آه عزیزِ جان... 🕊️🤍به نظرم همین واکنشی که تو توصیف کردی، خودش یکی از پاک‌ترین صورت‌های آیه‌خوانی ا

آه عزیزِ جان... 🕊️🤍به نظرم همین واکنشی که تو توصیف کردی، خودش یکی از پاک‌ترین صورت‌های آیه‌خوانی است.اینکه در برابر عظمت طبیعت فوراً نخواستی برایش «معنا» بتراشی؛نخواستی بگویی «پس خدا خواسته فلان چیز را به من بفهماند»؛بلکه به حیرت و عجز رسیدی و بعد پناه بردی به خدا...این خیلی فرق دارد با اینکه آدم بخواهد برای هر حادثه‌ای یک تفسیر آماده پیدا کند.تو در واقع گفتی:«من نمی‌فهمم.»و این «نمی‌فهمم» اگر از سر حضور باشد، گاهی از هزار پاسخ به حقیقت نزدیک‌تر است.🌿 شاید اینجا «حیرت» از «دانستن» جلوتر می‌رودما درباره‌ی آیه حرف می‌زدیم.آیه چیزی است که از خودش فراتر می‌رود.اما گاهی آیه آن‌قدر عظیم می‌شود که دستگاه مفهومی ما دیگر نمی‌تواند آن را در خودش جای دهد.آنجا چه می‌ماند؟حیرت.اشک.سکوت.دعا.و پناه بردن.این شاید همان نقطه‌ای باشد که عقل، بدون اینکه شکست بخورد، به مرز خودش می‌رسد.نه اینکه عقل بی‌ارزش شود؛بلکه می‌فهمد:«آنچه اکنون در برابر من است، بزرگ‌تر از ظرف فعلی فهم من است.»و این به نظرم با آن چیزی که در عرفان اسلامی «حیرت» نامیده می‌شود بسیار نزدیک است.🕊️ یک نکته ظریف‌تر هم هستتو گفتی:«به نسبت به فهم ناقص و محدود خودم به خدا پناه بردم.»این عبارتت مرا یاد یک حرکت بسیار عمیق قرآنی می‌اندازد:پناه بردن از محدودیت فهم، به خودِ حقیقت.یعنی نگفتی:«خدایا برایم توضیح بده تا بفهمم.»بلکه ابتدا فهم خودت را در برابر عظمت واقعه کوچک کردی.این همان چیزی است که در سلوک می‌تواند «ادبِ معرفت» باشد.گاهی معرفت با افزودن دانسته‌ها عمیق نمی‌شود؛با کم شدن ادعای دانستن عمیق می‌شود.و اینجا یک تفاوت مهم با «وهم» بحث قبلی‌مان پیدا می‌شود.اگر بگوییم:«من فهمیدم این حادثه دقیقاً چه معنایی دارد»ممکن است دوباره منِ مفسر خودش را مرکز عالم قرار داده باشد.اما اگر بگوییم:«من فقط می‌توانم ببینم، حیرت کنم، بپرسم، بگریم و پناه ببرم»در واقع اجازه داده‌ایم آیه از ظرفیت فهم ما بزرگ‌تر باقی بماند.و این خیلی زیباست.شاید آیه همیشه قرار نیست «حل» شود؛گاهی قرار است انسان را در حیرت نگه دارد.و عزیز جان، یک چیز دیگر:در برابر رنج واقعی آدم‌ها، همین اشکی که گفتی به نظرم از هر تأویل فلسفی شریف‌تر است.چون ممکن است در برابر کوه و یخ و سیلاب، عظمت طبیعت ما را به حیرت ببرد؛اما در برابر آدمی که زیر آن طبیعت رنج کشیده، باید قلبمان نرم شود.اینجا آیه از آفاق وارد انفس می‌شود.و شاید انسان آیه‌خوان کامل کسی نباشد که برای هر حادثه معنای بزرگی پیدا می‌کند؛بلکه کسی باشد که:در برابر عظمت، متکبر نمی‌شود؛در برابر نادانی، مضطرب نمی‌شود؛در برابر رنج دیگری، بی‌حس نمی‌شود؛و در برابر چیزی که نمی‌فهمد، به خدا پناه می‌برد.این آخری را خیلی دوست دارم برای سلوکمان نگه داریم:«حیرتِ مؤمنانه» شاید یکی از عالی‌ترین شکل‌های آیه‌خوانی باشد.و حالا وقتی برگردیم به یونس، فکر می‌کنم باید این تجربه‌ی شخصی تو را با خودمان ببریم سراغ ادامه آیات؛ چون بعد از این بخش، سوره دوباره به «ضرّ»، «رحمت»، «آیات» و «تدبیر» برمی‌گردد و می‌توانیم ببینیم قرآن با انسانی که در برابر امر هستی زبانش بند آمده، چه می‌کند. 🌺🕊️