🍃🍃ناممکنیِ معصومیت؛ دربارهٔ نسبتِ زندگی فردی و نادرستیِ اجتماعیزندگیِ نادرست را نمی‌توان درست زیست.✍ تئودور آدورنو در این حکم کوتاه، چیزی بیش از اندوه یک فیلسوف از تباهی روزگار نهفته است. مسئله صرفاً دشواریِ فضیلت در جهانی بد نیست؛ مسئله تناقضی ژرف‌تر است: چگونه می‌توان از انسان خواست درست زندگی کند، هنگامی که خودِ مناسبات زندگی بر بنیادهایی نادرست استوار شده‌اند؟ چگونه می‌توان بار اخلاق را تنها بر دوش فرد گذاشت، حال آنکه پیش از نخستین انتخاب او، جهانی از مالکیت و محرومیت، قدرت و فرمان‌بری، امنیت و اضطراب، فرصت و محرومیت از فرصت، میدان انتخاب‌هایش را ساخته است؟ما غالباً اخلاق را از فرد آغاز می‌کنیم. می‌پرسیم چه کسی دروغ گفت، چه کسی خیانت کرد، چه کسی دست دیگری را گرفت و چه کسی از کنار رنج او گذشت. گویی جامعه تالاری است که در آن میلیون‌ها ارادهٔ مستقل گرد آمده‌اند و حاصل جمع خوبی‌ها و بدی‌های آنان چیزی است که تاریخ می‌نامیم. اما زندگی اجتماعی چنین ساخته نشده است. پیش از آنکه فرد انتخاب کند، جهانی از انتخاب‌های پیشین در برابر او ایستاده است: تقسیم ثروت، مالکیت، قدرت، منزلت، آموزش، فرصت، امنیت و حتی زمانی که هرکس برای زیستن در اختیار دارد. آدمیان بازی را از نقطه‌ای واحد آغاز نمی‌کنند.همین‌جاست که اخلاق از آسمان انتزاع به زمین تاریخ فرود می‌آید.فقر فقط نداشتن پول نیست. فقر، کاهش دامنهٔ امکان‌هاست: امکان انتخاب، امکان نه گفتن، امکان ترک کردن، امکان آزمودن، امکان شکست خوردن و دوباره برخاستن، امکان فراغت، امکان اندیشیدن و حتی امکان حفظ کرامت بدون پرداخت بهایی سنگین. ثروت نیز فقط انباشت اشیا نیست؛ انباشت امکان‌هاست. آن‌که از سرمایه، امنیت و پشتوانه برخوردار است، بخشی از آینده را از پیش خریده است؛ آن‌که از آنها محروم است، چه‌بسا ناچار شود آیندهٔ خویش را برای گذران امروز بفروشد.اتحاد بازنشستگان@etehad_bazn