#دالاهویار#اول_و_آخریارتأملاتی در باب اصالت متون یاری؛ نقدی بر ادعای بازگشت دفتر کلام نوروز سورانی✍️

#دالاهویار#اول_و_آخریارتأملاتی در باب اصالت متون یاری؛ نقدی بر ادعای بازگشت دفتر کلام نوروز سورانی✍️بقلم نعمت زحمتکشدر روزهای اخیر، مطلبی منتشر شده است که در آن ادعا می‌شود «دفتر کلام نوروز» پس از حدود دو قرن به خانه اصلی خود بازگشته و نسخه موجود نیز به قلم استاد میرزا علی‌اکبر کلهر کتابت شده است. این ادعا، با وجود اهمیت فراوان، بیش از هر چیز نیازمند ارائه اسناد و مدارک معتبر تاریخی، نسخه‌شناختی و کارشناسی است؛ زیرا میراث معنوی یارسان را نمی‌توان بر پایه روایت‌های شفاهی یا ادعاهای اثبات‌نشده بازنویسی کرد.نخست باید میان «یافتن یک نسخه» و «بازگرداندن نسخه اصلی» تفاوتی بنیادین قائل شد. تا زمانی که منشأ نسخه، زنجیره مالکیت، نحوه انتقال، دلایل اصالت و مستندات مربوط به آن به‌صورت شفاف و قابل ارزیابی در اختیار پژوهشگران قرار نگیرد، اطلاق عنوان «نسخه اصلی» یا ادعای «بازگشت آن به خانه اصلی» فاقد پشتوانه علمی و تاریخی خواهد بود.از سوی دیگر، اگر نسخه مورد ادعا در جایگاه تاریخی و اصیل خود، یعنی تکیه توتشامی، نگهداری نمی‌شود، به‌کارگیری تعبیر «بازگشت به خانه اصلی» با واقعیت تاریخی سازگار نیست. تکیه توتشامی، در سنت آیینی یارسان، تنها یک تکیه یا مکان مذهبی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین مراکز آیینی، معنوی و تاریخی این آیین و جایگاه اصلی حفظ، صیانت و نگهداری دفاتر مقدس، نسخ خطی و میراث مکتوب یارسان به‌شمار می‌آید. از همین رو، عنوان «خانه اصلی» برای چنین آثاری، ناظر به این جایگاه تاریخی و شناخته‌شده است، نه هر محل دیگری که بعدها نسخه‌ای در آن نگهداری شود. بنابراین، هرگونه ادعای بازگرداندن «دفتر کلام نوروز» به خانه اصلی، تنها زمانی قابل پذیرش خواهد بود که بازگشت آن به تکیه توتشامی، با اسناد معتبر و شواهد روشن تاریخی اثبات شود.همچنین، انتساب این دفتر به قلم استاد میرزا علی‌اکبر کلهر نیز ادعایی است که تنها با ارائه دلایل روشن نسخه‌شناختی، کارشناسی خوشنویسی، تاریخ کتابت و نظر متخصصان مستقل قابل پذیرش خواهد بود. در پژوهش‌های علمی، هیچ انتسابی صرفاً با ادعا یا نقل شفاهی اعتبار نمی‌یابد.بی‌تردید، دفتر کلام نوروز از ارزشمندترین میراث مکتوب جامعه یارسان است و شایسته نیست که درباره چنین اثری، بدون ارائه اسناد متقن، گزاره‌هایی قطعی بیان شود. تاریخ، امانتی در دست پژوهشگران و دلسوزان فرهنگ است و امانت‌داری اقتضا می‌کند که میان «واقعیت مستند» و «ادعای اثبات‌نشده» مرزی روشن وجود داشته باشد.این نخستین بار نیست که چنین ادعاهایی مطرح می‌شود. در سال‌های گذشته نیز موارد مشابه را با دقت مورد بررسی، تحقیق و ریشه‌یابی قرار داده‌ایم و بر اساس مستندات موجود، به نتایجی رسیده‌ایم که با روایت‌های مطرح‌شده همخوانی ندارد. ازاین‌رو، تکرار همان ادعاها، آن هم بدون ارائه هیچ‌گونه سند معتبر، نه بر اعتبار آنها می‌افزاید و نه می‌تواند جایگزین حقیقت تاریخی شود.از نویسنده محترم انتظار می‌رود، اگر برای این ادعاها اسناد معتبر، گزارش‌های کارشناسی، مدارک نسخه‌شناختی و دلایل قابل استناد در اختیار دارد، آنها را در معرض دید پژوهشگران و جامعه یارسان قرار دهد تا امکان بررسی علمی و بی‌طرفانه فراهم شود. در غیر این صورت، شایسته است از طرح ادعاهای اثبات‌نشده که می‌تواند موجب تحریف تاریخ و ایجاد ابهام درباره میراث مکتوب یارسان شود، خودداری کرده و در صورت ناتوانی در ارائه مستندات، نسبت به اصلاح یا پس گرفتن این ادعاها اقدام نماید.در پایان اعلام می‌کنیم که هدف ما نه مناقشه با اشخاص، بلکه پاسداری از حقیقت تاریخی و صیانت از میراث معنوی یارسان است. با این حال، چنانچه این ادعاهای فاقد پشتوانه علمی ادامه یابد و نسبت به اصلاح یا عذرخواهی اقدامی صورت نگیرد، در زمان مقتضی، مستندات، شواهد و نتایج تحقیقات خود را در اختیار افکار عمومی، پژوهشگران و جامعه یارسان قرار خواهیم داد تا منشأ این ادعاها و میزان اعتبار آنها بر اساس اسناد و مدارک، نه روایت‌ها و ادعاهای بی‌پشتوانه، مورد قضاوت قرار گیرد. یقین داریم که حقیقت، هرچند ممکن است مدتی در غبار ادعاها پنهان بماند، سرانجام با اتکا به سند، پژوهش و امانت‌داری تاریخی آشکار خواهد شد.📱 instagram.com/dalahoo_yar 📱 @dalahooyar📱 facebook.com/dalahooyar📱 x.com/dalahoo_yar📱 YouTube.com/dalahoo_yar