⚖️ هر تصمیم آموزشی، پیامد اجتماعی و اقتصادی نیز دارد.اگر دانشگاه قرار است در شرایط بحران سیاست آموزش

⚖️ هر تصمیم آموزشی، پیامد اجتماعی و اقتصادی نیز دارد.اگر دانشگاه قرار است در شرایط بحران سیاست آموزشی خود را تغییر دهد، باید این پیامدها را نیز در محا‌سبات خود وارد کند.دانشجو نباید صرفاً به‌عنوان «فرد حاضر در کلاس» دیده شود؛ او فردی است که باید بتواند خود را با تصمیم دانشگاه هماهنگ کند. هرچه فاصله‌ی زمانی میان اعلام تصمیم و اجرای آن کوتاه‌تر باشد، هزینه‌ی این هماهنگی برای دانشجو بیشتر خواهد شد.💻 آموزش مجازی و مسئله‌ی امتحان؛ وقتی شیوه‌ی سنجش از شرایط آموزش جدا می‌شودمسئله‌ی دوم، به شیوه‌ی برگزاری امتحانات مجازی بازمی‌گردد. در این دوره، امتحان برای بسیاری از دانشجویان صرفاً یک آزمون علمی نبود؛ بلکه آزمونی بود که در بستری ناپایدار و تحت تأثیر محدودیت‌های فنی برگزار می‌شد.در برخی موارد، دانشجو ملزم بود هم‌زمان در محیط وبینار حضور داشته باشد و وب‌کم خود را روشن نگه دارد. در کنار این الزام، محدودیت‌های زمانی و در برخی آزمون‌ها محدود شدن امکان بازگشت به سؤالات قبلی نیز وجود داشت.❓ این شیوه از آزمون، یک پرسش جدی ایجاد می‌کند:آیا در چنین شرایطی واقعاً فقط دانش دانشجو سنجیده می‌شود؟دانشجویی که اینترنت ناپایدار دارد، دانشجویی که دستگاه مناسبی برای شرکت در آزمون در اختیار ندارد یا دانشجویی که در شرایط پراسترس جنگی تلاش می‌کند یک امتحان را پشت سر بگذارد، با مسئله‌ای مواجه است که الزاماً ارتباطی با میزان مطالعه و یادگیری او ندارد.🔐 البته دانشگاه و استاد نیز با یک مشکل واقعی مواجه‌اند: چگونه می‌توان در یک امتحان مجازی از اعتبار آزمون محافظت کرد؟نگرانی درباره‌ی تقلب و حفظ سلامت امتحان، نگرانی قابل درکی است؛ اما پاسخ به این مسئله نباید به گونه‌ای باشد که هزینه‌ی بی‌اعتمادی به دانشجو را دانشجوی صادق پرداخت کند.اگر برای جلوگیری از تقلب، زمان پاسخ‌گویی بیش از حد محدود شود، امکان بازبینی پاسخ‌ها از بین برود یا دانشجو تحت فشار فنی و روانی قرار گیرد، ممکن است نتیجه‌ی آزمون بیش از آن‌که بازتاب‌دهنده‌ی یادگیری باشد، بازتاب‌دهنده‌ی توانایی دانشجو در عبور از یک فرآیند پیچیده‌ی امتحانی باشد.📌 این همان نقطه‌ای است که باید میان «کنترل آزمون» و «اعتبار سنجش» تفاوت قائل شد.📊 مسئله فقط نمره نیست؛ اعتبار نمره است.در یک نظام آموزشی، نمره قرار است اطلاعاتی درباره‌ی میزان یادگیری دانشجو ارائه کند. اما وقتی شیوه‌ی آموزش، شرایط زندگی، کیفیت اینترنت و روش امتحان همگی دچار تغییر جدی شده‌اند، تفسیر نمره نیز باید با احتیاط بیشتری انجام شود.اگر دانشجویی که در ترم‌های گذشته عملکرد تحصیلی مطلوبی داشته، در این دوره با افت قابل توجه نمره مواجه شود، نمی‌توان بدون بررسی گفت که این افت الزاماً ناشی از کاهش یادگیری بوده است. ممکن است بخشی از آن ناشی از تغییر شیوه‌ی ارزیابی باشد؛ ممکن است بخشی از آن ناشی از فشار روانی باشد و ممکن است محدودیت‌های فنی و زمانی در آن نقش داشته باشند.این به معنای بی‌اعتبار دانستن همه‌ی امتحانات مجازی نیست؛ بلکه به معنای پذیرش یک واقعیت ساده است:📝 هیچ روش ارزیابی‌ای خارج از شرایطی که در آن اجرا می‌شود، قابل فهم نیست.🌐 بحران، نابرابری‌های آموزشی را آشکارتر می‌کند.یکی از مهم‌ترین درس‌های آموزش مجازی در شرایط اضطراری این است که «دسترسی برابر» الزاماً به معنای «ارائه‌ی یکسان خدمات» نیست. ممکن است دانشگاه برای همه‌ی دانشجویان یک لینک کلاس مجازی ارسال کند؛ اما شرایط استفاده از آن لینک برای همه یکسان نباشد.یک دانشجو ممکن است اینترنت پایدار، لپ‌تاپ مناسب و محیط آرام داشته باشد. دانشجوی دیگری ممکن است با تلفن همراه، اینترنت ناپایدار و شرایط نامناسب خانوادگی در همان کلاس حاضر شود. در شرایط جنگی، این تفاوت‌ها می‌تواند شدیدتر نیز شود.بنابراین اگر دانشگاه در آینده دوباره ناچار به استفاده از آموزش مجازی شد، صرفاً «برگزاری کلاس» نباید معیار موفقیت باشد.باید پرسید:❓ آیا دانشجو واقعاً توانسته به کلاس دسترسی پیدا کند؟❓ آیا توانسته منابع علمی مورد نیاز خود را دریافت کند؟❓ آیا امکان ارتباط مؤثر با استاد داشته است؟❓ آیا شرایط امتحان برای همه تا حد امکان برابر بوده است؟❓ و مهم‌تر از همه، آیا سیاست آموزشی دانشگاه برای گروه‌های مختلف دانشجویان پیامدهای متفاوت و ناخواسته ایجاد کرده است؟💠 شورای صنفی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد🆔 @FUM_SENFI