✅ اما این وضعیت همیشه چنین نبوده است. در دورهٔ مشروطه و پهلوی اول، تربیت معلم بر عقلانیت مدرن، بر عل

✅ اما این وضعیت همیشه چنین نبوده است. در دورهٔ مشروطه و پهلوی اول، تربیت معلم بر عقلانیت مدرن، بر علم، بر واقعیت، بر فرهنگ، بر سنت، بر میراث ایرانی استوار بود. دارالفنون، دانشسرای عالی، مدارس البرز و هدف، معلمانی تربیت کردند که قهرمان بودند؛ معلمانی که نه برده بودند، نه برده‌پرور؛ معلمانی که انسان تربیت می‌کردند، نه سرباز. همان‌طور که فراستخواه در استادان استادان چه کردند؟ نشان می‌دهد، رنسانس ایرانی از دل همین مدارس برآمد؛ از دل همین معلمان؛ از دل همین شکل زندگی.🔻معلمانی چون زین‌العابدین معتمد، توران میرهادی، صمد بهرنگی، محمدحسن گنجی، محمود روح‌الامینی، غلامحسین صدیقی، و ده‌ها و صدها نفر دیگر، محصول تربیت معلمی بودند که بر آزادی، بر علم، بر فرهنگ، بر انسانیت استوار بود.🔻 اما از دههٔ ۱۳۴۰ به بعد، با درآمد نفت و استقلال دولت از مردم، بحران آغاز شد. دولت احساس کرد از ملت بی‌نیاز است و می‌تواند مدرسه را به کارخانهٔ تولید سرباز تبدیل کند. معلم تبدیل شد به انگل؛ به موجود زائد؛ به عروسک خیمه‌شب‌بازی؛ به کسی که باید بردگی کند تا زنده بماند. و این بحران در جمهوری اسلامی به اوج رسید؛ جایی که مدرسه میدان جنگ شد و تربیت معلم شد تربیت سرباز.✅ در چنین وضعیتی، تربیت معلم در ایران معاصر، مسئله‌ای است که باید آن را از دل تجربهٔ زیسته فهمید؛ از دل شکل زندگی؛ از دل مواجههٔ روزمرهٔ معلم با ساختارهای قدرت، با بازار، با ایدئولوژی، با دانش‌آموز، با کتاب درسی، با کلاس، با مدرسه، با جامعه. معلمی یعنی ساختن شکل زندگی از دل مقاومت؛ یعنی ایستادن در برابر برده‌پروری؛ یعنی ساختن جهان از دل آزادی؛ یعنی گذاشتن سنگ‌های کوچک کنار جوی؛ همان‌طور که پیرمرد روستا هر صبح سنگی کنار جوی می‌گذاشت تا مسیر آب را تغییر دهد.