#قیام_قبل_قایم در فقه شیعه مساله قیام و تشکیل دولت و جنگ‌ برای استقرار دولت شیعی بسیار چالش برانگیز است.آیا شیعه می تواند در زمان غیبت قیام کند؟ اگر بتواند قیام کند پس،فلسفه ی انتظار برای چیست؟ اگر شرایط تشکیل دولت فراهم باشد چرا شخص امام زمان عج تشریف نمی آورد ؟ اگر ما خودمان بتوانیم مقابل ظلم و ستم قیام کنیم و دولت کریمه تشکیل بدهیم دیگر چه نیازی به ظهور حضرت داریم؟همین دلایل سبب گردیده که در تاریخ و فقه شیعه اثنی عشری تشکیل دولت با چالش مشروعیت مواجه گردد.کلا در طول تاریخ شیعه دولت ها به عنوان جایر شناخته شده اند و علمای درباری با تعبیر وعاظ السلاطین منفور بودند.در روایات شیعه نیز قایم انحصار در حضرت دارد و هر کسی خود را قایم بداند طاغوت است.از جمله روایت صحیجه از ابوبصیر بنقل از امام صادق ع عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِيسَى عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْمُخْتَارِ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: كُلُّ رَايَةٍ تُرْفَعُ قَبْلَ قِيَامِ الْقَائِمِ فَصَاحِبُهَا طَاغُوتٌ يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.(کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۸، ص۲۹۵، ح ۴۵۲)تفسیر این روایت به عدم تشکیل دولت و رها کردن سرنوشت مردم و هرج و مرج و نا امنی و واگذار کردن قدرت به افراد نااهل و مخالفان و اجازه تشکیل دولت های ظلم و ستم و یا بی دولتی و آنارشیسم موجب انحطاط جامعه می شود.برای موشکافی این روایت باید به زمینه ی تاریخی آن بپرداریم . تحت چه شرایط تاریخی امام صادق ع این جمله را بیان فرمودند ؟ جواب درست این است که قیام در همه اعصار و امصار لازم و بل واجب است. مجاهد بر قاعد ارجحیت و افضلیت دارد. فضل الله المجاهدین علی ااقاعدین لکن قیام باید در طول قیام قایم باشد نه در عرض . بنی عباس در عرض قیام قایم بود و آخرش حکومت جباران تاریخ از کار درآمد.زمینه تاریخی روایت مزبور هم قیام بنی عباس علیه بنی امیه بود که دو تن از بنیانگذاران دولت عباسی بنام ها ی سفاح و منصور قیام خود را با شعار الرضا من آل محمد تبلیغ می کردند . این دو نفر دو نابغه سیاسی بودند و چون دیدند بدون مقبولیت شرعی کارشان پیش نمی رود دنبال مشروعیت سازی و جذب علویان و شیعیان بود که متاسفانه نیرنگ شان هم موثر واقع شد و بسباری از بنی هاشم و علویان به دنبال شان راه افتادند.یکی از این قیام ها قیام نفس زکیه فرزند عبدالله بن حسن مثنی است و عبدالله بن حسن مثنی گفت پسرش نفس زکیه همان قایم آل محمد ص است.امام صادق ع که خطر انحراف شیعه را دیدند با قیام مخالفت کردند و گفتگویی یین امام صادق ع و عبداله درگرفت که در آن مجلس عبداله از امام صادق ع خشمگین شدند .امام صادق ع فرمودند به عبدالله که بزرگ بنی هاشم بود فرمودند که اگر به قصد امر به معروف و نهی از منکر قیام کردی شما بزرگ مایی و همراهیت می کنیم ولی اگر به قصد قایم قیام کردی طاغوت است.عبدالله گفت همین نفس زکیه قایم است .امام صادق ع هم گفت پس طاغوت است.چون دارد در زمین سفاح و منصور بازی می کند.قابل ذکر است نفس زکیه یا انسان پاک در روایات شیعه یکی از رجال آخرالزمان و وزیر امام زمان عج و سیدی از نوادگان امام حسین ع است که قبل از ظهور حضرت قیام می کند و شهید می شود .نامش عبدالله است و ۱۴ روز قبل از قیام قایم در بین رکن و مقام کعبه شهید می شوند. عبدالله بن حسن هم از همین نام آخرالزمانی برای پسر خودش وام گرفتند.امام ع دست بر پشت آنها زد به عبدالله گفت که حکومت را این دو نفر می برند سفاح و منصور و کشته شدن فرزندانش ابراهیم و نفس زکیه را هم به عبدالله پیش بینی کردند و فرمودند هر دو پسرت کشته خواهند شد.با مداقه در این زمینه ی تاریخی متوجه می شویم که مقصود امام ع قیامی بوده که در عرض قیام قایم باشد ولی اگر قیام در طول قیام قایم و دعوت به زمینه سازی قایم باشد و کلا هر قیامی که برای امر به معروف و نهی از منکر باشد و برای تشکیل دولت عرفی و نظم و انتظام جامعه باشد که مانعی ندارد.کلا تشکیل دولت امری عرفی و جوششی اجتماعی است و اصلی ترین ضرورت برای هر جامعه تشکیل دولت است و شیخ انصاری در ابتدای کتاب مکاسب تشکیل دولت و حکومت را انواع مکاسب حلال می دانند.حالا اگر تشکیل دولت توسط فقیه هم باشد و کلا دولت فقهی توسط فقیه تشکیل بشود هم اشکالی ندارد . چطور است نظامیان با کودتا دولت تشکیل بدهند ولی فقیهان چنین حقی نداشته باشند؟اما در اینکه حکومت منحصر در مباشرت تشکیل توسط فقیه است یا خیر ؟ در فراز بعدی بدان می پردازیم.https://eitaa.com/drpounak