✅روایتی از تورم در سال گذشته و خرداد ۱۴۰۵🔸از سلطه مالی تا تشدید انتظارات تورمیروند صعودی تورم از او

✅روایتی از تورم در سال گذشته و خرداد ۱۴۰۵🔸از سلطه مالی تا تشدید انتظارات تورمیروند صعودی تورم از اواخر سال ۱۴۰۳ با تشدید سلطه مالی دولت، افزایش رشد نقدینگی، رشد نرخ ارز و افزایش نااطمینانی آغاز شد. در این دوره، تورم نقطه‌به‌نقطه به تدریج از تورم سالانه فاصله گرفت؛ پدیده‌ای که در تحلیل‌های اقتصادسنجی معمولاً نشانه افزایش شتاب تورمی و ورود شوک‌های جدید به سطح عمومی قیمت‌هاست.انتشار مفروضات بودجه ۱۴۰۵ و افزایش نرخ‌های ارزی رسمی نیز انتظارات تورمی را تقویت کرد. در اقتصادی مانند ایران که نرخ ارز نقش لنگر انتظارات تورمی را ایفا می‌کند، افزایش نااطمینانی ارزی باعث می‌شود خانوارها و بنگاه‌ها رفتار خود را پیش از وقوع کامل افزایش قیمت‌ها تغییر دهند.🔸حذف ارز ترجیحی؛ تخلیه شوک اولیه اما تداوم فشارهای ساختاریحذف ارز ترجیحی به ناچار در آذرماه ۱۴۰۴ یک شوک قیمتی قابل توجه ایجاد کرد که اثر آن در ماه‌های دی و بهمن ۱۴۰۴ با افزایش  تورم ماهانه نمایان شد. هرچند بخشی از این شوک طی چند ماه تخلیه شد، اما محدودیت‌های عرضه، هزینه بالای واردات مواد اولیه، رشد هزینه تولید و نااطمینانی همچنان فشارهای تورمی را حفظ کرده‌اند.🔸گسترش تورم به مناطق روستایی؛ فشار بیشتر بر رفاه خانواریکی از مهم‌ترین نکات گزارش خرداد، سه‌رقمی شدن تورم نقطه‌به‌نقطه مناطق روستایی (۱۰۸.۱ درصد) برای نخستین بار است که نشان می‌دهد فشار افزایش قیمت‌ها دیگر محدود به شهرها نیست.با توجه به سهم بالاتر مواد غذایی در سبد مصرفی خانوارهای روستایی و کم‌درآمد، افزایش قیمت کالاهای ضروری اثر رفاهی شدیدتری ایجاد می‌کند و باعث می‌شود احساس گرانی حتی بیش از شاخص کل تورم در جامعه تجربه شود.🔸نقدینگی؛ موتور پولی تورماز منظر عوامل پولی نیز شرایط قابل توجه است. نقدینگی در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به اسفند سال قبل رشد ۵۳.۳ درصدی و پایه پولی رشد ۶۱.۵ درصدی داشته است.تجربه اقتصادهای مختلف نشان می‌دهد تا زمانی که کسری بودجه بالا و تامین مالی دولت از منابع پولی وجود داشته باشد، کنترل پایدار تورم دشوار خواهد بود. این نرخ رشد نقدینگی محصول تامین مالی دولت از منابع پولی، رشد نرخ تسعیر دارایی های خارجی بانک مرکزی و وقوع دوجنگ تحمیلی در سال ۱۴۰۴ می باشد.🔸خوراکی‌ها؛ مرکز اصلی فشار تورمی خانواربررسی گروه‌های اصلی کالاها نشان می‌دهد بیشترین فشار همچنان از سمت خوراکی‌ها و کالاهای ضروری وارد می‌شود. تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات به ۱۳۴.۶ درصد رسیده، در حالی که تورم کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۶۴.۴ درصد بوده است.این اختلاف نشان می‌دهد بخش عمده فشار تورمی روی هزینه‌های روزمره خانوارها متمرکز شده است؛ بخشی که مستقیماً با رفاه و قدرت خرید ارتباط دارد.🔸تغییر ترکیب تورم خوراکی‌ها؛ از گوشت به میوه و خشکباردر خردادماه ترکیب تورم خوراکی‌ها تغییر کرد. در ماه‌های گذشته افزایش قیمت گوشت، لبنیات و کالاهای اساسی نقش پررنگ‌تری داشت، اما در خرداد میوه و خشکبار با تورم ماهانه ۱۳.۵ درصدی بیشترین رشد را ثبت کرد.بخشی از این افزایش معمولاً تحت تأثیر عوامل فصلی، رشد تقاضای مصرفی و محدودیت عرضه برخی محصولات رخ می‌دهد. همچنین سبزیجات و حبوبات پس از تورم منفی اردیبهشت، دوباره وارد مسیر افزایشی شدند که می‌تواند ناشی از تغییرات عرضه، هزینه تولید، حمل‌ونقل و نهاده‌های کشاورزی باشد.در مقابل، سرعت رشد قیمت برخی اقلام مانند گوشت، لبنیات و کالاهای اساسی نسبت به ماه‌های قبل کاهش یافته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخشی از شوک‌های اولیه قیمتی تخلیه شده، اما فشارهای ساختاری همچنان پابرجاست.🔸بازار خودرو؛ تعدیل انتظارات یا تغییر روند؟در بازار خودرو کاهش تورم ماهانه خرداد را می‌توان تا حدی تحت تأثیر تغییر انتظارات پس از اخبار مربوط به کاهش تنش‌ها و احتمال بهبود شرایط تجارت دانست.بخشی از تقاضای احتیاطی کاهش یافت و بازار وارد فاز رکودی شد؛ با این حال این موضوع فعلاً بیشتر یک تعدیل مقطعی محسوب می‌شود و برای تشخیص تغییر روند باید داده‌های ماه‌های آینده نیز بررسی شود.جمع بندیتورم فعلی اقتصاد ایران را نمی‌توان حاصل یک شوک منفرد دانست، بلکه نتیجه انباشت چندین عامل در بخش‌های مختلف اقتصاد است. تشدید کسری‌های مالی، محدودیت منابع ارزی، فشار بر تراز پرداخت‌ها، رشد بالای نقدینگی و افزایش انتظارات تورمی، همگی خود را در سطح عمومی قیمت‌ها نشان می‌دهند.کاهش تنش‌های سیاسی و بهبود انتظارات می‌تواند از شدت رشد قیمت‌ها بکاهد؛ زیرا تغییر چشم‌انداز آینده می‌تواند رفتار خانوارها و بنگاه‌ها را تعدیل کند.با این حال، تفاهم‌های سیاسی برای اثرگذاری پایدار نیازمند تداوم و تثبیت هستند. در صورت استمرار کاهش نااطمینانی، بهبود دسترسی ارزی، کنترل رشد نقدینگی توسط بانک مرکزی و هماهنگی سیاست مالی و پولی، امکان کاهش شتاب تورم وجود دارد.@eco_amiran