🔰خوانشی از کتاب «بلندپروازی اخلاقی» نوشته روتگر برگمن؛جاه‌طلبی برای خیر عمومیآرمان‌گرایی بدون نتیجه، فضیلت نیست🔸«بلندپروازی اخلاقی» تازه‌ترین اثر روتگر برگمن، این پرسش را پیش می‌کشد که آیا موفقیت را باید با میزان ثروت و موقعیت سنجید یا با اثری که انسان بر جهان پیرامون خود می‌گذارد؛ پرسشی که در روزگار بحران‌های جهانی، بیش از هر زمان دیگری به مسئله‌ای عمومی تبدیل شده است.🔸برگمن در این کتاب نه نسخه‌ای برای خوشبختی فردی می‌پیچد و نه وعده آرامش روان می‌دهد. دغدغه او چیز دیگری است: بازگرداندن مفهوم «وظیفه اخلاقی» به مرکز زندگی حرفه‌ای انسان معاصر. به زعم او استعداد، دانش، سرمایه و زمان، هنگامی معنا پیدا می‌کنند که در خدمت کاهش رنج انسان‌ها و حل مسائل واقعی جهان قرار گیرند. همین جابه‌جایی نقطه تمرکز، کتاب را از انبوه آثار موفقیت فردی و خودیاری جدا می‌کند و آن را به مانیفستی درباره مسئولیت اجتماعی نخبگان تبدیل می‌سازد.🔸️یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های کتاب، نقطه عزیمت متفاوت آن است. برگمن آگاهانه در برابر موج کتاب‌هایی قرار می‌گیرد که خوشبختی را در مراقبه، افزایش اعتمادبه‌نفس، مدیریت ذهن یا رشد فردی خلاصه می‌کنند. نماد این نقد، همان داستان آغازین کتاب است؛ روایت مشهور «متیو ریکار»، راهب بودایی که رسانه‌ها او را «شادترین مرد جهان» نامیدند. برگمن با اشاره به ده‌ها هزار ساعت مراقبه او، پرسشی غیرمنتظره مطرح می‌کند: اگر تمام این زمان صرف حل یکی از مشکلات جهان می‌شد، آیا نتیجه ارزشمندتری به دست نمی‌آمد؟🔸یکی از بحث‌برانگیزترین ایده‌های کتاب، حمله به چیزی است که برگمن آن را «اسطوره بازنده شریف» می‌نامد؛ این تصور که نیت خوب، خود به‌تنهایی ارزش اخلاقی کافی دارد، حتی اگر هیچ تغییری در جهان ایجاد نکند. او استدلال می‌کند که اخلاق را باید با نتایج نیز سنجید. اگر هدف کاهش رنج انسان‌هاست، کارآمدی، برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی و حتی پیروزی، بخشی از مسئولیت اخلاقی به شمار می‌روند. به همین دلیل، برگمن از بسیاری از جنبش‌های اجتماعی موفق، از جنبش لغو برده‌داری گرفته تا تحریم اتوبوس‌های مونتگمری، به‌عنوان نمونه‌هایی یاد می‌کند که میان آرمان و عمل تعادل برقرار کردند.🔸یکی از نقاط قوت بلندپروازی اخلاقی این است که حتی خواننده مخالف را نیز وادار به فکر کردن می‌کند. بسیاری از استدلال‌های کتاب قانع‌کننده‌اند، اما برخی ادعاهای آن نیز محل بحث باقی می‌مانند. نخست آنکه برگمن مخاطب اصلی خود را عمدتاً از میان تحصیل‌کردگان، متخصصان و افرادی انتخاب می‌کند که امکان انتخاب مسیر شغلی دارند. این فرض، در بسیاری از جوامع توسعه‌یافته شاید واقع‌بینانه باشد، اما در کشورهایی که بخش بزرگی از نیروی کار برای تأمین معیشت با محدودیت‌های جدی روبه‌رو هستند، دامنه کاربرد این توصیه‌ها محدودتر می‌شود. اخلاق، هرچند جهانی است، همیشه در شرایط نابرابر اقتصادی تجربه می‌شود.ibna.ir/x6Jbr@ibna_official