‍ تاملاتی در باب جبر(قسمت دوم: جبر نزد اندیشمندان) پیوند میان‌فلسفی:جبر اگزیستانسیال جبر محیطی `جبر کیهانی از منظر کی‌یرکگور، آنچه ما جبر اگزیستانسیال می‌نامیم، در نسبت با اضطراب، امکان، نومیدی و ضرورت فهمیده می‌شود. انسان نه موجودی کاملاً آزاد است و نه کاملاً مقید؛ بلکه در تنش میان امکان و ضرورت زیست می‌کند. ضرورت در اینجا صرفاً جبر مکانیکی نیست، بلکه آن چیزی است که فرد باید آن را بپذیرد و در آن خود شود. از این رو، جبر اگزیستانسیال با «شدنِ خویشتن» پیوند دارد.در هایدگر، تمایز بسیار روشن‌تر می‌شود. «پرتاب شدگی » (Geworfenheit) نشان می‌دهد که انسان خودْ انتخاب نکرده است که در چه زمانه، زبان، بدن، خانواده و تاریخی به جهان بیاید. این پرتاب شدن تا حدی به جبر محیطی نزدیک می‌شود، اما در معنای عمیق‌تر، بخشی از ساختار اگزیستانسیال دازاین است. به بیان دیگر، هایدگر میان شرایط انضمامی پرتاب شدگی و ساختار وجودی پرتاب شدن تمایزی مهم برقرار می‌کند. اولی می‌تواند با جبر محیطی سنجیده شود؛ دومی به جبر اگزیستانسیال نزدیک‌تر است. همچنین، بودن-سوی-مرگ نمونه‌ای مرکزی از جبر اگزیستانسیال است، نه محیطی و نه صرفاً کیهانی؛ زیرا مرگ فقط یک واقعهٔ زیستی نیست، بلکه افقی است که تمام امکان‌های زندگی را صورت‌بندی می‌کند.سارتر، اگرچه تأکید اصلی اش بر آزادی است، اما همین آزادی در دل وضعیتی داده‌شده پدیدار می‌شود. او میان facticity و transcendence تمایز می‌گذارد. واقع بودگی شامل بدن، گذشته، موقعیت اجتماعی، و واقعیت‌های تغییرناپذیرِ اکنونی است. این بخش تا حد زیادی به جبر محیطی و گاه کیهانی مربوط می‌شود. اما سارتر می‌گوید انسان هرگز صرفاً چیزی نیست که شرایط از او ساخته‌اند؛ او همواره نسبت خود را با این شرایط برمی‌سازد. بنابراین، جبر محیطی در اگزیستانسیالیسم سارتر هرگز به نفی کامل آزادی منتهی نمی‌شود، بلکه آزادی را در وضعیت دشوارتر و تراژیک‌تر می‌کند.در مرلو–پونتی، بدن‌مندی و در-جهان-بودن نشان می‌دهد که هیچ آزادیی خارج از زمینه وجود ندارد. ما همواره در یک میدان ادراکی–بدنی–اجتماعی جای‌گرفته‌ایم. از این منظر، جبر محیطی فقط «عامل بیرونی» نیست، بلکه در تار و پود ادراک و عادت رسوب می‌کند. این نکته برای تمایز دقیق مهم است: جبر محیطی صرفاً بیرون از سوژه قرار ندارد، بلکه در شیوهٔ تجربه‌کردن جهان درونی می‌شود.#جبر_اگزیستانسیال#روان‌درمانی_اگزیستانسیال#تحلیل_اگزیستانسیال #اگزیستنس_کلینیک@ExistenceclinicChannel telegram