🔴بهترین شکل #مدفوع_داماغلب موارد گفته می شود مدفوعی که از گاو ایستاده دفع می شود باید به صورت توده ای با ارتفاع 1.5 الی 5 ساتیمتر،  قطر 20 سانتیمتر و یک فرورفتگی در مرکز آن باشد. اگر ارتفاع توده بیشتر باشد، نشانه این است که مدفوع کمی سفت است، اگر ارتفاع کمتر باشد نشانه این است که مدفوع خیلی شل است. غلات یا فیبرهای هضم نشده نباید خیلی در مدفوع مشخص باشند. بررسی مدفوع به تشخیص میزان هضم خوراک کمک می کند.هضم کامل خوراک به سه عامل بستگی دارد:هضم پذیری علوفه خشک جیره دام، هضم پذیری علوفه های خشک با محتوای لیگنین بالا با کندی صورت می گیرد و یا اصلا هضم نمی شوند و پروتئین هضم نشده نیز در مدفوع مشهود است.میزان رطوبت و اندازه ذرات غلات جیره دام، غلات خشک و غلات آسیاب شده زبر نسبت به غلات آسیاب شده مرطوب و نرم، هضم پذیری کمتری دارند.تنظیم صحیح جیره دام  باید محیط شکمبه ای را فراهم کند که ماندگاری مواد خوراکی برای به حداکثر رساندن هضم پذیری به اندازه کافی طولانی و همچنین محیط مناسبی برای به حداکثر رساندن عملکرد میکرب ها را فراهم کند.همچنان که ترکیبات مواد خوراکی از دستگاه گوارش عبور می کنند، آب به همراه مواد مغذی معمولا جذب می شود. بنابراین، هرچه عبور مواد خوراکی طولانی تر شود، بیشتر، آب خود را ازدست می دهند و جذب مواد مغذی به حداکثر می رسد. همواره شکل مدفوع دام باید مورد توجه باشد، چنانچه در بهاربند مقدار زیادی مدفوع شل مشاهده کردید، بهتر است که مقداری فیبر موثر به خوراک اضافه کنید تا محیط شکمبه برای نگه داشتن مواد به مدت طولانی تر نتیجه بخش شود و سرعت عبور مواد خوراکی از دستگاه گوارش کندتر گردد. فیبر موثر در علوفه خشک با ذراتی به طول 5 سانتیمتر یا بیشتر یافت می شود و به همین دلیل است که افزودن کاه به جیره ممکن است به هضم کلی کمک کند، علی رغم اینکه کاه خود بسیار غیرقابل هضم است.بسیار سفت بودن مدفوع گاو نشانه این است که میزان فیبر غیرقابل هضم در جیره زیاد است و زمان ماندگاری خوراک در شکمبه بسیار زیاد و سرعت عبور بسیار کند است که این عوامل باعث می شوند مصرف خوراک محدود شود. در صورتیکه شکمبه گاو هنوز از مصرف خوراک قبلی پر باشد نمی تواند خوراک زیادی مصرف کند و در چنین شرایطی، افزودن غلات یا منابع فیبری با هضم پذیری بالا از قبیل سبوس گندم یا پوسته سویا می تواند به رفع این مشکل کمک کند. بدیهی است که افزودن غلات غیرقابل هضم اسراف است. خوراندن ذرت آسیاب شده با ذرات ریز یا رطوبت بالا برای گله ها مفید است. غلات ریز یا سویا در مدفوع کمتر قابل رویت هستند.غربال و شستن مدفوع ممکن است عبور زیاد این مواد خوراکی را نشان دهد، چنانچه 2.2 لیتر مدفوع را غربال کنید و سپس مقداری که مشاهده می کنید را در 34 ضرب کنید می توانید تخمین بزنید که چه مقدار خوراک روزانه به ازای هر گاو هدر می رود. مبنای مقایسه براساس دفع 64.4 لیتر مدفوع روزانه گاو دوشا صورت می گیرد.بیماریهای عفونی از قبیل اسهال خونی زمستانی یا اسیدوز که علت آن وجود نشاسته زیاد یا نبودن علوفه خشک موثر در جیره می باشد، نیز می توانند باعث شوند مدفوع شل شود. جداسازی جیره توسط گاوها باعث می شود که گاوهایی که اغلب ذرات ریز می خورند به اسیدوز مبتلا شوند. وجود حباب یا مخاط در مدفوع، نشانه بیماری اسیدوز در گاو است.شکل مدفوع دام، شما را از آنچه در دستگاه گوارش گاو می گذرد مطلع می کند. برای بهبود عملکرد گاوداری از خدمات افراد متخصص استفاده کنیدمنبع: نشریه صنعت گاو شیری@damdari