🎬 جلسه چهل‌وسوم: وونگ کار-وای؛ وقتی «زمان» را با تصویر احساس می‌کنیمتا اینجا درباره این صحبت کردیم که دوربین چگونه می‌تواند وارد ذهن شخصیت شود.اما امروز می‌خواهیم یک قدم جلوتر برویم:چطور می‌شود خودِ حسِ گذشت زمان، دلتنگی و خاطره را به تصویر تبدیل کرد؟برای این درس، یکی از بهترین نمونه‌ها وونگ کار-وای است.فیلمسازی که به‌جای اینکه همیشه احساسات را توضیح بدهد، کاری می‌کند مخاطب آن‌ها را حس کند.تصویر لازم نیست همیشه تمیز و کامل باشددر بسیاری از فیلم‌های امروزی، فیلمبردار تلاش می‌کند تصویر کاملاً واضح، تمیز و کنترل‌شده باشد.اما وونگ کار-وای گاهی دقیقاً خلاف این مسیر حرکت می‌کند.حرکت آدم‌ها، نورهای شهری، انعکاس شیشه‌ها، تاریکی، رنگ و حتی تاریِ ناشی از حرکت می‌توانند بخشی از زبان فیلم شوند.در سینمای او، تصویر همیشه قرار نیست واقعیت را دقیق ثبت کند.گاهی باید احساس شخصیت نسبت به واقعیت را ثبت کند.In the Mood for Love؛ داستانی که با فاصله روایت می‌شوددر فیلم In the Mood for Love (در حال‌وهوای عشق)، دو شخصیت اصلی به یکدیگر نزدیک می‌شوند، اما فیلم دائماً میان آن‌ها فاصله ایجاد می‌کند.راهروها، درها، دیوارها، چارچوب‌ها و فضای محدود خانه‌ها، مرتب بین شخصیت‌ها قرار می‌گیرند.انگار جهان فیلم اجازه نمی‌دهد این دو نفر به‌سادگی به هم برسند.اینجا یک نکته بسیار مهم وجود دارد:مانع همیشه نباید یک شخصیت شرور باشد.گاهی خودِ فضا می‌تواند مانع رابطه شود.تکرار؛ ابزاری برای نشان دادن زمانوونگ کار-وای از تکرار هم بسیار هوشمندانه استفاده می‌کند.مثلاً یک مسیر، یک راهرو یا یک حرکت روزمره می‌تواند چند بار دیده شود.اما هر بار، احساس مخاطب نسبت به آن تغییر می‌کند.چرا؟چون شخصیت همان آدم قبلی نیست.اتفاقات درونی شخصیت تغییر کرده‌اند، حتی اگر محیط تقریباً همان باشد.این تکنیک برای نشان دادن دلتنگی، انتظار و زندگی روزمره فوق‌العاده است.رنگ هم می‌تواند شخصیت داشته باشددر فیلم In the Mood for Love (در حال‌وهوای عشق)، رنگ‌های گرم، نورهای محدود و لباس‌های شخصیت‌ها نقش مهمی در ساخت فضای احساسی فیلم دارند.لباس‌ها فقط پوشش نیستند.دیوارها فقط پس‌زمینه نیستند.چراغ‌ها فقط برای روشن کردن صحنه نیستند.همه این‌ها در کنار هم یک حس واحد می‌سازند.به همین دلیل وقتی فیلم را می‌بینی، حتی بدون اینکه درباره نور و رنگ فکر کنی، فضای آن را احساس می‌کنی.یک تفاوت مهم با کارگردانی معمولیفرض کن شخصیت تو هر روز ساعت هشت صبح از خانه بیرون می‌رود.در یک فیلم معمولی شاید یک بار این اتفاق را نشان بدهی و تمام.اما اگر هدف تو نشان دادن انتظار، تکرار و فرسودگی عاطفی باشد، می‌توانی همین حرکت را چند بار تکرار کنی.روز اول.روز پنجم.روز بیستم.اما هر بار یک چیز کوچک را تغییر بده:حرکت شخصیت.نور.لباس.موسیقی.فاصله دوربین.یا حتی مدت زمانی که او در قاب می‌ماند.در پایان، مخاطب بدون اینکه کسی بگوید «زمان زیادی گذشته»، این را احساس می‌کند.تکنیک مهم امروز: «روایت با جزئیات تکرارشونده»یک شیء را در فیلم انتخاب کن.مثلاً:یک فنجان.یک ساعت.یک صندلی خالی.یک پنجره.یک چراغ.هر بار که این شیء را نشان می‌دهی، شرایط شخصیت را کمی تغییر بده.کم‌کم آن شیء تبدیل به نشانه‌ای از وضعیت روحی شخصیت می‌شود.این کار باعث می‌شود فیلم تو صاحب زبان شخصی شود.درس کلیدیگاهی کارگردان بیش از حد دنبال اتفاقات بزرگ می‌گردد.قتل.دعوا.گریه.انفجار.افشاگری.اما سینما می‌تواند درباره چیزی بسیار ساده‌تر باشد:یک نفر که هر روز منتظر کسی است که شاید هیچ‌وقت نیاید.اگر بتوانی این انتظار را بدون توضیح به مخاطب منتقل کنی، در واقع داری سینما می‌سازی.احساس را توضیح نده؛ برایش فرم پیدا کن.🎯 تمرین یک شخصیت طراحی کن که منتظر یک نفر است.اما آن فرد هیچ‌وقت در فیلم دیده نمی‌شود.صحنه را در سه زمان مختلف بساز:روز اول:شخصیت هنوز امیدوار است.روز دهم:انتظار برایش عادی شده.روز سی‌ام:دیگر تقریباً امیدی ندارد.هیچ دیالوگی درباره انتظار نوشته نشود.از همان لوکیشن استفاده کن.یک شیء ثابت هم انتخاب کن؛ مثلاً یک صندلی خالی یا یک پنجره.در هر سه بخش، همان شیء را در قاب داشته باش.اما با تغییر نور، فاصله دوربین، میزانسن، حرکت و بازی، کاری کن که معنای آن شیء تغییر کند.بعد هر سه قسمت را پشت سر هم ببین.اگر مخاطب بدون اینکه بداند «سی روز گذشته» این تغییر را احساس کرد، یعنی توانسته‌ای زمان و احساس را با تصویر روایت کنی.یک چالش برای فیلمسازهای کانالهمین تمرین را درباره یک مسئله اجتماعی اجرا کن.مثلاً:شخصیتی را نشان بده که هر روز به یک مکان مشخص می‌آید و منتظر بازگشت کسی است.💢ادامه در کامنت💢