👥 سخنرانی دکتر نعمت الله فاضلی با عنوان 🔻معلم اثربخش 🔹دوره جامع معلمی ✅ زمان: چهارشنبه ۴ شهر

👥 سخنرانی دکتر نعمت الله فاضلی با عنوان 🔻معلم اثربخش 🔹دوره جامع معلمی ✅ زمان: چهارشنبه ۴ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۶:۳۰ ✅ لینک شرکت در جلسه: https://meeting.atu.ac.ir/ch/anjoman-tarbiyati ‼️ از قسمت مهمان وارد شوید.📝 چگونه معلم شویم: درس هایی از سی سال معلمی من🔻نعمت الله فاضلی، ۴ شهریور ۱۴۰۵  ✅ همیشه برای من سخن‌گفتن از معلمی، نه یک کار حرفه‌ای، بلکه نوعی بازگشت به ریشه‌هاست؛ بازگشت به همان جایی که نخستین بار فهمیدم معلمی نه شغل است، نه مهارت، نه مجموعه‌ای از تکنیک‌ها، بلکه شکلِ زندگی است؛ همان چیزی که لودویگ ویتگنشتاین در نامه‌اش می‌گفت: «این کتاب من دو بخش دارد؛ بخشی که نوشته‌ام و بخشی که ننوشته‌ام، و برای فهم بخش نوشته‌شده باید بخش ننوشته را فهمید.» 🔻من نیز امروز از معلمی سخن می‌گویم، اما می‌دانم بخش بزرگی از آن را نمی‌توان گفت؛ بخش‌هایی که در سکوت، در تجربه، در زیست، در رنج و شادی، در مواجهه‌های روزمره شکل گرفته‌اند و تنها می‌توان به آن‌ها اشاره کرد، نه آنکه آن‌ها را شرح داد. 🔻در ایران امروز، اگر تجربهٔ معلمی را صد واحد بدانیم، شاید تنها یک واحدش را بتوان با صدای بلند گفت؛ اما همان یک واحد نیز بدون فهم آن نود و نه واحد ناگفتنی قابل فهم نیست.✅ معلمی برای من از همان آغاز، نه یک حرفه، بلکه یک form of life بود؛ همان مفهومی که ویتگنشتاین برای توضیح نسبت زبان و جهان به کار می‌برد. او می‌گفت معنا بیرون از بازی نیست؛ معنا در قواعد بازی است، در امکان‌ها و امتناع‌ها، در نسبت مهره‌ها با کل صفحهٔ شطرنج. 🔻معلمی نیز همین است؛ مجموعه‌ای از امکان‌ها و امتناع‌ها، مجموعه‌ای از مواجهه‌ها، مجموعه‌ای از نسبت‌ها. معلمی یک «چیز» نیست؛ یک «شیوهٔ بودن» است. 🔻ما معلمی نداریم؛ معلمی‌ها داریم. همان‌طور که انسان نداریم؛ انسان‌ها داریم. هر معلمی شکل خاص خود را می‌آفریند؛ همان‌طور که هر بازیگر تئاتر، حتی با یک متن واحد، اجرایی متفاوت دارد. معلمی اجراست؛ پرفورمنس است؛ شکل زندگی است.✅ این شکل زندگی برای من از دل سه جهان زیسته برآمد؛ سه جهانی که هرکدام نه فقط یک مرحلهٔ زندگی، بلکه یک لایهٔ هستی بودند. جهان نخست، جهان روستای مصلح آباد فراهان بود؛ جهانی که در آن گندم چیدن، گوسفندچرانی، آبیاری، خانه‌های کاه‌گلی، قصه‌های شبانهٔ مادر، و ضرب‌المثل‌هایی که پدر هنگام کار می‌گفت، همه بخشی از بدن من شدند. جهان دوم، جهان شهری تبریز و تهران بود؛ جهانی که در آن دانشگاه، کتاب، کلاس، خیابان‌های شلوغ، اتوبوس‌های دودآلود، و نخستین مواجهه با جهان مدرن، ذهن مرا شکل داد. جهان سوم، جهان کلان‌شهری لندن بود؛ جهانی که در آن فهمیدم جهان نه آن چیزی است که در ایران دیده‌ام، نه آن چیزی که در کتاب‌ها خوانده‌ام، بلکه چیزی است که در مواجههٔ بی‌واسطه با دیگری، با تفاوت، با تنوع، با آزادی، با دموکراسی، با گفت‌وگو، با دانشگاهی که استادش می‌گوید: «من را ریچارد صدا کن.»🔻این سه جهان، سه کلاس درس بودند؛ سه آزمایشگاه. هرکدام بخشی از شکل زندگی من را ساختند. وقتی در لندن استاد راهنمایم گفت: «من را با اسم کوچکم نه فامیلی ام، ریچارد صدا کن»، من فهمیدم وارد جهان دیگری شده‌ام؛ جهانی که در آن فاصلهٔ قدرت کم است، رابطهٔ استاد و دانشجو افقی است، و احترام نه در عنوان، بلکه در گفت‌وگوست. همان‌جا ضرب‌المثل انگلیسی را شنیدم: «When in Rome, do as Romans do.» و فهمیدم که باید گونه‌ای دیگر زندگی کنم؛ باید شکل زندگی‌ام را تغییر دهم؛ باید معلمی را از نو بیافرینم.✅ معلمی برای من از دل همین مقایسه‌ها شکل گرفت؛ مقایسهٔ جهان روستایی با جهان شهری، جهان شهری با جهان کلان‌شهری، جهان سنتی با جهان مدرن، جهان مدرن با جهان پست‌مدرن. مردم‌شناسی نیز همین است؛ علم مقایسهٔ شباهت‌ها و تفاوت‌های فرهنگی. ذهن من از همان آغاز معلمی، دائماً مقایسه می‌کرد؛ نه فقط درس‌ها را، بلکه خودم را، دانشجویانم را، کلاس را، دانشگاه را، جامعه را، زبان را، مفاهیم را. 🔻مقایسه فقط ابزار شناخت نیست؛ منبع انرژی عاطفی است. همان‌طور که در زبان و دانش عامه می گوییم و می دانیم که: «آدمیزاد با مقایسه زنده است؛ اگر مقایسه نکند، دلش می‌گیرد.» مقایسه دل را روشن می‌کند؛ ذهن را بیدار می‌کند؛ معلمی را زنده می‌کند.🔻وقتی در لندن بودم، فهمیدم که ورود به دانشگاه فقط ورود به برنامهٔ درسی نیست؛ ورود به شکل زندگی است. همان‌طور که جرج اورول می‌گفت: «وقتی وارد فرودگاه هیترو می‌شوی، برگ‌ها همه جا سبزند، اما اینجا سبزترند؛ سکه‌ها همه جا سنگین‌اند، اما اینجا سنگین‌ترند.» این «تر» همان مقایسه است؛ همان چیزی که ذهن را روشن می‌کند. 🔻در لندن فهمیدم که مباحثه و گفت‌وگو فقط تکنیک نیست؛ نتیجهٔ آزادی است. جایی که دانشجو گزینش نشده، استاد گزینش نشده، نهاد امنیتی در کلاس حضور ندارد، آنجا گفت‌وگو ممکن است. همان‌جا مقاله‌ای نوشتم: «مباحثه روشی برای تدریس در دانشگاه»؛ مقاله‌ای که از دل تجربهٔ زیسته برآمد، نه از دل نظریه.