🎬 جلسه سی‌ونهم: فرانسیس فورد کوپولا؛ وقتی نور، شخصیت را لو می‌دهدخیلی‌ها نورپردازی را فقط برای روشن کردن صحنه می‌بینند.اما در سینمای حرفه‌ای، نور می‌تواند اطلاعاتی درباره شخصیت بدهد که خود شخصیت حاضر نیست بیان کند.یکی از استادان این نگاه، فرانسیس فورد کوپولا است.در آثار او، نور فقط زیبایی تصویر نیست؛ بخشی از روایت است.نور می‌تواند شخصیت را تقسیم کندفرض کن صورت یک شخصیت کاملاً روشن باشد.مخاطب همه چیز را می‌بیند.اما اگر نصف صورت در تاریکی قرار بگیرد، ناخودآگاه احساس می‌کنیم چیزی برای پنهان کردن وجود دارد.این به‌تنهایی داستان نمی‌سازد، اما می‌تواند حس ابهام، قدرت، خطر یا دوگانگی ایجاد کند.در فیلم The Godfather (پدرخوانده)، کوپولا و فیلمبردار اثر، گوردون ویلیس، به شکل بسیار حساب‌شده‌ای از سایه استفاده کردند.در بسیاری از نماها، چشم‌ها و بخش‌هایی از صورت شخصیت‌ها در تاریکی قرار می‌گیرد.این کار مخصوصاً درباره مایکل کورلئونه اهمیت پیدا می‌کند.هرچه مایکل بیشتر وارد دنیای قدرت و جنایت می‌شود، ظاهر بصری او نیز تغییر می‌کند.تاریکی فقط در محیط نیست؛ انگار آرام‌آرام وارد خود شخصیت می‌شود.یک نکته مهم درباره چشم‌هادر نورپردازی کلاسیک معمولاً تلاش می‌کنیم چشم بازیگر به‌خوبی دیده شود.اما گوردون ویلیس در The Godfather (پدرخوانده) عمداً در بعضی نماها چشم‌ها را در سایه قرار می‌دهد.چرا؟چون چشم‌ها یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباط احساسی هستند.وقتی آن‌ها را پنهان می‌کنی، خواندن شخصیت سخت‌تر می‌شود.در نتیجه مخاطب مجبور می‌شود از صدا، بدن، سکوت و رفتار او اطلاعات بگیرد.این دقیقاً همان چیزی است که برای یک شخصیت مرموز و قدرتمند لازم است.نورپردازی را از شخصیت شروع کنقبل از اینکه بگویی:«اینجا نور را از سمت راست بزن.»اول بپرس:«این شخصیت در این لحظه چه وضعیتی دارد؟»اگر شخصیت صادق است، شاید نور بازتر و واضح‌تر مناسب باشد.اگر چیزی را پنهان می‌کند، می‌توانی بخشی از صورت را در سایه قرار دهی.اگر شخصیت در حال فروپاشی است، شاید کاهش تدریجی نور یا تغییر کیفیت نور بتواند این تغییر را همراهی کند.البته هیچ قانون ثابتی وجود ندارد.مهم این است که انتخاب نور دلیل داشته باشد.کوپولا و تضاد نور و تاریکیدر Apocalypse Now (اینک آخرالزمان) نیز نور و تاریکی نقش مهمی در ساخت فضای روانی فیلم دارند.هرچه فیلم بیشتر وارد فضای جنگ، جنون و فروپاشی اخلاقی می‌شود، جهان تصویری نیز از واقعیت عادی فاصله می‌گیرد.نورهای غیرطبیعی، دود، آتش و سایه‌ها فقط دکور نیستند.آن‌ها بخشی از تجربه روانی شخصیت‌ها هستند.یک اشتباه رایجگاهی فیلمساز فکر می‌کند اگر تصویر را تاریک کند، تصویر سینمایی‌تر می‌شود.نه.تاریکی به‌خودی‌خود سینمایی نیست.اگر هیچ دلیل روایی یا زیبایی‌شناختی نداشته باشد، فقط یک تصویر کم‌نور ساخته‌ای.سؤال درست این نیست:«چطور تصویر را تاریک کنم؟»سؤال درست این است:«چرا این قسمت از تصویر باید دیده نشود؟»این تفاوت میان نورپردازی معمولی و نورپردازی روایی است.درس امروزیک کارگردان حرفه‌ای فقط تصمیم نمی‌گیرد چه چیزی دیده شود.گاهی مهم‌تر از آن تصمیم می‌گیرد:چه چیزی دیده نشود.سایه می‌تواند اطلاعات را از مخاطب پنهان کند.و چیزی که پنهان می‌کنی، گاهی از چیزی که نشان می‌دهی جذاب‌تر است.🎯 تمرین یک بازیگر را روبه‌روی دوربین قرار بده.یک قاب ثابت بگیر و همان شخصیت را در سه حالت نورپردازی کن:حالت اول:صورت کاملاً روشن.حالت دوم:یک طرف صورت روشن و طرف دیگر در سایه.حالت سوم:نور بسیار کم، به‌طوری که فقط بخش‌هایی از صورت دیده شود.بازیگر در هر سه تصویر هیچ دیالوگی نگوید و هیچ تغییری در بازی خود ایجاد نکند.سه تصویر را کنار هم بگذار.از چند نفر بپرس:«در هر تصویر چه برداشتی از شخصیت داشتی؟»بعد از آن‌ها نپرس کدام تصویر زیباتر است.بپرس:«کدام تصویر باعث شد بیشتر بخواهی درباره این آدم بدانـی؟»این دقیقاً همان نقطه‌ای است که نور از یک ابزار فنی، تبدیل به ابزار داستان‌گویی می‌شود.🎬 جلسه بعد:می‌رویم سراغ کریستوفر نولان و بازی او با زمان و ساختار روایت.با بررسی Memento (یادگاری)، The Prestige (پرستیژ) و Dunkirk (دانکرک) می‌بینیم چطور می‌توان زمان را از یک وسیله ساده برای تعریف داستان، به یکی از شخصیت‌های اصلی فیلم تبدیل کرد.@Educationdirector