🟣 مهاجرت نخبگان دانشگاهی👤 دکتر روح‌اله اسلامی؛ رئیس اندیشکده دانشگاه فردوسی مشهد✍️ مهاجرت نخبگان در ایران نتیجه چرخه معیوب حکمرانی علم است؛ عشق به وطن یا سیاست‌های بنیاد نخبگان بدون فراهم بودن آسایش، امنیت شغلی، امکان پیشرفت و منزلت حرفه‌ای نمی‌تواند نخبگان را نگه دارد. نگهداشت نخبگان تابع فرصت‌هاست و سیاستگذاری علم در این نقطه دچار اختلال شده است.۱) شکاف معیشتی و انگیزشی: حقوق بسیار پایین اعضای هیات علمی در مقایسه با منطقه و جهان، انگیزه و توان فعالیت علمی را کاهش داده و موج مهاجرت از دانشگاه‌های مادر نشان‌دهنده فرسایش انگیزشی و تهی‌شدن میراث علمی است.۲) تورم دانشگاه‌ها و فروپاشی استانداردها: وجود بیش از ۲۰۰۰ دانشگاه حاصل تصمیم‌گیری‌های غیرعلمی و لابی‌گری است و ۹۵ درصد آنها فاقد استاندارد و ظرفیت لازم‌اند؛ بودجه میان مراکز کم‌بازده پراکنده شده و فشار محلی‌گرایی نمایندگان نیز آشفتگی را تشدید کرده، ضربه آن به کیفیت و اعتبار دانشگاه‌های اصلی وارد و خروج نخبگان طبیعی می شود.۳) بحران حکمرانی علم: تأکید بر توزیع برابر بودجه به‌جای کیفیت، دانشگاه‌های مادر را دچار کمبود منابع و افت جایگاه جهانی کرده و نبود امکانات و همکاری بین‌المللی موجب می‌شود استادان محیط بی‌رقابت را ترک کنند.۴) جمع‌بندی: حقوق غیررقابتی، نبود ساختار پژوهشی استاندارد، تعداد بیش‌ازحد دانشگاه‌ها، ضعف همکاری بین‌المللی، بی‌ثباتی سیاستگذاری و فشارهای غیرعلمی باعث می‌شود نخبگان آینده خود را در خارج جست‌وجو کنند و مهاجرت حاصل ناپایداری ساختاری باشد.۵) راهکارها: تشکیل چند دانشگاه ملی با استاندارد جهانی؛ رتبه‌بندی شفاف و تخصیص بودجه بر اساس کیفیت؛ ادغام مراکز کوچک و فاقد استاندارد؛ افزایش حقوق اعضای هیات علمی و ماموریت‌محور کردن دانشگاه‌های غیرجامع.