میدان های مغناطیسی B و H میدان مغناطیسی *B* :همون میدان مغناطیسی واقعی و نهایی هست که در همه جا (حتی در خلاء) حضور داره. اما وقتی پای "ماده" وسط می‌آید، داستان کمی پیچیده می‌شه و میدان *H* وارد بازی می‌شه. میدان مغناطیسی *H*: در واقع میدانی هست که ما بر اساس جریان‌های الکتریکی آزاد ایجاد می‌کنیم تا به ماده دستور بدیم! وقتی این میدان H به ماده می‌رسه، ماده شروع می‌کنه به واکنش نشون دادن و خودش یک میدان کوچک به نام *M* (مغناطش) ایجاد می‌کنه.حالا برای اینکه بفهمیم توی اون محیط واقعاً چه اتفاقی می‌افته، باید اثر هر دو رو با هم جمع کنیم: *B* در واقع برآیند اثر میدان محرک (H) و اثر خودِ ماده (M) هست. ✅ دقیقاً مثل الکتریسیته: که اگه ماده‌ای داشته باشیم، میدان الکتریکی E از ترکیب میدان بارهای آزاد و اثر پلاریزاسیون (P) ساخته می‌شه. 🖍 در نهایت، این ویژگی‌های ماده (مثل ضریب تراوایی یا دی‌الکتریک) تعیین می‌کنند که میدانهای داخل ماده چقدر تغییر کنند یا چقدر تقویت/تضعیف شوند.»✅در فیزیک، ما از این میدان‌ها برای تفکیک «آنچه ما ایجاد می‌کنیم» از «آنچه ماده در پاسخ به ما نشان می‌دهد» استفاده می‌کنیم.🖍رابطه اصلی و بنیادین بین این سه میدان در محیط‌های مغناطیسی به صورت زیر است: B=μ0(H+M)(تعریف B در حضور ماده)اجزای معادله:B (میدان مغناطیسی یا Induction):✅ این میدان واقعی و محسوس است. یعنی همان میدانی که اگر یک ذره باردار را در آن قرار دهی، به آن نیرو وارد می‌کند. این میدان، حاصل اثر نهایی است.H (میدان شدت مغناطیسی یا Magnetic Field Intensity): این میدانی است که ما بر اساس جریان‌های الکتریکی (مثلاً جریان در یک سیم‌پیچ) ایجاد می‌کنیم. در واقع Hنشان‌دهنده «تلاش» یا «تحریک» ما برای ایجاد مغناطیس استM (مغناطش یا Magnetization): این میدان، واکنش ماده است. وقتی میدان H به ماده می‌رسد، ممان‌های مغناطیسی درون ماده (مثل چرخش الکترون‌ها) هم‌جهت می‌شوند و این میدان M را می‌سازند.μ0 (ضریب نفوذ مغناطیسی در خلاء): یک ثابت فیزیکی است که مقدار بسیار کوچکی دارد .حالت‌های خاص :الف) اگر در خلاء باشیم (Vacuum): در خلاء هیچ ماده‌ای وجود ندارد، پس مغناطش ماده یعنی M=0 است. در این حالت رابطه ساده می‌شود به: B=μ0Hب) در حضور ماده (Linear Media): در اکثر مواد معمولی (مثل آهن یا هوا در میدان‌های ضعیف)، مغناطش ماده (M) مستقیماً با میدان محرک (H) متناسب است. یعنی: M=χmH (که در آن χm به نام مغناطیسی‌پذیری یا Magnetic Susceptibility شناخته می‌شود).🖍حالا اگر این M را در معادله اصلی جایگذاری کنیم: B=μ0(H+χmH)=μ0(1+χm)H می‌دانیم که عبارت μ0(1+χm) برابر با μ (تراوایی مغناطیسی ماده) است. پس رابطه نهایی در ماده می‌شود: B=μHمعنی فرمول :میدان کل (B) = (اثرِ اعمال شده توسط ما (H) + اثرِ واکنشیِ ماده (M) × ضریب خلاء❓مغناطیسی‌پذیری چیست؟ (Magnetic Susceptibility) χm (کایِ مغناطیسی) 🖍تعریف فیزیکی ✅ χmیعنی «میزانِ کله‌شقی یا انعطاف‌پذیری یک ماده در برابر میدان مغناطیسی»🖍تصور کن تو یک آهنربای قوی (میدان H) را نزدیک به یک قطعه ماده می‌بری. این ماده چقدر تحت تأثیر قرار می‌گیرد و چقدر تلاش می‌کند تا خودش را با آن میدان هماهنگ کند، (یعنی چقدر مغناطش M ایجاد کند)؟ این «میزان واکنش» یا «میزان پذیرش» ماده، همان مغناطیسی‌پذیری (χm) است.🖍اگر χm بزرگ باشد: یعنی ماده خیلی «پذیرا» است و با ذره‌ای میدان، خودش را به‌شدت مغناطیسی می‌کند (مثل آهن).🖍اگر  χm کوچک باشد: یعنی ماده خیلی «بی‌تفاوت» است و با وجود میدان، تغییر زیادی نمی‌کند (مثل هوا)به عبارت دیگر: وقتی یک ماده را در میدان مغناطیسی خارجی H قرار می‌دهید، ساختار اتمی یا مولکولی ماده تلاش می‌کند در برابر این میدان واکنش نشان دهد (مثلاً دوقطبی‌های مغناطیسی اتمی هم‌جهت یا خلاف جهت می‌شوند).🖋تعریف: مغناطیس‌پذیری (χ) معیاری است که نشان می‌دهد ماده چقدر راحت و تا چه حد تحت تأثیر میدان خارجی قرار می‌گیرد و «مغناطیده» می‌شود.فرمول: رابطه بین مغناطش (M) و میدان خارجی (H⃗):M⃗=χH⃗تعریف ریاضی (زبان دقیق)مغناطش ماده (M) با میدان محرک (H) رابطه مستقیم دارد. χm همان ضریب تناسب این دو است: M=χmH این ضریب، یک عدد بدون واحد است که ویژگی ذاتی هر ماده در یک دمای مشخص است.منبع: کانال تخصصی فیزیک اتمی@atomicphysics➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖🚸 @Delta_Physics🚸 @Delta_Physics