌هایی نظیر دهم و چهلم که مصداق «بدعت» محسوب می‌شوند. اگرچه انگیزهٔ این اعمال مانند تجلیل از ولادت پیامبر ﷺ انگیزه‌ای شریف است، اما نکتهٔ کلیدی در اینجاست که نه خودِ پیامبر اکرم و نه اصحاب ایشان، هرگز چنین مجلسی را برپا نکردند. این واقعیت، پرسشی بنیادین را برمی‌انگیزد:اگر انگیزه و زمینهٔ این کار در عصر پیامبر نیز مهیا بوده، چرا ایشان و اصحاب از آن استفاده نکردند؟ ۲. قاعدهٔ کلی در تشخیص سنت از بدعتبر پایهٔ استدلال فوق، این اعمال هم از نظر صورت و هم از نظر معنا، «بدعت» تلقی شده و مشمول این حدیث شریف هستند که می‌فرماید: «هر کس در دین ما چیزی پدید آورد که از آن نباشد، آن چیز مردود است».در مقابل، دستهٔ نخست از اعمالی تشکیل شده است که در زمرهٔ «ما منه» (آنچه از دین است) قرار داشته و مورد پذیرش هستند. این، همان قاعدهٔ کلی برای تمایز میان «سنت» و «بدعت» است که می‌توان بر پایهٔ آن، تمامی مصادیق جزئی را مورد سنجش قرار داد.۳. نقش تودهٔ مردم در تغییر سنت‌هاتحقیقات نشان می‌دهد که مروجان این نوع بدعت‌ها عمدتاً از میان تودهٔ مردم هستند که همواره در تغییر دادن سنت‌ها نقش داشته‌اند. برای نمونه، سنتِ «عید میلاد» نخستین بار توسط یکی از پادشاهان مسلمان — که در زمرهٔ عوام قرار داشت — ایجاد شد و امروزه نیز این روند با تبدیلِ روز ولادت به یک «عید» تحت عنوان «عید میلادالنبی»، فراتر رفته است.۴. ضرورت تبیین علمی نسبت به رسم‌های نوظهوردر حالی که علما دربارهٔ رسم قدیمیِ «مولد» آثار ارزشمندی؛ مانند کتاب «براهین قاطعه» نگاشته‌اند، اما در مورد این سنتِ نوظهور که «عید میلادالنبی» نامیده می‌شود، تاکنون بحث مستقلی صورت نگرفته است. هدف از این نوشتار، تبیین دقیق و مفصل این موضوع است.👇🕊✍خطبات حکیم‌الامت (خطبات میلاد النبیﷺ ) ج۵، ص۷۹-۸۰✍ترجمهٔ ولی‌الله رفیعی. کانال داعیان اسلام @dahyain_isalam