برابری قدرت خرید، بالاسا-ساموئلسون و لیندرنویسنده: کورش بهشتی گرمیمدت مطالعه: اگر بخواهم بگویم مردم ایران این روز ها، روزهای سختی می گذرانند، قطعا حرف مفتی زده ام، چرا که مردم ایران سالها و حتی قرنهاست که شرایط سختی را می گذرانند. نمی خواهم به بحث هایی نظیر دستمزد #حداقل_معیشت ورود پیدا کنم و فقط با یک مثال می خواهم به اصل هدف مقاله ورود کنم. مردم ایران از حدود ۸ میلیون حیوان خانگی نگهداری می کنند و با توجه به اینکه ایران ۲۶ میلیون خانواده دارد، نسبت #حیوان_خانگی به خانوار در ایران حدود ۳۰ درصد است که فقط ۸ درصد پایین تر از اروپاست. این مردم نمی تواند ادعای فقر کند، اما قطعاً اوضاع مساعدی ندارد! چرا؟ عرض می کنم:آمار های مختلف نشان می دهد، مردم ایران از نظر هوش و #سواد_مالی رتبه بسیار نامناسبی دارند برخی آمارها رتبه بالای ۱۴۰ را نشان می دهد و برخی از نمره نصف میانگین جهانی حکایت دارد، .... و همین موضوع حداقل در ۸۰ سال اخیر در تعیین وضعیت ایرانیان نقش مهمی داشته است. اما باز میران هوش و سواد مالی عامه مردم، موضوع این مقاله نیست. ضعف اصلی، هوش و سواد مالی متخصصین، مدیران، سرمایه داران عمده، اصحاب رسانه و سیاستمداران کشور است. رابطه برابری قدرت خرید، یکی از اهرم های شبه علمی بوده است که در دو دهه اخیر از آن برای تخریب جایگاه ارز ملی کشور و افزایش نرخ ارزهای خارجی و نهایت ایجاد وضع آشفته در اقتصاد کشور استفاده شده است. آنطور گسترده و مطمئن از این قاعده در ایران استفاده می شود که انگار فقط مردم ایران هستند که از وجود چنین قاعده ای در اقتصاد مطلع هستند. در بازار ارز و بازار پول روابط متعددی وجود دارند که برابری قدرت خرید (PPP) (که عنوان می کند بین سطح قیمت های کشورها و نرخ ارز ارتباط وجود دارد ) فقط یکی از آنهاست.رابطه دیگر، قاعده Pass Through می باشد که نشان می دهد تورم و سطح قیمتهای داخلی چقدر از نرخ ارزهای خارجی تاثیر می پذیرد. و قاعده مارشال_لرنر که مشخص می کند تاثیر دو نیروی بالا در مجموع چگونه تجارت خارجی کشور را متاثر می نماید. و متأسفانه در سالهای اخیر بدون لحاظ این قاعده، تلاش شده وانمود شود افزایش نرخ ارز به نفع تولید و صادرات کشور است. اما گذشته از این که برابری قدرت خرید تصریح های ریاضی متنوعی دارد که هر کدام اشعار متفاوتی دارد، مدلها و نظریه های ضد سیاست تضعیف پول ملی به موارد فوق محدود نمی شود. امروز مقاله ای در مورد کارهای علمی برجسته #پل_ساموئلسون می خواندم به قاعده #بالاسا_ساموئلسون برخورد کردم. این قاعده که در دهه ۱۹۶۰ میلادی ارائه شده است، بیان می کند که کشورهایی که به نسبت نرخ رشد بهره وری بالاتری دارند، می توانند، قیمت های بالاتری داشته و این افزایش قیمتهای داخلی، حتی ارز ملی انها را تقویت نماید. دقیقاً چیزی که در مورد کشور های توسعه یافته در اروپا، آسیا و آمریکای شمالی. مدل و قاعده دیگر، قاعده لیندر است. بر خلاف مدلهای سنتی تجارت بین الملل که از فرض رقابت کامل و کالای همگن استفاده می کنند، مدل لیندر از فروض رقابت انحصاری و کالای غیر همگن و متنوع استفاده می کند. در مدل لیندر بر خلاف مدل های ریکاردویی، تجارت به صورت درون صنعتی و برای کالای مشابه رخ می دهد. در مدل لیندر، هر چه درآمد سرانه کشورها به هم نزدیک باشد حجم تجارت بالاتر خواهد بود و این مدل در توضیح تجارت بین الملل بعد از جنگ جهانی موفق تر بوده است. از سایر انواع مدلها و نظریه ها که صرف نظر کنیم همین موارد اثبات می کند که نباید به بهانه هایی نظیر توسعه صادرات، ارز ملی خود را تخریب کنیم. https://t.me/eghtesadherfei