مالیات، تابعیت و اقامت- قسمت اولنویسنده: کورش بهشتی گرمیمدت مطالعه: ۱۴۵ ثانیه می توان گفت در همه کشو

مالیات، تابعیت و اقامت- قسمت اولنویسنده: کورش بهشتی گرمیمدت مطالعه: ۱۴۵ ثانیه می توان گفت در همه کشورها تعدادی اتباع خارجی، (اعم از افراد و موسسات ساکن) اقامت دارند و تعدادی نیز از افراد و موسسات آنها در کشورهای خارجی اقامت دارند. موضوع اخذ مالیات از این دو گروه، موضوع مهمی است که در سطح علمی و رسانه ای نیز می تواند جالب باشد. این موضوع گاهی باعث تنش های سیاسی بین کشورها هم شده است. مثلاً زمان ژنرال دوگل، وقتی دولت موناکو خواست از سرمایه گذاران خارجی مالیات بگیرد این به یک تنش بزرگ سیاسی بین موناکو و فرانسه تبدیل شد. با این حال به نظر می رسد، کمتر به این مهم پرداخته شده است. در این مقاله سعی می کنیم، به این موضوع نگاه عمیق تری داشته باشیم.در علم اقتصاد و نظریه های مالیاتی چند اصل و نظریه بنیادین در تعلق مالیات بر خارجی‌ها وجود دارد:نظریه منفعت (Benefit Theory)： کشور میزبان به خاطر ارائه خدمات عمومی (امنیت، زیرساخت، بازار) به شرکت خارجی، حق دارد از آن مالیات بگیرد، حتی اگر شعبه فیزیکی نداشته باشد.نظریه وفاداری اقتصادی (Economic Allegiance)： مالیات باید به کشوری تعلق گیرد که فعالیت اقتصادی با آن بیشترین پیوند را دارد. بر این اساس، کشور مبدأ (محل کسب درآمد) بر درآمدهای محلی و کشور اقامتگاه بر درآمدهای جهانی مؤدی حق مالیات دارند.اصل منبع یا سرزمین(Source-based)： می‌گوید درآمد هر جا که ایجاد شود، همان کشور باید مالیات بگیرد. کشورهای درحال‌توسعه به این اصل علاقه دارند.اصل اقامتگاه (Residence-based)： این اصل می‌گوید، کشور محل اقامت مؤدی (شرکت یا شخص)، باید بر کل درآمد جهانی او مالیات وضع کند. کشورهای توسعه‌یافته معمولاً این اصل را ترجیح می‌دهند.در عمل، کشورها از این اصول به صورت ترکیبی استفاده می‌کنند.همچنین تعلق مالیات بر درآمد اشخاص خارجی تابع برخی قواعد و چارچوب‌های حقوقی کلیدی به شرح ذیل می باشد: ارتباط مالیاتی (Nexus) و مؤسسه دائمی (PE)： کشور میزبان تنها زمانی می‌تواند از شرکت خارجی مالیات بگیرد که آن شرکت دارای مؤسسه دائمی (یعنی دفتر، کارخانه یا نمایندگی ثابت) در آن کشور باشد. این قاعده اصلی‌ترین شرط حقوقی است.موافقت‌نامه‌های اجتناب از مالیات مضاعف (Double Taxation Agreements - DTA)： این پیمان‌های دوجانبه، حق مالیات بین دو کشور را تقسیم می‌کنند و برای جلوگیری از دوبرابر مالیات شدن، دو روش اصلی دارند: روش اعتبار مالیاتی (کسر مالیات پرداختی از بدهی مالیاتی کشور مقیم) و روش معافیت (معاف کردن کامل آن درآمد در کشور مقیم).اصل عدم تبعیض (Non-discrimination): کشورها نباید بین سرمایه‌گذار داخلی و خارجی در قوانین مالیاتی تبعیض قائل شوند.اصل مالیات واحد یا تک‌نرخی (Single Tax Principle)： هر درآمد بین‌المللی باید دقیقاً یک بار مالیات بدهد (نه بیشتر و نه کمتر).پروژه فرسایش پایه مالیاتی و انتقال سود (BEPS) و نرخ حداقل مالیات جهانی： برای مقابله با فرار مالیاتی شرکت‌های فراملی، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) طرحی به نام BEPS ارائه داده که شامل تعیین نرخ حداقل مالیات جهانی برای شرکت‌ها و سخت‌گیری در تعریف مؤسسه دائمی است.دو مدل مرجع در قراردادهای مالیاتی: کشورها معمولاً از دو مدل استفاده می‌کنند: مدل OECD که به نفع کشور اقامتگاه (توسعه‌یافته) است، و مدل سازمان ملل (UN) که به کشور مبدأ (درحال‌توسعه) حق مالیات بیشتری می‌دهد (مثلاً در تعریف موسسه دائمی و نرخ مالیات بر سود سهام و بهره).همانطور که در بالا اشاره شد در سال (۱۹۶۲) مالیات بر اتباع خارجی باعث بروز تنش سیاسی بین فرانسه و موناکو شد. در این ماجرا، ژنرال دوگل معتقد بود که شرکت‌ها و ثروتمندان فرانسوی با نقل‌مکان به موناکو (که مالیات بر درآمد نداشت)، از حق مالیات فرانسه فرار می‌کنند. این اختلاف، برخورد دو اصل اقامتگاه (فرانسه) و منبع (موناکو) بود و بحث رقابت مالیاتی مضر را به چالش کشید. فرانسه با تهدیدات مختلف از جمله لغو امتیازات گمرکی، موناکو را مجبور کرد که مالیات فرانسه را بر درآمد اتباع فرانسوی ساکن موناکو اعمال کند؛ یعنی در عمل، اصل اقامتگاه پیروز شد.ادامه دارد... https://t.me/eghtesadherfei