آنچه ارجاعات بیرون‌متنی را مبدل به بایسته‌ای شایسته کرده در متون معاصر، ارتباط بینامتنی به منزله‌ی ا

آنچه ارجاعات بیرون‌متنی را مبدل به بایسته‌ای شایسته کرده در متون معاصر، ارتباط بینامتنی به منزله‌ی ایجاد حس نوستالژی مخاطب است و از طرفی بهره گرفتن از آنچه قبلا خلق شده و یا اتفاق افتاده و تاثیر خود را در افکارعمومی برجای گذاشته و می‌تواند در راستای تحقق اندیشه‌های مولف به کار رود و به نوعی به کمک شاعر بیاید برای انتقال عاطفی مفاهیم.در ادامه چند نمونه از ارجاعات بیرون متنی شعر طهرون را مرور خواهیم کرد، البته لازم به ذکر است که ارجاعات بیرون‌متنی به آثار هنری (شعر و سینما) دلالت‌های سیاسی اجتماعی هم دارد و بی نیاز از توضیح است.ارجاعات سیاسی اجتماعی:شهرنو، کوی دانشگاه، …دیوار سفارت، شعبون جعفری و…ارجاعات هنری:نازلی، دشنه در دیس، خنزرپنزری، پری‌ها، کندو، قیصر، سوته دلان، قمر خانم، صبر ایوب یساری و…سوزن به سوزن صفحه‌هاتو خش گرفتهجای قمرخانومتو مهوش گرفتهبا دشنه چسبیدن به دیوار سفارتفالوده‌خورهای شب شمس العمارتدلخونم از نامردی دوروبری‌هاتاز پاچه‌ورکش‌های شعبون جعفری‌هاتهرقدر سر داری همونقدر دار داریدلبر که جان فرسود از او بسیار داری۳_اشاره به اماکن‌ تاریخی و محله‌های تهران: سنگلج، باغشاه، شمس العماره، شهر نو، دانشگاه(تهران)، لاله زار، شوش و تجریش تنها اماکن تاریخی و محله‌های تهران است که در این شعر از آنها نام برده شده و هر یک به واسطه‌ی پیشینه‌ی تاریخی و سیاسی و اجتماعی که دارند خیلی بیشتر از هجاهای اشغال شده در این شعر نقش‌آفرینی کرده و ناگفته‌های فراوانی را گفته‌اند، اما با توجه به بسامد بالای این اماکنِ با پشتوانه‌، و محله‌ها و خیابان‌ها و میدان‌ها‌ی پرماجرای این شهر، افشاری در پرداختن به آنها گویی کم‌کاری کرده. نوعی کم‌کاری عامدانه، شاید به خاطر ترس از اطناب و زیاده گویی. معتقدم در چنین آثاری که رسالتی تاریخی در روایت‌گری بر دوش دارند، اطناب آخرین موضوعی‌ست که باید به آن پرداخت و می‌شد برای بیشتر ادا شدن حق مطلب این ظرفیت‌ها بیش‌تر مورد توجه شاعر باشد: از سنگلج تا حوض باغشاه زخمیاز شهر نو تا کوی دانشگاه زخمیباج و خراج کافه‌های لاله‌زارتشد مفت چنگ هیپیای توبه کارت۴_توصیف‌های روایت‌گرنگاه شاعرانه به گذران عمر در اقشار مختلف تهران و به تصویرکشیدن اتفاقات و گاه آسیب‌های اجتماعی به زبان شعر. از عرق خوری و چاقو کشی تا سیگارهای خاموش شده بر کف آسفالت‌های این شهر و سرنگ‌های افتاده در گوشه و کنار پل‌ها و خیابان‌ها:چندتا قناری کوچه‌هاتو بو کشیدهچندتا عرق‌خور تو شبت چاقو کشیدهچندتا نفس‌کش قصه‌هاتو گوش کردهرو پوستت سیگارشو خاموش کردهلولی ملولی پیچ و واپیچات تنگهاز شوش تا تجریش هر گوشه‌ات سرنگهاز بگیر و ببندها و حبس و زندانی‌هایش تا قتل و کشتار شاعران و نویسندگانش، از قتل میرزاده عشقی تا کشته شدن محمد مختاری و جعفر پوینده و بکتاش آبتین را می‌توان پشت این کلمات جستجو کرد:تا بوده نفرین ندامتگاه بودیهرکی به هرکی های شیخ و شاه بودیبشمار چندتا بید مجنونت رو کشتنچندتا غزل چندتا غزل‌خونت رو کشتناز آلودگی‌های شدید منجر به مرگ شهروندانش تا ترافیک‌های سنگین شرق و غربش، از تابوت‌های چرخدارش (خودروها) تا گورخوابی و جمع آوری ضایعات کودکان و جوانانش، از شایعات فراوانش تا بمباران اطلاعاتی رسانه‌هایش در عصر ارتباطات:کی نوچه‌هاش و واسه مرگت تیغ کردهکی این هوارو تو رگت تزریق کردهبو می‌کشم تنهایی پس‌کوچه‌هاتوبوی ذغال سنگ ماشین دودیاتوتو شرق و غربت راه‌بندون بیشمارهمهمونی تابوت‌های چرخدارهصبح خروس‌خون گورخواب ضایعاتیتا بوق سگ بازار داغ شایعاتیدر پایان خالی از لطف نیست که از همراهی بی‌نظیر اشکان مرادی موزیسین خوب و کمانچه‌تبار روزگارمان نیز یادی کنیم و به این همه خوش‌سلیقگی و شناخت صحیح از اقلیم موسیقایی او ارج بنهیم، که با سازبندی هوشمندانه و تنظیمی خلوت اما عمیق در رسایی و زیبایی این اثر نقش بسزایی داشته و حتی در بخشی از این دکلمه با ایجاد فضایی نوستالژیک که موسیقی روحوضی و ریتمیک تهران قدیم را به ذهن متبادر می‌کند روح واژگان را به سماعی طهرونی در آوردهطهرون شب آویزت شب‌آوازت رو ایولکفتر پرونای دغل‌بازت رو ایولسوته دلای کوچه‌ی فاطیت و عشقهزندونیای بی ملاقاتیت و عشقهو دست‌آخر باید گفت “طهرون” تنها روایت دردمندانه‌ی تهران نیست، “طهرون” می‌تواند راوی خوزستان باشد، قصه‌گوی سیستان و بلوچستان باشد، نقال خراسان باشد و اصلا در مجازی از جز به کل “طهرون” می‌تواند ایران باشد.بدبخت شاهی که تو باشی پایتختش…حمید چشم آوردوم بهمن ماه ۱۴۰۲@rahaaband