📚 آنچه امروز یک اعتراض است، فردا می‌تواند یک درس مدیریتی باشد.شاید مهم‌ترین دلیل برای ثبت این تجربه، فراتر از نارضایتی‌های امروز باشد. جنگ‌ها، بحران‌های طبیعی، بیماری‌های فراگیر ــ مانند همه‌گیری کرونا ــ، قطعی زیرساخت‌ها و سایر شرایط اضطراری ممکن است دوباره نظام آموزش عالی را با تصمیم‌های مشابه مواجه کنند.🏛️ در چنین شرایطی، دانشگاهی موفق‌تر خواهد بود که مجبور نباشد هر بار همه‌چیز را از صفر تجربه کند. تجربه‌ی این دوره می‌تواند به دانشگاه نشان دهد که چه تصمیماتی به‌موقع بودند، کدام تصمیمات نیازمند بازنگری‌اند و کجاها ارتباط میان مدیریت و دانشجو دچار اختلال شده است.📝 ثبت تجربه، الزاماً به معنای ثبت خطا نیست؛ ثبت تجربه یعنی تبدیل یک بحران به دانش سازمانی.اگر مشکلات آموزش مجازی، نحوه‌ی برگزاری امتحانات، تفاوت سیاست میان مقاطع و پیامدهای تصمیمات ناگهانی مستند شوند، در بحران بعدی می‌توان از آن‌ها برای تصمیم‌گیری بهتر استفاده کرد.اما اگر همه‌چیز پس از بازگشت دانشگاه به روال عادی فراموش شود، بحران بعدی ممکن است دوباره همان هزینه‌ها را به دانشجویان تحمیل کند.⚖️ از «مقصر» مهم‌تر، «درس‌آموخته» است.در نقد یک دوره‌ی بحرانی، همیشه وسوسه‌ی پیدا کردن مقصر وجود دارد؛ اما هدف این یادداشت، پیدا کردن یک فرد یا حتی یک واحد خاص برای مقصر دانستن نیست. تصمیمات دانشگاه در یک بحران معمولاً حاصل مجموعه‌ای از محدودیت‌ها، ملاحظات و تصمیمات زنجیره‌ای هستند.❓ مسئله‌ی مهم‌تر این است که بتوانیم بپرسیم:چه چیزی در این فرآیند باید برای آینده اصلاح شود؟اگر اطلاع‌رسانی دیر انجام شده، باید سازوکار اطلاع‌رسانی اصلاح شود. اگر سیاست‌های آموزشی میان مقاطع موجب احساس تبعیض شده، باید منطق تفاوت سیاست‌ها شفاف‌تر شود. اگر امتحانات مجازی نتوانسته‌اند میان کنترل تقلب و سنجش عادلانه تعادل برقرار کنند، باید طراحی آزمون‌ها بازنگری شود.اگر دانشجوی غیربومی در اثر تصمیم ناگهانی متحمل هزینه شده، باید برای چنین شرایطی سازوکاری جبرانی یا انعطاف‌پذیر پیش‌بینی شود؛ و اگر دانشجو در فرآیند تصمیم‌گیری حضور نداشته، باید راهی برای شنیده شدن صدای او ایجاد شود.📌 این‌ها مسائل فردی نیستند؛ درس‌های حکمرانی آموزشی‌اند.🧭 دانشگاه باید برای بحران بعدی آماده‌تر باشد.تجربه‌ی اخیر می‌تواند مبنای تدوین یک چارچوب مشخص برای مدیریت آموزش در شرایط اضطراری قرار گیرد؛ چارچوبی که حداقل چند اصل اساسی را در بر بگیرد:1️⃣ شفافیتدانشجو باید بداند چه تصمیمی گرفته شده، چرا گرفته شده و این تصمیم تا چه زمانی معتبر است.2️⃣ پیش‌بینی‌پذیریتغییرات ناگهانی باید تا حد امکان به حداقل برسد و در صورت ضرورت، فرصت کافی برای تطبیق دانشجویان فراهم شود.3️⃣ عدالت میان مقاطع و گروه‌هااگر میان دانشجویان مقاطع مختلف تفاوتی وجود دارد، این تفاوت باید بر مبنای معیارهای روشن و قابل توضیح باشد.4️⃣ تناسب آموزش و ارزیابیوقتی شیوه‌ی آموزش در شرایط اضطراری تغییر می‌کند، روش سنجش نیز باید متناسب با آن بازطراحی شود.5️⃣ توجه به دانشجویان غیربومی و گروه‌های آسیب‌پذیرترتصمیمی که برای یک دانشجوی بومی ساده است، ممکن است برای دانشجوی غیربومی هزینه‌زا و دشوار باشد.6️⃣ مشارکت دانشجویانشورای صنفی و نمایندگان دانشجویان می‌توانند در شرایط بحران نقش یک کانال ارتباطی مؤثر میان دانشگاه و بدنه‌ی دانشجویی را ایفا کنند.7️⃣ ثبت و ارزیابی پس از بحرانهر بحران باید پس از پایان، مورد ارزیابی قرار گیرد؛ نه برای سرزنش افراد، بلکه برای اصلاح ساختارها.💠 شورای صنفی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد🆔 @FUM_SENFI