۱۸📍مادرِ بلعنده(چگونه مراقبت افراطی، رشد روانی فرزند را مختل می‌کند؟)🔻هیچ مادری با نیت آسیب‌زدن به فرزندش وارد رابطه نمی‌شود. آنچه در روانشناسی از آن با عنوان «مادر بلعنده» یاد می‌شود، اغلب از دلِ محبت شکل می‌گیرد، نه از دلِ خشونت. اما مسئله دقیقاً همین‌جاست: محبت، وقتی با اضطراب و ترس گره می‌خورد، می‌تواند کارکردی معکوس پیدا کند. مادری که از هر خطر واقعی و خیالی می‌ترسد، به‌تدریج جهان را برای فرزندش کوچک‌تر می‌کند، بی‌آنکه متوجه باشد دارد ظرفیت‌های رشد او را محدود می‌سازد.■ در ظاهر، چنین مادری بسیار مراقب و دلسوز است. او زودتر از فرزندش نیازها را تشخیص می‌دهد، پیش از هر تصمیم وارد عمل می‌شود و اجازه نمی‌دهد کودک با پیامد انتخاب‌هایش روبه‌رو شود. این رفتار در کوتاه‌مدت آرامش ایجاد می‌کند، اما در بلندمدت یک پیام پنهان دارد: «تو توان مدیریت زندگی خودت را نداری.» همین پیام، به‌تدریج اعتماد به نفس را فرسایش می‌دهد.■ رشد روانی کودک، بدون تجربه مستقیم شکل نمی‌گیرد. اشتباه کردن، شکست خوردن، دوباره تلاش کردن و حتی تحمل پیامد انتخاب‌های غلط، بخش جدایی‌ناپذیر فرایند بلوغ است. وقتی والدین این تجربه‌ها را حذف می‌کنند، در واقع مسیر یادگیری را هم حذف کرده‌اند. نتیجه این می‌شود که کودک در ظاهر بی‌دردسر رشد می‌کند، اما در باطن، از شکل‌گیری مهارت‌های تصمیم‌گیری و تاب‌آوری محروم می‌ماند.■ یکی از نشانه‌های مهم در رابطه مادر بلعنده، مرزهای روانی ناپایدار است. مادر به‌تدریج احساس می‌کند زندگی فرزند، امتداد زندگی خودش است. موفقیت کودک را به حساب خودش می‌گذارد و شکست او را تهدیدی برای هویت شخصی خود می‌بیند. در چنین ساختاری، استقلال فرزند نه یک مرحله طبیعی رشد، بلکه نوعی فاصله‌گیری دردناک تعبیر می‌شود؛ چیزی شبیه به از دست دادن.■ در این میان، کودک یاد می‌گیرد برای حفظ رابطه، از خود واقعی‌اش فاصله بگیرد. او به جای اینکه «خواستن» را تجربه کند، «راضی نگه داشتن» را تمرین می‌کند. به جای انتخاب، تطبیق را یاد می‌گیرد. در ظاهر ممکن است این کودکان آرام، موفق و سازگار به نظر برسند، اما در سطح عمیق‌تر، اغلب با نوعی سردرگمی هویتی روبه‌رو هستند؛ نمی‌دانند واقعاً چه می‌خواهند، چون همیشه دیگری برایشان خواسته است.■ باید توجه داشت که مسئله، حذف محبت یا مراقبت نیست. کودک به امنیت نیاز دارد، اما امنیتی که به تدریج او را به سمت استقلال هدایت کند، نه وابستگی دائمی. تفاوت مهمی میان «حمایت» و «کنترل» وجود دارد. حمایت یعنی حضور در کنار کودک برای توانمند شدن او؛ کنترل یعنی جایگزین شدن به جای او در تجربه زندگی.■ و در آخر، رشد سالم زمانی اتفاق می‌افتد که کودک اجازه داشته باشد خودش انتخاب کند، خودش اشتباه کند و خودش یاد بگیرد. گاهی مهم‌ترین شکل عشق، عقب ایستادن است. مادری که می‌تواند به جای جلوتر رفتن از فرزندش، کنارش بایستد، در واقع به او فرصت می‌دهد تا تبدیل به یک انسان مستقل شود؛ انسانی که نه از روی ترس، بلکه از روی آگاهی زندگی می‌کند.☘❤️ https://t.me/tarbiat_mind