🔴 از تاب‌آوری تا فرسایش ساختاری👤 دکتر بهروز‌ هادی‌زنوز✍️ تحریم‌های طولانی‌مدت به عاملی ساختاری در اقتصاد ایران تبدیل شده‌اند که اثرات تخریبی آن‌ها ناشی از همزمانی فشارهای خارجی با ضعف‌های نهادی، تعدد مراکز تصمیم‌گیری، کسری بودجه، ناکارآمدی سیاست خارجی و فرسایش سرمایه اجتماعی است. ✍️ این وضعیت اقتصاد را از صادرات رسمی و شفاف به سمت سازوکارهای غیررسمی، پرهزینه و کم‌بازده سوق داده است.✍️ پیامدهای این روند در چند محور اصلی نمایان است:۱. کاهش درآمدهای نفتی و انزوای مالی: فروش نفت با تخفیف‌های سنگین، هزینه‌های مبادله بالا و اتکا به خریداران محدود، به همراه قطع ارتباط با شبکه بانکی جهانی، بسترساز گسترش رانت، فساد و سلطه نهادهای شبه‌دولتی شده است.۲. فرسایش تولید و بحران انرژی: ناتوانی در جذب سرمایه و فناوری، بهره‌وری و رقابت‌پذیری را کاهش داده است. به‌رغم داشتن منابع عظیم، بخش انرژی با قطعی برق و کمبود گاز روبه‌روست.۳. آسیب‌های اجتماعی و نهادی: تورم مزمن و نااطمینانی، طبقه متوسط و سرمایه انسانی را تضعیف کرده، افق برنامه‌ریزی را کوتاه‌تر ساخته و شکاف دولت-ملت را افزایش داده است.✍️ اگرچه ایران ظرفیت‌هایی چون بازار بزرگ، موقعیت ژئوپلیتیک و نیروی انسانی متخصص دارد، اما این عوامل تنها به «تاب‌آوری برای بقا» انجامیده‌اند، نه «تاب‌آوری توسعه‌گرا». ✍️ عبور از این بحران نیازمند اصلاحات عمیق ساختاری (اصلاح نظام بانکی، شفافیت، واقعی‌سازی قیمت انرژی و مهار کسری بودجه)، تنش‌زدایی در سیاست خارجی و پیوند با بازارهای جهانی است؛ اصلاحاتی که با مانع جدی «ذی‌نفعان اقتصاد تحریمی» روبه‌روست. ✍️ در نهایت، تداوم وضع موجود بدون بازسازی نهادی و رقابت‌پذیری، تاب‌آوری را به فرسایش ساختاری بدل خواهد کرد. 🔵 کانال با اساتید اقتصاد