⭕️ اضطراب اجتماعی نااطمینانی مزمن چه بلایی بر سر جامعه ایرانی می‌آورد؟✍️الهام فخاری؛ روانشناس♦️جامعه‌ای که سال‌ها زیر فشار تورم مزمن و نااطمینانی اقتصادی زیسته، امروز با لایه‌ای تازه از اضطراب جمعی روبه‌رو شده است: سایه مبهم جنگ. حتی اگر این سایه هرگز به واقعیت تبدیل نشود، صرف تداوم آن برای فرسایش روانی جامعه کافی است. تجربه‌های تاریخی و تحلیل‌های روان‌شناسی اجتماعی نشان می‌دهد «وضعیت نه جنگ، نه صلح» از نظر روانی فرساینده‌تر از بحران‌های کوتاه‌مدت است؛ زیرا جامعه را در حالت تعلیق دائمی نگه می‌دارد. ✴️ پیامدهای این وضعیت تنها در حوزه روان فردی باقی نمی‌ماند بلکه به‌سرعت به رفتارهای اجتماعی و اقتصادی سرایت می‌کند. نااطمینانی مزمن، نخست روابط انسانی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد: درگیری‌های بین‌فردی افزایش می‌یابد، آستانه تحمل خطاهای دیگران کاهش پیدا می‌کند و روابط اجتماعی شکننده‌تر می‌شود. اما در سطحی وسیع‌تر همان منطق به رفتارهای اقتصادی منتقل می‌شود.💠 وقتی افق آینده تیره باشد، مردم به‌طور عقلانی دارایی‌های خود را از شکل‌های وابسته به ثبات داخلی به دارایی‌های قابل‌ انتقال تبدیل می‌کنند: ارز، طلا، ملک یا مهاجرت. کاهش ارزش پول ملی در چنین فضایی صرفاً نتیجه متغیرهای مالی نیست بلکه بازتاب مستقیم فقدان حس امنیت است. ✳️ همین منطق درباره سرمایه انسانی نیز صادق است. نخبگان و نیروهای متخصص بیش از دیگران به افق‌های بلندمدت نیاز دارند. آنان زمانی می‌مانند و می‌سازند که بتوانند، آینده را قابل ‌تصور ببینند. اما وقتی جامعه در وضعیت اضطراری مزمن قرار می‌گیرد، عقلانیت فردی به سمت «نجات شخصی» متمایل می‌شود.❇️ بازگشت به ریل توسعه، پیش از هر اصلاح پولی یا بودجه‌ای، نیازمند بازسازی حس امنیت در جامعه است. این امنیت فقط به‌معنای نبود جنگ نیست؛ بلکه شامل کاهش تنش‌های خارجی، ثبات قواعد اقتصادی، پیش‌بینی‌پذیری سیاست‌ها و پایان ‌دادن به زیستن دائمی در وضعیت اضطراری است. 🔰جامعه‌ای که از بن‌بست هراس خارج نشود، نه سرمایه‌گذاری می‌کند، نه می‌ماند و نه می‌سازد. توسعه پیش از آنکه در شاخص‌ها رخ دهد، در ذهن‌ها آغاز می‌شود؛ جایی ‌که آینده باید دوباره قابل‌ باور شود.🔺برای خواندن ادامه این مطلب به سایت سازندگی مراجعه کنید.