۱دیپلماسی اقتصادی اردبیل؛ مسیر نوین جذب سرمایه و توسعه صادرات✍ رامین مجنون پیله رود«دانشجوی دکتری عل

۱دیپلماسی اقتصادی اردبیل؛ مسیر نوین جذب سرمایه و توسعه صادرات✍ رامین مجنون پیله رود«دانشجوی دکتری علوم سیاسی و تحلیلگر ارشد سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی»مقدمههمایش بین‌المللی سرمایه‌گذاری در استان اردبیل بار دیگر نگاه‌ها را به ظرفیت‌های برجسته این استان در حوزه‌های کشاورزی، گردشگری، انرژی‌های نو و تجارت مرزی معطوف کرده است. اردبیل به واسطه موقعیت ژئوپلیتیک خود و پیوندهای تاریخی با جمهوری آذربایجان، یکی از استان‌هایی است که می‌تواند دیپلماسی اقتصادی را به‌عنوان یک ابزار توسعه‌محور به‌صورت فعال و هدفمند دنبال کند. در شرایطی که کشور به سمت ارتقای صادرات غیرنفتی و جذب سرمایه خارجی حرکت می‌کند، اردبیل با بهره‌گیری از مزیت‌های سرزمینی و مرزی، فرصت آن را دارد که به یکی از کانون‌های مهم تعاملات اقتصادی ایران در شمال‌غرب تبدیل شود.۱) ضرورت تقویت دیپلماسی اقتصادی در اردبیلتحولات ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی، رقابت کریدوری میان کشورهای منطقه، و نیاز ایران به توسعه صادرات در بازارهای همسایه، همگی ضرورت شکل‌گیری یک دیپلماسی اقتصادی فعال در اردبیل را برجسته می‌کنند. این استان با داشتن مرز رسمی با جمهوری آذربایجان، قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بین‌المللی و برخورداری از زیرساخت‌های درحال توسعه، به‌طور طبیعی مستعد ایفای نقشی فراتر از یک استان مرزی است. با این حال، نبود یک راهبرد جامع برای تعامل با بازارهای منطقه، موجب شده بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های اردبیل بالفعل نشود. در شرایط جدید، نیاز است که استان از دیپلماسی منفعل به دیپلماسی ابتکاری، هدفمند و شبکه‌ای حرکت کند.۲) فرصت‌های کلیدی استان اردبیلالف) پیوندهای مرزی و بازار آذربایجانمرز بیله‌سوار و ارتباط تاریخی و فرهنگی با جمهوری آذربایجان یک فرصت کم‌نظیر برای تجارت فرامرزی، سرمایه‌گذاری مشترک و توسعه مناطق آزاد است. توسعه گمرک، ایجاد شهرک‌های مشترک صنعتی و تسهیل مراودات مرزی می‌تواند اردبیل را به یک حلقه اتصال اقتصادی تبدیل کند.ب) کشاورزی رقابت‌پذیر و صنایع تبدیلیاردبیل یکی از قطب‌های سیب‌زمینی کشور بوده و ظرفیت بالایی در تولید لبنیات، محصولات گلخانه‌ای و فرآورده‌های غذایی دارد. این مزیت‌ها زمینه‌ساز صادرات پایدار و ورود سرمایه در صنایع تبدیلی است؛ حوزه‌ای که ارزش افزوده فراوانی ایجاد می‌کند.ج) گردشگری سلامت و زمستانیسرعین، مشگین‌شهر و پیست‌های اسکی اردبیل ظرفیت جذب گردشگران سلامت و ورزشی از کشورهای همسایه را دارند. توسعه هتل‌ها، کلینیک‌های تخصصی و بسته‌های گردشگری سلامت می‌تواند این حوزه را به یک جریان پایدار ارزآور تبدیل کند.د) انرژی‌های نو و سرمایه‌گذاری خارجیبادهای پرقدرت در مشگین‌شهر و اصلاندوز زمینه استقرار پروژه‌های بزرگ تولید برق از انرژی‌های پاک را فراهم کرده است. این حوزه یکی از جذاب‌ترین زمینه‌های همکاری با شرکت‌های بین‌المللی است.ه) موقعیت ترانزیتی و کریدورهابا تکمیل راه‌آهن اردبیل ـ میانه و ارتقای گمرک بیله‌سوار، استان می‌تواند به گره‌گاه مهمی در کریدور شمال ـ جنوب و مسیرهای تجاری خزر تبدیل شود.۳) چالش‌های پیش‌روی دیپلماسی اقتصادیالف) ضعف هماهنگی نهادیدیپلماسی اقتصادی بدون هماهنگی میان استانداری، اتاق بازرگانی، وزارت خارجه، گمرک و بخش خصوصی به نتیجه نمی‌رسد. اکنون این هماهنگی بیشتر مقطعی است تا ساختاری.ب) نبود برنامه جامع صادراتاستان فاقد یک نقشه راه صادراتی مشخص برای بازارهای هدف (آذربایجان، روسیه، عراق) و محصولات اولویت‌دار است. این خلأ سبب پراکندگی اقدامات و هدررفت منابع می‌شود.ج) کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقلتاخیر در تکمیل راه‌آهن، ظرفیت محدود فرودگاه و تجهیزات ناکافی حمل‌ونقل زمینی مانع افزایش سرعت صادرات است.د) بروکراسی سنگین و بی‌ثباتی مقرراتسرمایه‌گذاران خارجی برای ورود به پروژه‌های استان نیازمند اطمینان از پایداری مقررات، وجود تضمین‌ها و فرآیندهای تسهیل‌شده صدور مجوز هستند.ه) ضعف بازاریابی بین‌المللیاستان فاقد ساختار حرفه‌ای برای معرفی محصولات، بسته‌های سرمایه‌گذاری و فرصت‌های گردشگری است. این ضعف باعث شده که ظرفیت‌های اردبیل در بازارهای منطقه‌ای کمتر دیده شود.لینک دسترسی به سایت فارسی:https://irna.ir/xjW5d4