🎬 جلسه بیست‌ویکم: آلفرد هیچکاک و تفاوتِ غافلگیری با تعلیقبیشتر فیلمسازان فکر می‌کنند اگر اتفاقی ناگ

🎬 جلسه بیست‌ویکم: آلفرد هیچکاک و تفاوتِ غافلگیری با تعلیقبیشتر فیلمسازان فکر می‌کنند اگر اتفاقی ناگهانی مخاطب را شوکه کند، یعنی صحنه موفق بوده است.اما آلفرد هیچکاک می‌گفت:«غافلگیری فقط چند ثانیه دوام دارد؛ تعلیق می‌تواند چند دقیقه مخاطب را روی لبه صندلی نگه دارد.»این تفاوت، یکی از مهم‌ترین رازهای سینمای اوست.فرض کنید دو نفر پشت یک میز نشسته‌اند و درباره موضوعی کاملاً معمولی صحبت می‌کنند.ناگهان بمبی که زیر میز کار گذاشته شده منفجر می‌شود.تماشاگر شوکه می‌شود، اما این شوک فقط چند ثانیه طول می‌کشد.حالا همان صحنه را تصور کنید، با یک تفاوت:در ابتدای سکانس، مخاطب می‌بیند که بمبی زیر میز قرار دارد و تا سه دقیقه دیگر منفجر می‌شود.اما شخصیت‌ها هیچ اطلاعی ندارند و همچنان مشغول گفت‌وگو هستند.این بار هر ثانیه از گفت‌وگو پر از تنش است، چون تماشاگر چیزی را می‌داند که شخصیت‌ها نمی‌دانند.این همان تعلیق است.در فیلم Sabotage ، هیچکاک از همین اصل استفاده می‌کند.تماشاگر از وجود یک بمب خبر دارد، اما شخصیت اصلی از آن بی‌اطلاع است.همین آگاهی، هر لحظه را پر از اضطراب می‌کند.نمونه‌ای دیگر را در Rear Window می‌بینیم.شخصیت اصلی فقط از پنجره آپارتمانش همسایه‌ها را تماشا می‌کند.در ظاهر اتفاق خاصی نمی‌افتد، اما چون مخاطب هم همراه او در حال کشف حقیقت است، کوچک‌ترین حرکت در قاب می‌تواند تنش ایجاد کند.یکی دیگر از ویژگی‌های هیچکاک این بود که اطلاعات را کنترل می‌کرد.نه همه چیز را از مخاطب پنهان می‌کرد و نه همه چیز را یکجا نشان می‌داد.او دقیقاً می‌دانست هر اطلاعات، در چه لحظه‌ای باید آشکار شود تا بیشترین اثر را داشته باشد.درس مهموقتی می‌خواهی صحنه‌ای پرتنش بسازی، از خودت بپرس:«مخاطب چه چیزی را می‌داند که شخصیت هنوز از آن خبر ندارد؟»اگر پاسخ خوبی برای این سؤال پیدا کنی، احتمالاً تعلیق را درست ساخته‌ای.🎯 تمرین یک صحنه یک دقیقه‌ای طراحی کن.قوانین:- دو شخصیت در حال گفت‌وگو باشند.- قبل از شروع گفت‌وگو، مخاطب چیزی مهم را ببیند که شخصیت‌ها از آن بی‌خبرند.- هیچ اتفاق ناگهانی رخ ندهد.- تمام تنش باید از همین اختلاف اطلاعات ایجاد شود.بعد از نمایش فیلم، از مخاطب بپرس:«در طول صحنه بیشتر منتظر چه اتفاقی بودی؟»اگر پاسخ او نشان دهد که در تمام مدت نگران شخصیت‌ها بوده، یعنی تعلیق را درست ساخته‌ای.🎬 جلسه بعد:کارگردانی که با دقت وسواس‌گونه در قاب‌بندی، حرکت بازیگران و تعداد برداشت‌ها، صحنه‌هایی می‌سازد که در ظاهر ساده‌اند اما از نظر روانی تأثیر عمیقی بر تماشاگر می‌گذارند.@Educationdirector