خوانش راهبردی «فردا» از گفت‌وگوی ویدئویی رئیس مجلس / قدرت، مذاکره، اقتصاد، خیابان؛ صورت‌بندی قالیباف از جنگی که تمام نشده🔹فردا : سخنان تازه محمدباقر قالیباف را اگر صرفاً مجموعه‌ای از خبرها درباره توان موشکی، تنگه هرمز، تفاهم اسلام‌آباد، کالابرگ و اختلافات سیاسی بخوانیم، احتمالاً مهم‌ترین لایه آن را از دست داده‌ایم. رئیس مجلس در نخستین گفت‌وگوی ویدیویی خود با مردم، بیش از آنکه گزارشی از چند پرونده جداگانه ارائه کند، کوشید یک صورت‌بندی کلان از مرحله کنونی منازعه ایران و آمریکا به دست دهد؛ صورت‌بندی‌ای که بر یک گزاره مرکزی استوار است: «جنگ هنوز تمام نشده و ما همین الان نیز در جنگ هستیم.»این گزاره البته به معنای استمرار دائمی تبادل آتش نیست. در منطق سخنان قالیباف، جنگ از وضعیت کلاسیک تقابل صرفاً نظامی خارج شده و در چهار میدان بازتوزیع شده است: قدرت نظامی، دیپلماسی، اقتصاد و جامعه.از این منظر، آتش‌بس «پایان منازعه» نیست؛ تغییر فاز منازعه است. موشک ممکن است برای مدتی کمتر شلیک شود، اما رقابت بر سر بازدارندگی، کنترل جغرافیا، تحمیل قواعد، فرسایش اقتصادی، تبدیل دستاورد نظامی به امتیاز سیاسی و نهایتاً حفظ یا تخریب انسجام اجتماعی همچنان ادامه دارد.🔸این شاید مهم‌ترین چارچوب برای فهم سخنان قالیباف باشد: جنگ تمام نشده؛ فقط توزیع شده است. منطق «زمان»؛ آتش‌بس برای چه کسی کار می‌کند؟🔹نخستین بخش مهم سخنان رئیس مجلس به مسئله‌ای می‌پردازد که در ادبیات استراتژیک می‌توان آن را «ارزش نظامی زمان» نامید. در یک منازعه فرسایشی، وقفه زمانی لزوماً به سود هر دو طرف به یک اندازه کار نمی‌کند. سؤال اصلی این است که کدام بازیگر می‌تواند وقفه میان دو دور درگیری را سریع‌تر به بازسازی ذخایر، اصلاح تاکتیک‌ها، ترمیم آسیب‌ها و ارتقای ظرفیت رزمی تبدیل کند. قالیباف دقیقاً از همین زاویه به وضعیت نیروهای مسلح نگاه می‌کند: «اگر بگویم در این ۱۵ ماه گذشته که تقریباً درگیر دو جنگ بودیم، به اندازه یک دهه پیشرفت و جهش در کار داشته‌ایم، با اطلاعاتی که من دارم، حرف گزافی نیست.» و علت را نیز صرفاً «روحیه» نمی‌داند؛ بر یک متغیر ساختاری انگشت می‌گذارد: بومی‌بودن فناوری و زنجیره بازتولید قدرت نظامی. او می‌گوید نیروهای مسلح «لحظات و ساعت‌ها را هم از دست نمی‌دهند» و نتیجه می‌گیرد که ایران در فاصله میان دوره‌های جنگ، سریع‌تر از دشمن توانسته ظرفیت نظامی خود را بازسازی کند.🔻معنای استراتژیک این نکته مهم‌تر از خود اعداد است. قالیباف در واقع می‌گوید زمان خنثی نیست؛ هر روزی که بدون جنگ گسترده سپری می‌شود، اگر نرخ بازسازی ایران از نرخ بازسازی طرف مقابل بالاتر باشد، موازنه دور بعدی را تغییر می‌دهد.از همین روست که می‌گوید: «در هر دوره بعدی جنگ... هم در بُعد کیفی و کمی، هم در دقت و ضربات و هم در طرح‌ریزی، مسلط‌تر هستیم.»بنابراین در روایت قالیباف، آتش‌بس الزاماً امتیازی به دشمن نیست؛ وقفه می‌تواند بخشی از فرایند انباشت مجدد قدرت باشد. هرمز؛ جغرافیا وقتی به قدرت تبدیل می‌شود🔹اما اگر بازسازی نظامی «تولید قدرت» است، تنگه هرمز در سخنان قالیباف نمونه‌ای از اعمال قدرت است. اهمیت هرمز صرفاً در این نیست که چه تعداد کشتی از آن عبور می‌کنند. مسئله اساسی‌تر این است که چه کسی قادر است «قاعده عبور» را تعیین کند. قالیباف روایت واشنگتن درباره کنترل تنگه را رد می‌کند و با یک استدلال مبتنی بر حجم تردد می‌گوید: «تنگه هرمز حداقل در شبانه‌روز ۱۲۰ کشتی رفت‌وآمد می‌کرده است. حالا گیرم که در بعضی شب‌ها دو یا سه کشتی هم از آنجا عبور کنند؛ این در حقیقت حاکی از این است که ما بر همه تنگه هرمز مسلطیم.» فارغ از مناقشه روایی تهران و واشنگتن درباره میزان کنترل عملیاتی تنگه، آنچه برای فهم دستگاه فکری قالیباف اهمیت دارد، تعریف او از هرمز است: یک اهرم ژئوپلیتیک که نباید بدون دریافت مابه‌ازای سیاسی مستهلک شود.به همین علت با صراحت می‌گوید: «اهرم بسیار پرقدرت تنگه هرمز رها نشده و رها نخواهد شد.»🔻اینجا با یک منطق کلاسیک «قدرت اجبار» مواجهیم. قدرت یک اهرم الزاماً در استفاده حداکثری و دائمی از آن نیست؛ بخشی از ارزش آن در توانایی تنظیم شدت استفاده از آن است. اگر بازیگری بتواند دسترسی به یک شریان حیاتی را محدود، تنظیم یا مشروط کند، خودِ قابلیت اعمال محدودیت تبدیل به سرمایه چانه‌زنی می‌شود.🔸اما قالیباف یک مرحله جلوتر می‌رود. بلافاصله بعد از سخن گفتن از کنترل نظامی، از تفاهم با عمان سخن می‌گوید و تأکید می‌کند مدیریت تنگه باید توسط دو کشور ساحلی ایران و عمان انجام شود.