برای درک منطقی که ویدیوی مکیندر پیش روی ما می‌گذارد و امتداد آن تا تصمیم‌های تاریخی رضاشاه، بن‌بست‌ه

برای درک منطقی که ویدیوی مکیندر پیش روی ما می‌گذارد و امتداد آن تا تصمیم‌های تاریخی رضاشاه، بن‌بست‌های ژئوپلیتیکی اروپا و در نهایت سرنوشت امروز ایران، باید از صورت‌مسئله‌های سطحی روزمره فاصله گرفت و به نقشه‌ای نگریست که بیش از یک قرن است قواعد بازی قدرت‌های بزرگ را تعیین می‌کند.​هالفورد مکیندر در آغاز قرن بیستم حقیقتی تلخ را پیش چشم امپراتوری بریتانیا گذاشت: انگلستان و بعدها ایالات متحده، قدرت خود را بر سیادت بر اقیانوس‌ها، کنترل گذرگاه‌های آبی و محاصره اقتصادی از راه دریا بنا کرده بودند. در برابر این هژمونی دریایی، یک خشکی یکپارچه و دست‌نیافتنی به نام اوراسیا قرار داشت. کابوس اصلی لندن این نبود که آلمان یا روسیه به تنهایی سودای توسعه‌طلبی داشته باشند، بلکه وحشت واقعی از پیوند خوردن این دو بود. آلمان در دشت‌های شمال اروپا، سرزمینی بدون موانع طبیعی محکم است که همواره میان دو قطب فشار—غرب دریایی (فرانسه و بریتانیا) و شرق عظیم زمینی (روسیه)—در وضعیتی ساندویچ‌شده به سر می‌برد. این تنگنای ذاتی، آلمان را وادار می‌کرد که یا در نبردی بی‌پایان برای شکستن محاصره بجنگد، یا به سمت منابع پایان‌ناپذیر و عمق ژئوپلیتیکی روسیه دست دراز کند. فرمول مکیندر شفاف بود: اگر فناوری، مهندسی و سازمان‌دهی صنعتی آلمان در کنار انرژی، غلات و عمق سرزمینی روسیه قرار می‌گرفت، غولی قاره‌ای پدید می‌آمد که هیچ ناوگانی در اقیانوس‌ها توان محاصره یا شکست آن را نداشت.​وحشت لندن از دور زدن گلوگاه‌های دریایی چنان ریشه‌دار بود که حتی پیش از دو جنگ جهانی، پروژه جاه‌طلبانه امپراتوری آلمان برای احداث «راه‌آهن برلین–بغداد» خواب را از چشم استراتژیست‌های بریتانیایی ربوده بود؛ لوکوموتیوی که قرار بود بدون نیاز به عبور از آبراه‌های تحت کنترل نیروی دریایی انگلیس و کانال سوئز، قلب صنعت اروپا را مستقیماً به بین‌النهرین، نفت خاورمیانه و کرانه‌های خلیج فارس در همسایگی ایران متصل کند و خنجری بر قلب سیادت دریایی بریتانیا بنشاند.​ادامه در پست بعدی🔷 به خانواده ما در @DrGeopolitic بپیوندید 🔷🌍 @DrGeopolitic