چو بشنوی سخن اهل دل [بخوانید «اهل زبان»] مگو که خطاستسخن‌شناس نِه‌ای جان من خطا اینجاست (حافظ)آیا چگ

چو بشنوی سخن اهل دل [بخوانید «اهل زبان»] مگو که خطاستسخن‌شناس نِه‌ای جان من خطا اینجاست (حافظ)آیا چگونه؟!۱) «آیا» و «چگونه» پرسش‌واژه‌اند.۲)‌ «آیا» را می‌توان حذف کرد:- آیا فارسی بلدی؟- فارسی بلدی؟۳) سایر پرسش‌واژه‌ها را به‌دلیل تغییر معنا نمی‌توان حذف کرد:- چگونه انسان‌ها خیانت می‌کنند؟- انسان‌ها خیانت می‌کنند؟پس «آیا» و «چگونه» را نمی‌توان به‌جای هم به‌کار برد.۴)‌ «آیا» با سایر پرسش‌واژه‌ها نیز می‌آید تا تأکید بر پرسش و تعجب پرسش‌گر و دور از انتظار بودنِ مسئلۀ موردپرسش را نشان دهد:- آیا چگونه انسان‌ها خیانت می‌کنند؟!۵) «آیا چگونه» از قدیم تا امروز در فارسی به‌کار می‌رود:قرن ۱۰:"آیا چگونه" می‌گذرد تلخی قفس/ بر طوطیان که بر شکرستان پریده‌اند(وحشی بافقی، دیوان، ویراستۀ حسین نخعی، امیرکبیر، ۲۵۳۵، ص ۷۵)قرن ۱۴:و چهرۀ شگفتاز آن سوی دریچه به من گفتحق با کسی‌ست که می‌بیندمن مثل حس گمشدگی وحشت‌آورماما خدای من!"آیا چگونه" می‌شود از من ترسید؟!(فروغ فرخزاد، تولدی دیگر، مروارید، ۱۳۵۳، ص ۱۰۷)۶) بنابراین «آیا چگونه»، با توجه به کاربرد و معنایی که دارد، درست است.سید محمد بصام