| آزادی در سوگواری: حق سوگواران!به بهانه‌ی اعلام «سوگ دولتی» در چهلم جاوید‌نامان دی خونین.!| سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴| گفت‌وگوی «روزنامه توسعه‌ی ایرانی» با احمد بخارایی درباره‌ی سوگواری جامعه و بازماندگان کشته‌شدگان اعتراض‌های دی ۱۴۰۴ | منتشر شده در ۲۷ بهمن ۱۴۰۴| نمایش گزارش:👇toseeirani.ir/بخش-آرشیو-پی-دی-اف-64/87871-دوشنبه-بهمن-شماره| #احمد_بخارایی: ببینید، «#سوگ_جمعی» زمانی معنا دارد که یک رخداد، ماهیتاً جنبه جمعی داشته باشد؛ یعنی حادثه‌ای اتفاق افتاده باشد که از وضعیت عادی خارج است، ناخواسته است و گریبان جمع بزرگی از مردم را می‌گیرد. مثل زلزله، سیل یا حوادث طبیعی. در این موارد، نوعی جبر طبیعی وجود دارد و کسی عامل مستقیم آن تلقی نمی‌شود.اما در مورد رخدادهای تأسف‌بار ۱۸ و ۱۹ دی، ما با یک مسئله کاملاً متفاوت مواجه‌ایم. اینجا موضوع، جنبه شخصی و خصوصی دارد. انگار به حریم خصوصی افراد تجاوز شده، افراد مورد تعرض قرار گرفته‌اند. این ماهیتاً متفاوت است با سیل و زلزله. اینجا پای حریم خصوصی در میان است و طبیعتاً «سوگ جمعی» به این معنا، بی‌معنا می‌شود؛ به‌ویژه وقتی قرار است این سوگ از سوی مرجعی اعلام شود که خودِ آن مرجع در مظان اتهام قرار دارد.این در حالی است که اعتماد مردم به آن مرجع از بین رفته و میزان #مشارکت_اجتماعی نیز کاهش یافته است؛ دو موردی که از مؤلفه‌های اصلی #سرمایه_اجتماعی محسوب می‌شوند.وقتی از #مشارکت صحبت می‌کنم، منظورم مشارکت در #انتخابات_ریاست‌جمهوری و مجلس است که در سالهای اخیر به زیر ۴۰ درصد رسید. مردم با #عدم_مشارکت، در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ در #انتخابات_مجلس و ریاست‌جمهوری پیام خودشان را دادند و این پیامها شنیده نشد.بعد مردم در دی ۱۴۰۴ پیامشان را در خیابان دادند که آن هم شنیده نشد. حالا همان کسانی که باید آن پیامها را میشنیدند خود را متولی سوگ جمعی اعلام میکنند. باید گفت این هم در امتداد همان نشنیدن پیام دی ۱۴۰۴ است. انگار هنوز متوجه نیستند که مردم می‌گویند که حق اجتماعی ما این است که اعتراضمان را بیان کنیم، نه اینکه چنین برخورد شود. به‌صراحت بگویم، این کار وقتی از سوی نهادهای رسمی انجام می‌شود، یک کار نچسب است.این‌که در ابتدا گفته می‌شود این افراد «فریب‌خورده» بوده‌اند، اساساً خطاست. همه کسانی که به خیابان آمدند و هزینه سنگین دادند، تخریبگر و آتشافروز نبودهاند. خیلی‌ها خانوادگی، آرام و مسالمت‌آمیز اعتراض کردند. در بسیاری از نقاط، اعتراض‌ها آرام بود و حتی بنا به شواهد و گفته‌ها، بسیاری از تخریب‌ها هدفمند بود و توسط عناصری مشکوک انجام شد.بنابراین اینکه دولت و حاکمیت با این پیش‌فرض غلط که جان‌باختگان فریب خورده‌اند برای آنها یک سوگ جمعی برگزار کنند، کاملاً خطاست. این خطا هم خود را در آینده‌ای نه‌چندان دور، نشان می‌دهد. این خشم و غضبی که به کینه تبدیل شده، نتیجه عملکرد عنصر سیاسی است و این کینه در دل مردم باقی مانده و بروز و ظهور خواهد داشت.اگر واقعاً بحث فریب بود، فرد فریب‌خورده متنبه می‌شود و دست به تکرار نمی‌زند. اما اینجا مسئله فریب‌خوردگی نیست. آنچه به اسم سوگ جمعی مطرح می‌شود، یک عمل ظاهری و بی‌پایه است. این کار هرگز نمی‌تواند آتشی را که به جان مردم افتاده خاموش کند؛ به هیچ وجه. نه‌تنها خاموش نمی‌کند، بلکه کوچک‌ترین اثر مثبتی هم ندارد و حتی می‌تواند باعث استهزا شود.به نظر می‌رسد دولت می‌خواهد چهره خود را، دست‌کم به‌صورت ظاهری، تطهیر کند؛ اما به نظر نمی‌رسد که در این کار هم موفق باشد.#عدالت زمانی معنا دارد که فرد آن را در زندگی روزمره‌اش، هم در حوزه خصوصی و هم در حوزه عمومی، تجربه کند. جامعه‌ای که امروز با #بی‌عدالتی و #تبعیض مواجه است، طبیعی است که اعتراضش را گاه با #خشونت بروز بدهد. ما با جامعه‌ای طرفیم که بنیادش تبعیض است، رانت در آن نهادینه شده و با #فساد_ساختاری مواجه است.در شرایطی که مردم با این حجم از بی‌عدالتی روبه‌رو می‌شوند و برای #اعتراض فریاد می‌کشند و حتی از جانشان مایه می‌گذارند، این تصور از سوی نظام سیاسی که با برگزاری یک سوگ جمعی بتواند عدالت را برقرار کند یا وانمود کند که عادل است؛ کاملاً غلط و باطل است.حق افراد است، حق طبیعی خانواده‌هاست که سوگواری‌شان را آن‌طور که خودشان می‌خواهند و بر اساس نظام‌های قومی، خویشاوندی و فرهنگی خودشان برگزار کنند. هر آن چیزی که روند طبیعی زندگی است و به آرامش روانی‌شان کمک می‌کند. متأسفانه همین حق اولیه هم از آن‌ها گرفته شد.از بعد از ۱۸ و ۱۹ دی، در زمان تحویل جسدها، از خانواده‌ها تعهد گرفته می‌شد که سوگواری‌ها به شکل عادی برگزار نشود. این مسئله جای تأسف دارد.| ادامه:👇toseeirani.ir/fa/tiny/news-87856| دیگر یادداشت‌ها و سخن‌رانی‌ها: 👇| dr-bokharaei.com| youtube.com/@AhmadBokharaei| t.me/dr_bokharaei| instagram.com/dr.bokharaei