دوست خوبم من با توحه به شناخت اندکم از شما حدسم رو خدمتتون میگم: اگر بخشی از زندگیت رو تو خانواده‌ای گذرونده باشی که حجم ترس، طرد، قضاوت یا خشونت توش بالا بوده، ممکنه سیستم عصبی‌ات کم‌کم به چیزی شبیه یک سیستم زلزله‌سنج فوق‌پیشرفته تبدیل شده باشه. چون وقتی خطر از سمت آدم‌ها میاد، مغز یاد می‌گیره که برای بقا باید هرچه زودتر نشونه‌های خطر رو تشخیص بده. برای همین شروع می‌کنه به زیر نظر گرفتن دائمی چهره‌ها، لحن صداها، سکوت‌ها و رفتارهای دیگران. در نتیجه حتی یه لرزش کوچیک گوشه لب، یه مکث کوتاه وسط حرف زدن یا یه تغییر جزئی در تن صدا می‌تونه توجهت رو جلب کنه و برات معنای خاصی داشته باشه. انگار دستگاهت طوری تنظیم شده که کوچک‌ترین لرزش‌های محیط رو ثبت کنه تا قبل از اینکه اتفاق بدی بیفته، آماده واکنش باشی.مشکل اینجاست که زندگی کردن با همچین سیستم حساسی خیلی خسته‌کننده و اضطراب‌آوره. چون کم‌کم نشونه‌های اجتماعی به‌جای اینکه صرفا اطلاعاتی درباره آدم‌ها بهت بدن، به منابع بالقوه خطر تبدیل می‌شن. در چنین شرایطی طبیعیه که برای فرار از این فشار دائمی، درجه حساسیت این زلزله‌سنج رو هی پایین‌تر و پایین‌تر بیاری تا جایی که تقریبا خاموش بشه.اینجا یه نکته مهم وجود داره: مشکل این نیست که زلزله‌سنجت کار نمی‌کرده، اتفاقا مشکل این بوده که زیادی کار می‌کرده و تو بعد از مدتی اون‌قدر از هشدارهاش خسته شدی که تصمیم گرفتی کلا خاموشش کنی. و با از کار انداختن این دستگاه حساس، بخشی از توانایی‌ات برای فهمیدن آدم‌ها رو هم از دست دادی. منظورم اینه که تو برای محافظت از خودت، جریان دریافت نشونه‌های اجتماعی رو تا حد زیادی احتمالا قطع کرده بودی. خب وقتی زلزله‌سنج رو OFF می‌کنی، فقط هشدارهای اشتباه رو از دست نمی‌دی؛ اطلاعات جدید رو هم از دست می‌دیخب حالا پیشنهاد من چیه؟ باید زلزله‌سنج رو روشن کنی. باید دوباره یاد بگیری به نشونه‌های اجتماعی توجه کنی. منظورم این نیست که مثل گذشته هر حرکت و هر نگاه آدم‌ها رو زیر ذره‌بین ببری و از همه چیز بترسی. اتفاقا هدف این نیست که حساسیت زلزله‌سنجت رو ببری روی آخرین درجه. هدف اینه که دوباره روشنش کنی.ببین، سیستم تشخیص آدم‌ها چیزی نیست که یه بار برای همیشه ساخته بشه. مثل هر سیستم هوشمند دیگه‌ای، باید مدام از محیط داده بگیره و خودش رو آپدیت کنه. وقتی سال‌ها از ترس آسیب دیدن، ناامیدی یا خستگی، دریافت این اطلاعات رو متوقف می‌کنی، مثل این می‌مونه که کابل اینترنت رو از سیستم کشیدی بیرون. درسته که شاید برای مدتی کمتر در معرض بعضی خطرها قرار بگیری، ولی در عوض سیستم تشخیصت هم دیگه آپدیت نمی‌شه.بعد از یه مدت، با نسخه‌ای قدیمی از واقعیت زندگی می‌کنی. آدم‌ها تغییر می‌کنن، الگوهای سوءاستفاده تغییر می‌کنن، روابط پیچیده‌تر می‌شن، ولی سیستم تو هنوز داره با اطلاعات چند سال پیش کار می‌کنه. برای همین چیزی که امروز بهش می‌گی «من آدم‌ها رو خوب نمی‌شناسم» یا «همیشه گول می‌خورم»، خیلی وقت‌ها نتیجه کم‌هوشی یا ساده‌لوحی نیست. نتیجه اینه که مدت‌هاست به اندازه کافی به داده‌های واقعی توجه نکردی.نکته اصلی این نیست که هر نگاه، هر جمله و هر واکنش آدم‌ها رو موشکافی کنی. قرار نیست دوباره برگردی به همون وضعیت فرساینده‌ای که مدام خودت رو تحلیل می‌کنی، زیر سؤال می‌بری و از هر نشونه کوچیکی می‌ترسی. اتفاقا کلید ماجرا اینه که به جای گیر کردن روی جزئیات، بیشتر به پویایی رابطه توجه کنی. یعنی ببینی در این رابطه چه الگویی داره مرتب تکرار می‌شه. آیا فقط تو داری درک می‌کنی؟ فقط تو داری کوتاه میای؟ فقط تو داری هزینه می‌دی؟ فقط تو بعد از هر گفتگو احساس گناه، گیجی یا بدهکاری می‌کنی؟توجه به نشونه‌های اجتماعی یعنی همین. یعنی نه چشم‌هات رو ببندی و همه چیز رو توجیه کنی، نه اون‌قدر وارد تحلیل افراطی بشی که از زندگی بیفتی. یعنی با آرامش نگاه کنی ببینی رابطه در عمل چه اثری روی تو می‌ذاره و طرف مقابل در طول زمان چه الگویی از خودش نشون می‌ده.شاید خیلی از آدم‌های دلسوز زندگیت بارها خواستن یه جوری بهت بگن که «یه کم بیشتر حواست رو جمع کن» یا «فکر نمی‌کنی این رابطه داره بهت آسیب می‌زنه؟» اما هیچ‌وقت احساس نکردن که راهی برای گفتنش وجود داره. نه به این خاطر که برات اهمیت قائل نبودن. به این خاطر که احتمالاً به اطرافیانت یاد دادی شنیدن بعضی حرف‌ها برات خیلی سخته. چون هر وقت کسی خواسته چیزی رو بهت نشون بده، خیلی سریع توجیهش کردی یا ازش عبور کردی.اینجوری کم‌کم آدم‌های اطرافت هم یاد می‌گیرن سکوت کنن. نه چون چیزی نمی‌بینن، بلکه چون احساس می‌کنن تو آمادگی دیدنش رو نداری.تو ممکنه فکر کنی چون هیچ‌کس چیزی نگفته، پس حتما نشونه‌ای وجود نداشته.