❇️ آسیب‌شناسی فرهنگی در دانشگاه و نهادهای رسمی🎙متن بخشی از سخنرانی دکتر سیاوش قلی‌پور (دانشیار جامع

❇️ آسیب‌شناسی فرهنگی در دانشگاه و نهادهای رسمی🎙متن بخشی از سخنرانی دکتر سیاوش قلی‌پور (دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه رازی) در آیین اختتامیه جشنواره جریان (18 شهریور 1404)نقش دانشگاه در اعتلای امر فرهنگی در ۵ دهه گذشته به گونه‌ای است که می‌توانست بهتر از این باشد. اکنون به آسیب‌شناسی آن در دو بخش 1. ساختار دانشگاه و ۲.گفتمان حاکم بر آن می‌پردازم.1️⃣ ساختار دانشگاه🔹 دانشگاه تحت سلطه علوم طبیعی است: ۳۸ سال پس از تاسیس دانشگاه [رازی]، رشته جامعه شناسی دایر شد و هنوز رشته‌های تخصصی انسان‌شناسی و سیاست‌گذاری فرهنگی در دانشگاه وجود ندارند. از میان ۴۸۳ عضو هیات علمی [دانشگاه رازی] فقط ۶ نفر مستقیما با امر فرهنگی در ارتباط هستند. نمی‌توان امر فرهنگی را برمبنای روابط علی خطی حاکم بر نگرش علوم طبیعی فهم کرد؛ زیرا پدیده‌های فرهنگی اساساً چندوجهی، تاریخی و مدام درحال تغییرند و ما در این حوزه نه با اشیای ثابت بلکه با عاملیت انسانی مواجه هستیم که زیست اجتماعیشان فهم آن‌ها را پیچیده‌تر می‌کند. 🔹 ارتباط نداشتن دانشگاه و فعالان حوزه فرهنگ: نتیجه این امر تهی شدن دانشگاه از اهالی فرهنگ و انزوای هنرمندان و نویسندگان است.2️⃣ گفتمان فرهنگی حاکم بر دانشگاه🔹 تقلیل امر فرهنگی به امر سیاسی: در این گفتمان، امر فرهنگی به امر سیاسی تقلیل می‌یابد. سیاسیون اهل غوغاسالاری، گروه گرایی، منازعه و کشمکش هستند. این امر سبب اتلاف انرژی، منابع و فرسایش نیروهای فرهنگی می‌شود. 🔹 تقلیل امر فرهنگی به امر الهیاتی: گاهی امر فرهنگی را به امر الهیاتی فرو می‌کاهند که این نیز شمولیت و دربرگیری همه نیروهای فرهنگی را با مانع مواجه می‌کند.🔹 نگرش‌های ایدئالیستی به امر فرهنگی: امر فرهنگی همزمان عینی و ذهنی است. نیازمند زیرساخت‌ها و شرایط امکان گوناگونی است. برای مثال فضای اجتماعی، مناسک و  فعالیت‌های گوناگون تعلق خاطر دانشحویان به دانشگاه را افزایش می‌دهد. فراهم کردن این مهم نیازمند دانش تخصصی است که اهالی فرهنگ با آن آشنا هستند. آنانی که فرهنگ را صرفا ذهنیت می‌پندارند بر این باورند که با نصیحت و سخنرانی می‌توان مدارا، گفتگو و ... را به دانشجویان آموزش داد، در صورتیکه این نگاه ساده‌انگارانه و سترون است.🔹 بروکراتیزه کردن امر فرهنگی: گفتمان حاکم بر دانشگاه فرهنگ را ایستا می‌بیند به همین دلیل فکر می‌کند می‌تواند با انتصاب بوروکرات‌ها آن را مدیریت کند. نکته اینجاست که فرهنگ پویاست و در تمام جامعه ساری و جاری است. در خیابان، در کنج خانه، نوازندگان در خلوت خود، آشپزان  و ... جملگی کار فرهنگی می‌کنند. فرهنگ پویا و سیال است و به چنگ بورکرات‌ها در نمی‌آید. فرهنگ با بخشنامه و دستورالعمل بیگانه است.✅ چه باید کرد؟🔸 امر فرهنگی را به متخصصان آن بسپاریم. آنان خود می‌دانند چگونه در راه صواب گام بردارند.🔸 دانشگاه نباید دنبال فرد مقاله‌ساز و صرفا متخصص بلکه به دنبال انسان فرهیخته، خردمند، معنوی و اهل مدارا باشد. این هدف‌گذاری رویکرد به امر فرهنگی را تغییر خواهد داد.🔸 دانشگاه و اهالی فرهنگ باید همدیگر را در آغوش گیرند تا هر دو از انزوا بیرون آیند و در تعاملی هم‌افزایانه و سازنده جامعه را نیز برخوردار سازند.💢 پویش ملی دوباره دانشگاهhttps://t.me/dobarehdaneshgah