شفافیت و رسانهنویسنده: کورش بهشتیمدت مطالعه: ۱۴۵ ثانیهشفافیت در لغت، ماهیتی است که با نور و خواص فیز

شفافیت و رسانهنویسنده: کورش بهشتیمدت مطالعه: ۱۴۵ ثانیهشفافیت در لغت، ماهیتی است که با نور و خواص فیزیکی ماده در ارتباط است. با این حال، در چند دهه اخیر، شفافیت بیش از آنکه مفهوم و موضوعی فیزیکی و مادی را برساند، موضوع و مفهومی است که دارای بار و جنبه حقوقی و سیاسی است. اغلب مردم ممکن است، با فرمولها و شاخص های فیزیکی شفافیت آشنایی چندانی نداشته باشند اما ممکن است، در مورد شفافیت سیاسی و نظایر آن سخن بگویند. این مفهوم پیشتر و بیشتر از آنکه با ریشه هایی از علوم انسانی پا در حوزه های سیاسی و مدیریتی گذاشته باشد، از حوزه های هنری نشات گرفته است. به عنوان مثال، موزه ژرژ پمپدو در فرانسه که با معماری عجیب و خاص خود، نماد شفافیت خواهی جامعه فرانسه است، قدمتی بسیار بیشتر از شاخص جهانی شفافیت دارد. همین امر باعث شده است. موضوعات شفافیت راه درستی را در پیش نگیرد و مسیری انحرافی را طی کند که موضوع این مقاله است. حوزه هنر و رسانه، در طی دهه های اخیر از مدعیان اصلی شفافیت بوده است اما جالب است که دقیقاً همین حوزه از هیچ نوع شفافیتی برخوردار نیست. چند وقت پیش، در مورد کانال «خبر فوری» برایم ابهامی پیش آمده بود وقتی بررسی کردم متوجه شدم این یک گروه رسانه ای است و بیش از ۱۶ عنوان رسانه را در قالب های مختلف شامل می شود، و مرکز آن در مشهد است. اما جالب است که به هیچ عنوان نمی توانید پیدا کنید که مدیر مسئول و صاحب امتیاز این رسانه ها چه اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند. امروز نیز وقتی خواستم، در مورد سایت کاماپرس بررسی انجام دهم با همین ابهام روبرو شدم و هیچ منبعی در خصوص این اطلاعات پیدا نکردم. جالب است که ذکر اطلاعات دفتر مرکزی، مدیر مسئول، دبیر و صاحب امتیاز نشریات، حداقل از ۷۰، ۸۰ سال پیش اجباری است و بنده به عنوان یک فعال رسانه ای اعلام می کنم، حداقل ۱۵ سال است، همه رسانه های مجازی مکلف به ثبت در سامانه های وزارت ارشاد می باشند. علاوه بر آن، ابزار ها، کانالها و سایت‌هایی که کسب درآمد می کنند، مکلف به فرایند سخت تر کسب مجوزهای مختلف و اینماد هم هستند. اگر این گام اول شفافیت در رسانه ها برداشته شود، ما می توانیم، سراغ گام دوم برویم: « میزان درآمد و هزینه رسانه ها چقدر است؟ و از کجا حاصل می شود؟ و کجا هزینه می شود؟» و البته گام سوم که:«مطالب آنها چگونه و بر اساس چه ضوابطی تهیه می شود؟ و چه کدهای اخلاقی بر آن حاکم است؟»رسانه ای که خودش در این سه گام، مشکلات بسیار اساسی دارد، امروز داعیه دار طلبکاری شفافیت است. در این اثنای طلبکاری پیگیر مواردی نظیر درج حقوق و دریافتی تک تک کارکنان دولت هستند.اقدامی که بیش از آنکه شفافیت جامعه را بالا ببرد، قیمت فساد را برای عوامل بیرون سازمان پایین می آورد و نه تنها به مفسدان داخلی بلکه به دشمنان خارجی گرای خرابکاری می دهد. حوزه هنر و رسانه که هیچ شفافیتی ندارد و بسیار مسئله دار است، یکی از اقشار مرفه، رانت خوار و در عین حال طلبکار جامعه فعلی ماست. باید مشخص باشد که فیلمی که فروش گیشه آن فلان قدر است و تبلیغات آن بهمان، چطور به عوامل خودش چند برابر آن عواید پرداخت می کند. باید مشخص شود کسانی که (دولتی یا غیر دولتی) اسپانسر یک فیلم، رسانه، موسیقی، ... هستند، بر چه اساسی و چقدر هزینه کرده اند؟ و نفع و قصد و تکلیف آنها واقعاً چه بوده است؟ موضوعی که می دانم، در چند سال اخیر از بحث های حاشیه ای داغ جشنواره ها نیز بوده است و البته یک موضوع جدی در اقتصاد هنر و اقتصاد رسانه نیز می باشد. این ابهامات دایمی و جدی باعث شده اند ما هیچ پیشرفت مهم و جدی نیز در مباحث دانشی و فنی اقتصاد هنر و رسانه هم نداشته باشیم. نمی شود، مدعیان شفافیت، خودشان مظهر عدم شفافیت باشند. https://t.me/eghtesadherfei