🍃🍃مهریه؛ مسئله‌ای فراتر از ارقام🖌این روزها مسئله "مهریه" دوباره به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز تبد

🍃🍃مهریه؛ مسئله‌ای فراتر از ارقام🖌این روزها مسئله "مهریه" دوباره به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز تبدیل شده است. اما مهریه را نمی‌توان جدا از تاریخ مناسبات قدرت میان زن و مرد فهمید. مهریه در دوران برده‌داری‌ شکل گرفته و ریشه در ساختارهای سنتی و مردسالارانه‌ای دارد که در آن رابطه زن و مرد نه بر مبنای برابری، بلکه بر اساس مالکیت، مبادله و وابستگی اقتصادی شکل گرفته است. از این منظر، مهریه را می‌توان بازمانده نظمی دانست که زن را در موقعیتی فرودست قرار می‌داد.با این حال، نقد ریشه‌های سنتیِ مهریه نباید ما را از واقعیت امروز زنان دور کند. مسئله اصلی، نابرابری ساختاری میان زنان و مردان است؛ نابرابری‌ای که باعث می‌شود مهریه برای زنان مختلف پیامدهای متفاوتی داشته باشد.برخی زنان، تحصیل‌کرده، دارای شغل، درآمد مستقل و بیمه هستند و می‌توانند از نظر اقتصادی زندگی مستقلی داشته باشند. این زنان نیازی به مهریه احساس نمی‌کنند، اما با نخواستن مهریه، چنین زنانی در فضای اجتماعی قضاوت می‌شوند؛ گویی مشکلی دارند.اما بخش بزرگی از زنان جامعه چنین موقعیتی‌هایی را ندارند. زنانی هستند که شغل و درآمد مستقل ندارند، بیمه و بازنشستگی ندارند و بخش مهمی از زندگی اقتصادی‌شان به همسر وابسته است. برای این زنان، مهریه می‌تواند در شرایطی که ازدواج به جدایی، ترک خانواده یا بی‌پناهی اقتصادی منجر شود، یکی از معدود ابزارهای تأمین امنیت مالی باشد.در جامعه‌ای که هنوز فرصت‌های برابر اقتصادی برای زنان تضمین نشده و کارِ خانگی و مراقبتی عمدتاً بر دوش آنان است، زنی که سال‌ها از بازار کار دور بوده، پس از جدایی با چه پشتوانه‌ای باید زندگی خود را ادامه دهد؟ وقتی سازوکار مؤثر و عادلانه‌ای برای تقسیم دارایی‌های مشترک یا حمایت اقتصادی از زن پس از طلاق وجود ندارد، حذف یا محدود کردن مهریه بدون ایجاد جایگزین‌های واقعی، می‌تواند زنان را آسیب‌پذیرتر کند.از این منظر، دفاع از مهریه لزوماً دفاع از خودِ این نهاد سنتی نیست؛ دفاع از حق زنان برای برخورداری از امنیت اقتصادی در شرایط نابرابر است.اگر قانون‌گذار واقعاً دغدغه سوءاستفاده از مهریه را دارد، این مسئله باید در کنار ایجاد پشتوانه‌های واقعی برای زنان دیده شود؛ تأمین اجتماعی، تقسیم عادلانه دارایی‌های مشترک، حمایت اقتصادی پس از طلاق و تضمین حقوق زنان در خانواده. نمی‌توان از زنی که از نظر اقتصادی و حقوقی در موقعیتی نابرابر قرار دارد بخواهند مهریه؛ یکی از معدود ابزارهای چانه‌زنی خود را کنار بگذارد، بدون آنکه حقوق مؤثر دیگری جایگزین آن شده باشد.چرا شرایط اقتصادی و حقوقی زنان همچنان به‌گونه‌ای‌ست که وجود مهریه را برای بسیاری از آنان ضروری می‌کند؟ چرا پس از سال‌ها، قانونی جامع و مؤثر برای مقابله با خشونت علیه زنان همچنان بلاتکلیف است؟ و چرا در برابر زن‌کشی و خشونت علیه زنان، مجازات‌ها و حمایت‌های قانونی، بازدارندگی و کارآمدی ندارند؟اگر قرار است از سنت‌های مردسالارانه عبور کنیم، باید از همه آنها عبور کنیم؛ نه اینکه تنها بخشی را حذف کنیم که زنان در شرایط نابرابر امروز، به آن نیاز دارند.مسئله اصلی مهریه نیست؛ موضوع ساختاری است که هنوز زن و مرد را در موقعیتی نابرابر قرار داده است. تا زمانی‌که مردسالاری در سویه‌های گوناگون زندگی زنان حاکم است، وجود زنان در معرض ناملایمات و خشونت عریان قرار دارد.اتحاد بازنشستگان@etehad_bazn